ତେହରାନ,୯।୭: ଇରାନ-ଆମେରିକା ବିବାଦରେ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ନମୁନା ଦେଖାଦେଇଛି: ଯେତେବେଳେ ବି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ କଡ଼ା ବିବୃତ୍ତି ଦିଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି (ମଜଲିସ) ଗାଲିବାଫ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି। ଏପରି ସମୟରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଖାମେନେଇ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କିମ୍ବା ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମନ୍ତବ୍ୟ ଉପରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ; ବରଂ, ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବିବୃତ୍ତିର ପ୍ରତିବାଦ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ। ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଏହି ନମୁନା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଛି।
ସାଧାରଣତଃ, ଏକ ଦେଶର ମୁଖ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କିମ୍ବା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥାନ୍ତି। ଇରାନରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀ ନଥିବାରୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହିଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରନ୍ତି। ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ନୀତିର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି। ମୋଜତାବା ଖାମେନେଇ କିମ୍ବା ମାସୁଦ ପେଜେଶକିୟାନଙ୍କ ଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଭୂମିକା ସଂସଦୀୟ ବାଚସ୍ପତି ଗାଲିବାଫଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଟ୍ରମ୍ପ ନାଟୋ ସମ୍ପର୍କରେ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସମାପ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଗାଲିବାଫ ଏହି ବିକାଶ ଉପରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଥିଲେ।
ବାଚସ୍ପତି କାହିଁକି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଅନ୍ତି?
ଇରାନ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏକ ଦେଶ: ସଂସ୍କାରବାଦୀ ଏବଂ କଠୋରପନ୍ଥୀ। ଉଭୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଇରାନ ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେବା ଦ୍ୱାରା, ସରକାର ସରକାର ବିରୋଧୀ ସ୍ବର ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ସମଗ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ବିରୋଧ କରେ।
ଇରାନ ସଂସଦ (ମଜଲିସ-ଏ-ଶୁରା-ଏ-ଇସଲାମି) ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ, ଏବଂ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ମଜଲିସର ପ୍ରତିନିଧି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପରି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟର ଏକ ସରକାରୀ କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ବାଛି ଦିଆଯାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସରକାର କିମ୍ବା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତାଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ବିବାଦରେ ଫସିବାରୁ ରୋକାଯାଏ।
ଟ୍ରମ୍ଫଙ୍କ ଶୈଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ। ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଗାଲିବାଫ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଅଲି ଲାରିଜାନିଙ୍କ ପରି ନେତାମାନେ ଏହି ବକ୍ତବ୍ୟର ଉତ୍ତର ଦେବା ସମୟରେ ଦୃଢ଼ କିନ୍ତୁ ସଂସଦୀୟ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହା ଇରାନ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରେ ଯେ ଦେଶ ନୀରବ ରହୁନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ସ୍ବର ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି କରୁନାହିଁ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଇରାନର ରାଜନୈତିକ ଗଠନରେ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଖାମେନେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦବୀରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଭଳି ନେତାଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ନିଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ସୀମିତ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଫଳସ୍ବରୂପ, ବାଚସ୍ପତି ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମଧ୍ୟସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ପଦକ୍ଷପ ନିଅନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଯେ ଗାଲିବାଫ ଆମେରିକା ସହିତ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ଇରାନର ମୁଖ୍ୟ ଆଲୋଚନାକାରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ଆଲୋଚନାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ବିପଦରେ ନ ପକାଇ ଦୃଢ଼ ଏକ ବିବୃତ୍ତି କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ ସେ ବିଷୟରେ ସେ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ରଣନୀତି ରାଜନୈତିକ ଚତୁରତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଏହା ଇରାନକୁ ଏହାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏବଂ ସଂଘର୍ଷର ପୂର୍ଣ୍ଣ-ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଏଡାଇବା ସହିତ ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ।
ଇରାନୀ ସଂସଦ ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଗାଲିବାଫ ଇରାନର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଯାହାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ କଠୋରପନ୍ଥୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଅଲି ଲାରିଜାନିଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ, ସେ ଦିନେ ଏକ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଥିଲେ। ଏହା କହିବା ଭୁଲ ହେବ ନାହିଁ ଯେ ସେ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଶେଷ ଅବଶିଷ୍ଟ ପ୍ରମୁଖ ଖେଳାଳି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଦର୍ଶଗତ ଭାବରେ ଅଧିକ ନମନୀୟ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ; ଗାଲିବାଫ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଇରାନର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ବାହିନୀ, ଇସଲାମିକ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ (IRGC) ର କଠୋର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପରେ ତାଙ୍କ ମତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା। ଅନେକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଆମେରିକା ତାଙ୍କୁ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବରେ ଦେଖେ।
