ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୬।୯: ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ MiG-21, ଶୁକ୍ରବାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୬ ତାରିଖରେ ଅବସର ନେଉଛି। ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସୁପରସୋନିକ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଥିଲା, ଯାହା ୧୯୬୫, ୧୯୭୧ ଏବଂ ୧୯୯୯ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନୀମାନଙ୍କୁ ଆତଙ୍କିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ଶେଷ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଉଡ଼ନ୍ତା ଯନ୍ତ୍ର ପାକିସ୍ତାନର ଗର୍ବ, F-16 ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନକୁ ଶିକାର କରିଥିଲା।
MiG-21 ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ (ବର୍ତ୍ତମାନ ରୁଷିଆ) ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସୁପରସୋନିକ ଜେଟ ଥିଲା, ଅର୍ଥାତ ଏହା ଶବ୍ଦର ବେଗଠାରୁ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉଡ଼ିପାରିବ। ସେହି ସମୟରେ, ଏହି ବିମାନ ଭାରତର ବାୟୁ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା।
ସମୟ ସହିତ, MiG-21 ପୁରୁଣା ହୋଇଗଲା। ଏହାର ଅପଗ୍ରେଡେଡ ସଂସ୍କରଣ, MiG-21 ବାଇସନ, ନୂତନ ରାଡାର, କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ହେଲମେଟ-ମାଉଣ୍ଟେଡ ସାଇଟ ସମେତ ଉନ୍ନତ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲା। ତଥାପି, ଏହାର ବୟସ ଏବଂ ଡିଜାଇନ ତ୍ରୁଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା।
ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ କମାଣ୍ଡର ଅଭିନାଶ ଚିକ୍ଟେ କହିଛନ୍ତି,
ମୁଁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ମୋର MiG-21 ବିମାନକୁ ଭେଟିଥିଲି, ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏହାର ବସ୍ତୁ ଏତେ ସୁନ୍ଦର, ଏତେ ଶଙ୍କାକାର ଏବଂ ଏତେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲା ଯେ ମୁଁ ପ୍ରଥମ ଦେଖାରେ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଗଲି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଭୟଭୀତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଗଲି। ମୋର ପ୍ରାୟ ୧୭୫ ଘଣ୍ଟା ଉଡ଼ାଣ ଅଭିଜ୍ଞତା ଥିଲା, ଏବଂ ମୁଁ ଭାବିଥିଲି ଯେ ମୁଁ ଏତେ ଚମତ୍କାର, ଚମତ୍କାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କି?
ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଯୁଦ୍ଧରେ MiG-21 ବିମାନ ସେମାନଙ୍କର ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇଥିଲା
୧୯୬୫ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ: MiG-21 ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ବାୟୁସେନାରେ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଆମେରିକୀୟ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ କଠିନ ମୁକାବିଲା ଦେଇଥିଲା।
୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ: MiG-21 ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନ (ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଂଲାଦେଶ) ମୁକ୍ତ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହା ପାକିସ୍ତାନୀ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସଠିକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା।
୧୯୯୯ କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ: ରାତିରେ ଉଡ଼ି, ଏହା ସରଳ GPS ବ୍ୟବହାର କରି ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା।
ବାଲାକୋଟ ଆକ୍ରମଣ: ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଏକ ମିଗ-୨୧ ବାଇସନ ଏକ F-୧୬ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନକୁ ଖସାଇ ଦେଇଥିଲା। ଗ୍ରୁପ କ୍ୟାପ୍ଟେନ ଅଭିନନ୍ଦନ ବର୍ଥମାନ ଏହି ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ।
୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୂର: ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ କରାଯାଇଥିବା ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୁର ହେଉଛି ମିଗ-୨୧ର ଶେଷ ପ୍ରମୁଖ ଅଭିଯାନ।
କେଉଁ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ମିଗ-୨୧ର ସ୍ଥାନ ନେବ
ତେଜସ Mk 1A ବାୟୁସେନାରେ ମିଗ-୨୧କୁ ବଦଳାଇବ। ତେଜସ ହେଉଛି ଭାରତର ସ୍ବଦେଶୀ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ, ଯାହା HAL ଏବଂ ଏରୋନଟିକାଲ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଏଜେନ୍ସି ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ତେଜସ ବିତରଣରେ ବିଳମ୍ବ ଯୋଗୁ ମିଗ-୨୧କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡେଡ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ତେଜସ ବିମାନଟି ଆଷ୍ଟ୍ରା-୧ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ବଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣ ପରି ସ୍ପଦେଶୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ହେବ। ମିରାଜ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନକୁ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ତେଜସର ଏକ ଉନ୍ନତ ପ୍ରକାର ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି।
