ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟପାଳିକା କଠୋର ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଜେଲରେ କଏଦୀଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବନଯାପନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ନିୟମ ବି ବହୁ କଠୋର। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଏଦୀଙ୍କ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପାଳନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ। ଆପଣ ଫିଲ୍ମରେ ଦେଖିଥିବେ, ଜେଲରେ କଏଦୀ ଧଳା ପଟିଯୁକ୍ତ ଡ୍ରେସ୍ ପିନ୍ଧନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ଫିଲ୍ମରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ବରଂ ବାସ୍ତବ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ପିନ୍ଧିବାକୁ ସମାନ ଡ୍ରେସ୍ ଦିଆଯାଏ। ଏହା କରିବା ପଛରେ କିଛି କାରଣ ରହିଛି, ଜାଣନ୍ତୁ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ…
କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ଏପରି ଡ୍ରେସ୍ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାର କାରଣ ପୁରୁଣା ଏବଂ ଇତିହାସ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। କୁହାଯାଏ, ୧୮ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଆମେରିକାରେ ନଗର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଅଧୀନରେ ଜେଲରେ ରହୁଥିବା କଏଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ନିୟମ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଆଧୁନିକ ଜେଲ୍ ନିର୍ମାଣ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ହିଁ କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଧଳା ପଟିଯୁକ୍ତ ପୋଷାକ ଦିଆଗଲା। ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ, ସେମାନେ କଏଦୀ।
ଯଦିଓ କଏଦୀମାନେ ୟୁନିଫର୍ମ ବିନା ଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଡ୍ରେସ୍ କୋଡ୍ ଲାଗୁ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ପଡ଼ିଲା? ସେହି ଯୁଗରେ, ଡ୍ରେସ୍ କୋଡ୍ ମଧ୍ୟ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ କୁହାଯାଉଥିଲା ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯଦି କୌଣସି କଏଦୀ ଜେଲରୁ ପଳାୟନ କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ୟୁନିଫର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଦେଖେ ସେ ପୋଲିସକୁ ସୂଚନା ଦେଇପାରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏହା କଏଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଭାବନା ଆଣିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ୟୁନିଫର୍ମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ଧୋଇବାକୁ ପଡୁଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ରଙ୍ଗୀନ ହେଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଲଜ୍ଜାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ କଏଦୀମାନଙ୍କୁ ଧୂସର-କଳା ପଟି ଉପହାର ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଜେଲରେ କଏଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ବିଶେଷ ସୁବିଧା ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ଧଳା ପୋଷାକ ସେମାନଙ୍କୁ ଗରମରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, କଏଦୀମାନେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ବହୁତ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଆଉ ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ଧଳା ରଙ୍ଗ ଦୂରରୁ ଦେଖାଯାଏ। ଯଦିଓ କଏଦୀ ରାତିରେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଥାଏ, ତେବେ ଧଳା ରଙ୍ଗ ଯୋଗୁ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯିବ। ଯଦିଓ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏହା ନୁହେଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶର କଏଦୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜସ୍ବ ଡ୍ରେସ୍ କୋଡ୍ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଭାରତରେ, ଷ୍ଟ୍ରାଇପ୍ ସହିତ ଏହି ଧଳା ଡ୍ରେସ୍ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଆସୁଛି।
