ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୫।୯: ୟୁପିଆଇ (UPI) ଜରିଆରେ ନେଣଦେଣ କରୁଥିବା ଗ୍ରାହକ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖବର। ୨୦୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ ତାରିଖରୁ UPI ନିୟମରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ନୂତନ ଏମ୍ଡିଆର୍ (MDR – Merchant Discount Rate) ସିଷ୍ଟମ୍ ଅଧୀନରେ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତି-ରୁ-ବ୍ୟବସାୟୀ (P2M) UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଉପରେ ୦.୪% MDR ଲାଗୁ କରାଯିବ।
ତେବେ ₹୭୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପାଇଁ MDRର ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ପିଛା ₹୩୦୦ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି ₹୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ P2M ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି-ରୁ-ବ୍ୟକ୍ତି (P2P) ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍କୁ ଏହି MDR ପରିସରରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଛି।
₹୬,୦୦୦ ବିଲ୍ ଉପରେ କେତେ MDR ଲାଗିବ?
ଯଦି ଆପଣ କୌଣସି ଦୋକାନୀ ବା ମର୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କୁ ₹୬,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଗୋଟିଏ ଥରରେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ତାହା MDR ପରିସରଭୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ୦.୪% ହାରରେ ମର୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କ ଉପରେ ₹୨୪ MDR ଶୁଳ୍କ ଲାଗିବ।
ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଢାଞ୍ଚା ଅନୁସାରେ, MDR ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ମୂଲ୍ୟ ଆଧାରରେ ଗଣନା କରାଯିବ। ତେଣୁ ଯଦି କେହି ₹୬,୦୦୦ ବିଲ୍କୁ ₹୨,୦୦୦ ଲେଖାଏ ତିନୋଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ରେ ପରିଶୋଧ କରନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ₹୨,୦୦୦ ସୀମା ଭିତରେ ରହିବ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ MDR ଲାଗିବ ନାହିଁ।
ପେମେଣ୍ଟ ଭାଗ ଭାଗ କରିବା କ’ଣ ବେଆଇନ?
‘ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍’ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନର ନିୟମରେ ଗ୍ରାହକ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ବିଲ୍କୁ ଛୋଟ ଛୋଟ UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ରେ ଭାଗ କରିବା ଉପରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍, ₹୬,୦୦୦ ବିଲ୍ ପାଇଁ ତିନୋଟି ₹୨,୦୦୦ ପେମେଣ୍ଟ କରିବା ସିଧାସଳଖ ଆଇନ ବିରୋଧୀ ନୁହେଁ।
ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଗ୍ରାହକ ମର୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ପେମେଣ୍ଟ ନେବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିପାରିବେ। ମର୍ଚାଣ୍ଟ ନିଜର ଆକାଉଣ୍ଟିଂ, ରିଫଣ୍ଡ ଏବଂ ସେଟଲମେଣ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ ରଖିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ରେ ପେମେଣ୍ଟ ନେବାକୁ ଜିଦ୍ କରିପାରନ୍ତି।
ବାରମ୍ବାର ପେମେଣ୍ଟ ସ୍ପ୍ଲିଟ୍ କରିବାରେ ରହିଛି ବିପଦ
-
ଅସାଧାରଣ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ସଙ୍କେତ: କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ମର୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ସମାନ ପରିମାଣର ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ କଲେ ବ୍ୟାଙ୍କର ସିକ୍ୟୁରିଟି ସିଷ୍ଟମ୍ ଏହାକୁ ସନ୍ଦେହଜନକ ମାନିପାରେ।
-
ସେବା ବ୍ଲକ୍: ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ UPI ସେବା ବାନ୍ଧିତ କିମ୍ବା ଆକାଉଣ୍ଟ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ବ୍ଲକ୍ ହୋଇପାରେ।
-
ଦୈନିକ ସୀମା: ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରତିଦିନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ସୀମା ଥାଏ।
-
ମର୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କ ଅସୁବିଧା: ତିନୋଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ମର୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟିଂ କାମ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ।
ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ MDR ଆଦାୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ମର୍ଚାଣ୍ଟ
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି—MDR ହେଉଛି ମର୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କ ପେମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଖର୍ଚ୍ଚ, ଏହା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ଚାର୍ଜ ନୁହେଁ। NPCI ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି ଦୋକାନୀ ବା ମର୍ଚାଣ୍ଟ ଏହି ଶୁଳ୍କକୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ ସିଧାସଳଖ ଆଦାୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି କୌଣସି ମର୍ଚାଣ୍ଟ UPI ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଟଙ୍କା ଦାବି କରନ୍ତି, ତେବେ ଗ୍ରାହକ ଏହା ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ କରିପାରିବେ।
ଭବିଷ୍ୟତରେ NPCI କିମ୍ବା ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପେମେଣ୍ଟ ସ୍ପ୍ଲିଟ୍ କରିବା ରୋକିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିୟମ (Anti-circumvention rules) ଆଣିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
