ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧।୧୦: ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ କ୍ରିକେଟ ଦଳ ପଡ଼ିଆରେ ପରସ୍ପରର ମୁକାବିଲା କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଦୃଷ୍ଟି କେବଳ ମ୍ୟାଚ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହେ ନାହିଁ। ଉଭୟ ଦଳ ୨୦୨୬ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାର ଫାଇନାଲ ମ୍ୟାଚରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ମ୍ୟାଚ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି: କ’ଣ ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳିମାନେ ପାକିସ୍ତାନୀ ଖେଳାଳିଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇବେ? ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମୁକାବିଲାଗୁଡ଼ିକରେ ‘ହାତ ନ ମିଳାଇବା’ (no-handshake) ନୀତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିବାରୁ, ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ଫାଇନାଲ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଦଳର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିବ।
ସେମିଫାଇନାଲରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ୧୨୪ ରନରେ ପରାସ୍ତ କରି ଭାରତ ଫାଇନାଲରେ ନିଜ ସ୍ଥାନ ପକ୍କା କରିଥିବାବେଳେ, ବାଂଲାଦେଶକୁ ହରାଇ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଫାଇନାଲ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟତା ଅର୍ଜନ କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଭୟ ଦଳ ଅକ୍ଟୋବର ୩ ରେ ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାର ସ୍ବର୍ଣ୍ଣ ପଦକ ପାଇଁ ପରସ୍ପରର ମୁକାବିଲା କରିବେ।
ମ୍ୟାଚ ପୂର୍ବରୁ ହାତ ମିଳାଇବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମୁକାବିଲାଗୁଡ଼ିକରେ, ଭାରତୀୟ ଖେଳାଳିମାନେ ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିଛନ୍ତି। ଫଳସ୍ବରୂପ, ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା (Asian Games)ର ଫାଇନାଲ ମ୍ୟାଚ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି।
ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ା ‘ଅଲିମ୍ପିକ କାଉନସିଲ ଅଫ ଏସିଆ’ (OCA)ର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନର ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହାତ ମିଳାଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ; ତଥାପି, ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଖେଳ-ଭାବନା (sportsmanship) ଏବଂ ଶିଷ୍ଟାଚାରକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ତେଣୁ, ଯଦି କୌଣସି ଖେଳାଳି ହାତ ମିଳାଇବାକୁ ମନା କରନ୍ତି, ତେବେ ଆୟୋଜକ ସଂସ୍ଥାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।
୨୦୧୬ ରିଓ ଅଲିମ୍ପିକ୍ସରେ, ଇଜିପ୍ଟର ଜୁଡୋ ଖେଳାଳି ଇସଲାମ ଏଲ ସେହାବି ଇସ୍ରାଏଲର ଆଥଲେଟ ଓର୍ ସାସନଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଲିମ୍ପିକ କମିଟି (IOC) ତାଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ଅନୁଚିତ ଦର୍ଶାଇ ତାଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ସନା କରିଥିଲା।
ଏସୀୟ କ୍ରୀଡ଼ାରେ ଟେବୁଲ ଟେନିସ ଏବଂ ସ୍କ୍ବାସ ଭଳି ଖେଳରେ ଭାରତୀୟ ଓ ପାକିସ୍ତାନୀ ଖେଳାଳିମାନଙ୍କୁ ପାରମ୍ପାରିକ ଉପାୟରେ ହାତ ମିଳାଉଥିବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର କ୍ରିକେଟ ଦଳର ପରିଚାଳନା କମିଟି ଏହି ବିଷୟରେ କ’ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବ, ତା’ ଉପରେ ରହିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିସିସିଆଇ (BCCI) ସମ୍ପାଦକ ଦେବାଜିତ ସାଇକିଆ ନାଗୋୟା (Nagoya)ରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଏ ନେଇ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇପାରେ।
