ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୧।୧୧: ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସୁନା ଏବଂ ରୁପା ଦରରେ ହ୍ରାସ ଥମିବାର ନାଁ ନେଉନାହିଁ। ସାଧାରଣତଃ ଯେତେବେଳେ ଶେୟାର ବଜାର ଖସେ, ସେତେବେଳେ ସୁନା ଦର ବଢ଼ିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏଥର ଓଲଟା ଘଟୁଛି। ସୁନା ୧୪ ମାସର ସର୍ୱନିମ୍ନ ସ୍ତରକୁ ଖସି ଆସିଛି ଏବଂ ଗତ ୮ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ସପ୍ତାହ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି। ତାଜା ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସ୍ପଟ ଗୋଲ୍ଡ (Spot Gold) ୩ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇ ଆଉନ୍ସ ପିଛା $3,514.08 ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେତେବେଳେ କି କାରବାର ସମୟରେ ଏହା $3,502.49 ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖସି ଆସିଥିଲା, ଯାହା ସେପ୍ଟେମ୍ୱର ୨୦୨୫ ପରଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ସର୍ୱନିମ୍ନ ସ୍ତର। ଅନ୍ୟପଟେ ରୁପାର ଅବସ୍ଥା ଆହୁରି ଖରାପ ରହିଛି ଏହା ଜାନୁଆରୀରେ ନିଜର ରେକର୍ଡ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରଠାରୁ ୬୬.୩ ପ୍ରତିଶତ ତଳକୁ ଖସି ଆଉନ୍ସ ପିଛା $40.99 ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁନା ଏବଂ ରୁପା ଉପରେ ଏବେ ତିନୋଟି ଦିଗରୁ ଚାପ ପଡ଼ୁଛି:
ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଶେୟାର ବଜାରରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) ସହ ଜଡ଼ିତ ଶେୟାରଗୁଡ଼ିକରେ ବଡ଼ ଧରଣର ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଏନ୍ଥ୍ରୋପିକ (Anthropic)ର IPO ପରେ ମଧ୍ୟ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ଭରସା ଫେରିନାହିଁ, ଯାହାଫଳରେ ଆମେରିକୀୟ ଏବଂ ଏସୀୟ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ହାଇ ରିଜ ଫ୍ୟୁଚର୍ସ (High Ridge Futures)ର ଡେଭିଡ ମେଗରଙ୍କ ମୁତାବକ, ଶେୟାର ବଜାରରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷତିର ଭରଣା କରିବା ଏବଂ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ପାଇଁ ନିବେଶକମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ସୁନା ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି।
ଆମେରିକାରେ ସୁଧ ହାର ବଢ଼ିବା ଆଶଙ୍କା:
ଆମେରିକା ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭ (Fed) ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ କଡ଼ା ବୟାନ ବଜାରର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ଫିଲାଡେଲଫିଆ ଫେଡ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଆନା ପଲସନ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation)ର ବିପଦ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସୁଧ ହାରରେ ଆଉ ଏକ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରେ। CME ଫେଡୱାଚ (FedWatch) ଅନୁଯାୟୀ, ଡିସେମ୍ୱରରେ ସୁଧ ହାର 0.25% (25 ବେସିସ ପଏଣ୍ଟ) ବଢ଼ିବା ନେଇ ବଜାରରେ ୯୬ ପ୍ରତିଶତ ଆଶା ରହିଛି।
ମଜଭୁତ ଡଲାର:
ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକାରେ ସୁଧ ହାର ବଢ଼େ, ସେତେବେଳେ ଡଲାର ମଜଭୁତ ହୁଏ ଏବଂ ନିବେଶକମାନେ ସୁନା ବଦଳରେ ସୁଧ ଦେଉଥିବା ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁନ୍ତି।
ଭାରତରେ କାହିଁକି ଖସୁଛି ସୁନା-ରୁପା ଦର?
ଗୋଟିଏ ଧାଡ଼ିରେ ବୁଝିବାକୁ ଗଲେ: ସୁନା-ରୁପା ଏଥିପାଇଁ ଖସୁନାହିଁ ଯେ ଭାରତରେ କୌଣସି ସମସ୍ୟା ରହିଛି, ବରଂ ଆମେରିକାରେ ଡଲାର ଏବଂ ସୁଧ ହାରର ଖେଳ ଚାଲିଛି, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ଆମ ସର୍ରାଫା ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି। ଜାନୁଆରୀରେ ସୁନା ୧୦ ଗ୍ରାମ ପିଛା ୧,୮୩,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ରୁପା କିଲୋଗ୍ରାମ ପିଛା ୪,୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇଥିଲା। ଏବେ ସୁନା ପ୍ରାୟ ୧,୨୩,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ରୁପା ପ୍ରାୟ ୧,୫୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଆଖପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ସୁନା ୫୩,୭୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ରୁପା ୨,୭୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଶସ୍ତା ହୋଇସାରିଛି। ଏହି ହ୍ରାସ ହଠାତ୍ ଆସିନାହିଁ, ଏହାର ପଛରେ ୫ଟି ବଡ଼ କାରଣ ରହିଛି:
ଆମେରିକାରେ ସୁଧ ହାର ବଢ଼ିବା ଭୟ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ
ଆମେରିକାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ହେଉଛି US Federal Reserve (Fed)। ବଜାରକୁ ଭୟ ରହିଛି ଯେ ଡିସେମ୍ୱରରେ Fed ସୁଧ ହାର 50 basis points (0.50%) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇପାରେ। ଏବେ ଭାବନ୍ତୁ ସୁନା ଆପଣଙ୍କୁ କୌଣସି ସୁଧ ଦିଏ ନାହିଁ, କେବଳ ରଖା ହୋଇ ରହିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମେରିକା ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ ଉପରେ ଭଲ ସୁଧ ମିଳିବାକୁ ଲାଗେ, ତେବେ ଲୋକମାନେ ଭାବିବେ ଯେ ସୁନା ରଖି କ’ଣ ଲାଭ, ବଣ୍ଡ୍ରେ ଟଙ୍କା ଲଗାଇବା, ସୁଧ ବି ମିଳିବ। ବସ, ଏହି କାରଣରୁ ବଡ଼ ବଡ଼ ନିବେଶକ ସୁନା-ରୁପା ବିକ୍ରି କରି ବଣ୍ଡ ଏବଂ ଡଲାରରେ ଟଙ୍କା ଲଗାଉଛନ୍ତି।
ଡଲାର ବହୁତ ମଜଭୁତ ହୋଇଯାଇଛି
ଡଲାର ଏବେ ୧୯ ମାସର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତର ନିକଟରେ ରହିଛି। ବିଶ୍ୱରେ ସୁନା ଡଲାରରେ ବିକ୍ରି ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଡଲାର ମଜଭୁତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସୁନା କିଣିବା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯାଏ। ଚାହିଦା କମିଯାଏ, ଦର ଖସେ। ସିଧା ଫର୍ମୁଲା ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ଡଲାର ଉପରକୁ = ସୁନା ତଳକୁ।
ଟଙ୍କା ମଜଭୁତ ହେଲା ଭାରତକୁ ଡବଲ ଝଟକା
ଏହି ସପ୍ତାହରେ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କା ୧.୫%ରୁ ଅଧିକ ମଜଭୁତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ବାହାରୁ ସୁନା କିଣେ। ଯେତେବେଳେ ଟଙ୍କା ମଜଭୁତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଆମକୁ ସୁନା ଶସ୍ତା ପଡ଼େ। ତେଣୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ହ୍ରାସ + ଟଙ୍କା ମଜଭୁତ = ଭାରତରେ ସୁନା ଆହୁରି ଅଧିକ ଶସ୍ତା। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତରେ ହ୍ରାସ ବିଶ୍ୱ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଗତ ସପ୍ତାହରେ Nvidia ସମେତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ AI କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଶେୟାର ଖରାପ ଭାବେ ଖସିଲା। ଯେତେବେଳେ ଶେୟାର ବଜାରରେ ବଡ଼ କ୍ଷତି ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ଟଙ୍କା ଦରକାର ହୁଏ। ସେମାନେ ସେହି ଟଙ୍କା କେଉଁଠୁ ଆଣିବେ? ନିଜ ସୁନା-ରୁପା ବିକ୍ରି କରି। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ Margin Call କୁହନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଶେୟାରରେ କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ପାଇଁ ସୁନା ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଏହି କାରଣରୁ Safe Haven (ସୁରକ୍ଷିତ ନିବେଶ) ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଖସିଗଲା।
ରୁପା କେବଳ ଗହଣା ନୁହେଁ, ଏହା ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ, EV, ମୋବାଇଲ୍ରେ। ଚୀନ, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରୁପା କିଣୁଥିବା ଦେଶ, ସେଠାରେ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିଗୁଡ଼ିକର ଚାହିଦା ଧିମା ହୋଇଯାଇଛି। ତେଣୁ ରୁପା ସୁନାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଖସିଛି ରେକର୍ଡ ଉଚ୍ଚତାରୁ ୬୬% ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି।
ସୁନା ଏବେ କେଉଁ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ଏହା କେତେ ଭାଙ୍ଗିଛି?
**ଉ:** ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସ୍ପଟ ଗୋଲ୍ଡ ୩ ପ୍ରତିଶତ ଖସି ଆଉନ୍ସ ପିଛା $3,514.08 ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। କାରବାର ସମୟରେ ଏହା $3,502.49 ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖସିଥିଲା, ଯାହା ସେପ୍ଟେମ୍ୱର ୨୦୨୫ ପରଠାରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ୧୪ ମାସର ସବୁଠାରୁ ସର୍ୱନିମ୍ନ ସ୍ତର। ଏହି ସପ୍ତାହରେ ସୁନାରେ ପ୍ରାୟ ୯.୪% ହ୍ରାସ ଘଟିଛି।
ଶେୟାର ବଜାରରେ AI ଶେୟାର ଖସିବା ଯୋଗୁଁ ସୁନା ଦର କାହିଁକି କମୁଛି?
ସାଧାରଣତଃ ଶେୟାର ବଜାର ଖସିଲେ ସୁନା ବଢ଼େ, କିନ୍ତୁ ଏଥର ଟେକ ଏବଂ AI ଶେୟାରରେ ବଡ଼ ଧରଣର ହ୍ରାସ କାରଣରୁ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ କ୍ଷତି ହୋଇଛି। ଏହି କ୍ଷତି ଭରଣା କରିବା ଏବଂ ନଗଦ ଅର୍ଥ (Cash) ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ପାଇଁ ନିବେଶକମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସୁନାରେ ନିଜର ପୋଜିସନ ବିକ୍ରି କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ଦର ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିଛି।
ଆମେରିକା ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭ (Fed)ର ସୁନା ଦର ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି? ଫେଡ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ କଡ଼ା ବୟାନ ପରେ ଡିସେମ୍ୱରରେ ସୁଧ ହାରରେ ଆଉ 0.25% ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ୯୬ ପ୍ରତିଶତ ସମ୍ଭାବନା ବଜାରକୁ ଲାଗୁଛି। ସୁଧ ହାର ବଢ଼ିଲେ ଡଲାର ମଜଭୁତ ହୁଏ ଏବଂ ସୁନାର ଚାହିଦା କମିଯାଏ।
ରୁପା ଦରର ତାଜା ସ୍ଥିତି କ’ଣ ରହିଛି?
ସ୍ପଟ ସିଲଭର୍ ୪.୧ ପ୍ରତିଶତ ଖସି ଆଉନ୍ସ ପିଛା $40.99 ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ଜାନୁଆରୀରେ ହୋଇଥିବା ନିଜର ରେକର୍ଡ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତର ($121.64)ଠାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୬୬.୩ ପ୍ରତିଶତ ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଆଗକୁ ସୁନା ଏବଂ ରୁପାର ଗତି କିପରି ରହିପାରେ?
ମାର୍କେଟ ଆନାଲିଷ୍ଟ ଜିମ ୱାଇକୋଫ୍ଙ୍କ ମୁତାବକ, ଆଗାମୀ କିଛି ସେସନ୍ରେ ଦରରେ ସାମାନ୍ୟ ଆହୁରି ହ୍ରାସ ଘଟିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସମୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ସୁନା ଏବଂ ରୁପା ବଜାରରେ ଖୁବଶୀଘ୍ର ସର୍ୱନିମ୍ନ ସ୍ତର (Bottom) ତିଆରି ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଇପାରେ।

