ଓ୍ବାଶିଂଟନ,୨୦।୬: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନ ପୁଣିଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏଥର କାରଣ ପ୍ରଶଂସା ନୁହେଁ ବରଂ ସମାଲୋଚନା। ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଏକ ପଡକାଷ୍ଟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ କାତାରରେ ପ୍ରେସ ସ୍ବାଧୀନତାର ସ୍ତର ଆମେରିକା-ଇରାନ ଚୁକ୍ତିନାମା (ଏମଓୟୁ)ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ବିଳମ୍ବର ଏକ କାରଣ। ତାଙ୍କର ମନ୍ତବ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନରେ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସ୍ବାଧୀନତା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ନୂତନ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
‘ଇଣ୍ଟରେଷ୍ଟିଂ ଟାଇମ୍ସ ୱିଥ ରସ ଡୌଥାଟ’ ପୋଡକାଷ୍ଟରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ଭାନ୍ସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଚୁକ୍ତିନାମାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଠ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ କାତାରର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆମେରିକା ସହିତ ତୁଳନୀୟ ପ୍ରେସ ସ୍ବାଧୀନତା ମାନଦଣ୍ଡ ନାହିଁ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ, ଜନସାଧାରଣ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଦଲିଲଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ିବା, ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏବଂ ସ୍ବାଧୀନ ଭାବରେ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଆଶା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଭାନ୍ସ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ବାଧୀନତା, ପ୍ରେସ ସ୍ବାଧୀନତା ଏବଂ ଧର୍ମର ସ୍ବାଧୀନତାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦିଏ। ଯେହେତୁ ପାକିସ୍ତାନରେ ଏପରି ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୁରକ୍ଷାର ଅଭାବ ଅଛି, ସେଠାରେ ସ୍ବଚ୍ଛତାର ସ୍ତର ଭିନ୍ନ।
ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଜୁନ ୧୫ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିନାମା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିଳମ୍ବ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ ନେତା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଠାରୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲା। କେତେକ ଅନୁମାନ କରିଥିଲେ ଯେ ଇରାନକୁ ପ୍ରମୁଖ ରିହାତି ଦିଆଯାଉଥିବାରୁ ବିବରଣୀକୁ ଲୁଚାଇ ରଖାଯାଇଛି।
ଜେଡି ଭାନ୍ସଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରେସ ସ୍ବାଧୀନତା ଉପରେ ବିତର୍କକୁ ପୁନଃଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛି। ବିଶ୍ୱ ପ୍ରେସ ସ୍ବାଧୀନତା ସୂଚକାଙ୍କରେ ୧୮୦ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ପାକିସ୍ତାନ ୧୫୩ତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି। ଏହାକୁ ବହୁ ଦିନ ଧରି ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ପରିବେଶ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି, ଏବଂ ୨୦୨୫ରେ ଗୃହୀତ ୨୭ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ପରେ ପ୍ରେସ ସ୍ବାଧୀନତା ସମ୍ପର୍କରେ ଚିନ୍ତା ତୀବ୍ର ହୋଇଛି।
ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ବାକ୍ଷର ସମାରୋହ ଜୁନ ୧୯ରେ ସ୍ବିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାର ଥିଲା। ତଥାପି, ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେଶକିୟାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଡିଜିଟାଲ ଭାବରେ ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ସ୍ବାକ୍ଷର କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ସ୍ବିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ କୌଣସି ସମାରୋହ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ ନାହିଁ। ଫଳସ୍ବରୂପ, ଶେହବାଜ ସରିଫ ତାଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରୁ ସ୍ବିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଉଲ୍ଲେଖକୁ ହଟାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗସ୍ତ ବାତିଲ କଲେ।
ଏକ ପଡକାଷ୍ଟରେ, ଜେଡି ଭାନ୍ସ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ ଯେ 14-ସୂତ୍ରୀ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ବଦଳରେ ଏହାର ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରାନିୟମ ଷ୍ଟକଫାଇଲ ଗୁଡ଼ିକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି। ଭାନ୍ସ ଏହାକୁ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଓବାମା ପ୍ରଶାସନର 2015 ଚୁକ୍ତି ଇରାନକୁ ଏହାର ୟୁରାନିୟମ ଭଣ୍ଡାର ରଖିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା, ନୂତନ ଚୁକ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ।
