ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଏକ ମେଡିକାଲ ଏମରଜେନ୍ସି, ଯାହା ସେତେବେଳେ ଘଟେ ଯେତେବେଳେ ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ହଠାତ୍ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା କମିଯାଏ। ଏହା ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ଅକ୍ସିଜେନ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପୁଷ୍ଟିକର ପଦାର୍ଥରୁ ବଞ୍ଚିତ କରେ। ଯଦି ତୁରନ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ନ କରାଯାଏ ତେବେ ଏହା ବ୍ରେନ ଡ୍ୟାମେଜ, ପକ୍ଷାଘାତ ଏବଂ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଟିଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଡାକ୍ତରମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ଷ୍ଟ୍ରୋକର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଲୋକେ ପ୍ରାୟତଃ ଅଣଦେଖା କରିଥାନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ଏହା ଉଠିବା ସମୟରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ କାହିଁକି ହୁଏ- ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଅଟେ । ଏକ ଇସ୍କେମିକ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍, ଯେଉଁଥିରେ ମସ୍ତିଷ୍କ ଶିରାରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଥାଏ। ଏକ ହେମୋରେଜିକ୍ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ଶିରା ଫାଟିଯାଏ କିମ୍ବା ଲିକ୍ ହୁଏ। ମିନି-ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ କିମ୍ବା TTA ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏକ ବଡ଼ ଷ୍ଟ୍ରୋକର ସତର୍କୀକରଣ ସଙ୍କେତ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ, ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍, ଧୂମପାନ, ମେଦବହୁଳତା, ହୃଦରୋଗ, ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଅଭାବ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ୍ୟପାନ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
ସକାଳୁ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ। ଯଦି ମୁହଁର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱ ଢିଲା କିମ୍ବା ବଙ୍କା ଲାଗୁଛି, କିମ୍ବା ହସିବା ସମୟରେ ମୁହଁ ଅସମାନ ଦେଖାଯାଉଛି ତେବେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ। ହାତ କିମ୍ବା ଗୋଡରେ ହଠାତ୍ ଦୁର୍ବଳତା, ଝିମ୍ଝିମ୍ ହେବା, ବିଶେଷକରି ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ।
ହଠାତ୍ କଥା କହିବାରେ ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଏକ ବିପଦଜନକ ଲକ୍ଷଣ। ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ବୁଝିହେଉନଥିବା ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ସରଳ ବାକ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବାରେ ଅସୁବିଧାକୁ ହାଲୁକା ଭାବରେ ନିଆଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ହଠାତ୍ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ଦୃଷ୍ଟି, କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଆଖିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହରାଇବା ମଧ୍ୟ ଏକ ଷ୍ଟ୍ରୋକକୁ ସୂଚିତ କରେ।
କିଛି ଲୋକ ସକାଳେ ହଠାତ୍ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, କଥା ବୁଝିବାରେ ଅସୁବିଧା, ସନ୍ତୁଳନ ହରାଇବା, କିମ୍ବା ଚାଲିବା ସମୟରେ ଝୁଣ୍ଟି ପଡ଼ିବା ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି। ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଗଲେ ତୁରନ୍ତ ଡ଼ାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଜରୁରୀ ଅଟେ ।
ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସେକେଣ୍ଡ ମୂଲ୍ୟବାନ। ରୋଗୀକୁ ଯେତେ ଶୀଘ୍ର ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ନିଆଯିବ, ସେତେ ଅଧିକ ମସ୍ତିଷ୍କ କ୍ଷତିକୁ ରୋକାଯାଇପାରିବ। ଡାକ୍ତରମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ ସକାଳର ଏହି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା, ଥକ୍କାପଣ, ନିଦ୍ରା ଅଭାବ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଦୁର୍ବଳତା ହେତୁ ହେଉଛି ବୋଲି ଭାବିବା ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିପାରେ। ଯଦି ଆପଣ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରର କେହି ସକାଳେ ଉଠିବା ପରେ ଏହି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ, କାରଣ ସମୟୋଚିତ ପଦକ୍ଷେପ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ।
