ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୪।୬: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତି ପ୍ରାୟତଃ ବିଦ୍ରୋହ, ଗୋଷ୍ଠୀବାଦ ଏବଂ ନେତା ପରିବର୍ତ୍ତନର ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥର, ଏହା କେବଳ ଅସନ୍ତୋଷର ବିଷୟ ନୁହେଁ। ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଭିତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅଶାନ୍ତି ସିଧାସଳଖ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆଣିଛି। ରୀତାବ୍ରତ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଦାବି ଯେ ୬୦ ଜଣ ଟିଏମସି ବିଧାୟକ ଏକ ଭିନ୍ନ ଲାଇନ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ରାଜନୈତିକ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ୧୭ ଜଣ ମୁସଲିମ ବିଧାୟକଙ୍କଠାରୁ ଆସୁଛି ଯାହାଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଯାଉଛି। ବଙ୍ଗଳା ରାଜନୀତିରେ, ମୁସଲିମ ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ କେବଳ ଏକ ନିର୍ବାଚନୀ ଶକ୍ତି ନୁହେଁ; ଏହାକୁ ସର୍ବଦା ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଦଳ ଭିତରେ ଏହି ଫାଟ ଆଉ ଏକ ସରଳ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ ପରି ମନେହୁଏ ନାହିଁ। ଯଦି ଏହି ଅସନ୍ତୋଷ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ ବରଂ ୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନ ପରିବେଶରେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୋଇପାରେ। ରାଜନୀତିରେ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ସଂଖ୍ୟା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ, ବଙ୍ଗଳା ରାଜନୀତିରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ ହେଉଛି ଯେ ଦିଦିଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏବେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ମୁର୍ଶିଦାବାଦ, ମାଲଦା, ଦକ୍ଷିଣ ୨୪ ପରଗନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାୟ ୧୭ ରୁ ୧୮ ଜଣ ମୁସଲିମ ବିଧାୟକ ରୀତାବ୍ରତ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ “ପ୍ରକୃତ ତୃଣମୂଳ” ଅଭିଯାନ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଏବେ ଟିଏମସି ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ରାଜନୈତିକ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ସଂଗଠନକୁ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରିପାରିବେ ଏବଂ ବିଦ୍ରୋହୀ ନେତାମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରିପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ମୁସଲିମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଶ୍ୱାସ ଦୁର୍ବଳ ହେବା କଷ୍ଟକର ପ୍ରମାଣିତ ହେବ। ବଙ୍ଗଳାରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଷ୍ଟକର ସମୟରେ ଟିଏମସିକୁ ବଜାୟ ରଖିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସେହି ଆଧାର ମଧ୍ୟରେ ଫାଟ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନାକୁ ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି କାରଣରୁ, ଦଳ ଭିତରେ ଏବଂ ବାହାରେ, ଏହି ବିଦ୍ରୋହକୁ କେବଳ ଗୋଷ୍ଠୀ ରାଜନୀତି ଭାବରେ ନୁହେଁ ବରଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏକ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।

