ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨।୨: ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ଲୋକ ସଭାରେ ବଜେଟ 2026 ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ, ଦେଶର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା: କ’ଣ ନୂଆ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ଏବେ ଶସ୍ତା ହେବ? ସରଳ ଉତ୍ତର ହେଉଛି: ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ କାହାଣୀ ଏଠାରେ ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ। ଯଦିଓ ସରକାର ସିଧାସଳଖ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ଘୋଷଣା କରି ନାହାଁନ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଭବିଷ୍ୟତର ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ମୂଳଦୁଆ ସ୍ଥାପନ କରିଛି।
ବଜେଟ 2026 ରେ କ’ଣ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା?
ବଜେଟ 2026 ରେ, ସରକାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ବ୍ୟାଟେରୀ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଲିଥିୟମ-ଆୟନ ସେଲ ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ପୁଞ୍ଜିଗତ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ମୌଳିକ କଷ୍ଟମ୍ସ ଡ୍ୟୁଟି (BCD) ରୁ ଛାଡ଼କୁ ବିସ୍ତାର କରାଯାଇଛି। ଏହି ଛାଡ଼ ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟାଟେରୀ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରାଯିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଉତ୍ପାଦନରେ ବ୍ୟବହୃତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ନ ଶୁଳ୍କ ସ୍ଲାବକୁ ଅଣାଯାଇଛି।
ସରକାର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ କମ୍ପୋନେଣ୍ଟ ମ୍ୟାନୁଫ୍ୟାକଚରିଂ ସ୍କିମ ଅଧୀନରେ 40,000 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ଆବଣ୍ଟନ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ ଭିତରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ନିର୍ମାଣ କରିବା, ଯାହା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଶ ଭିତରେ ଉତ୍ପାଦନ ସର୍ୱାଧିକ କରିବାରେ ଏବଂ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବ।
ଲୋକ ସଭାରେ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସବୁଜ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ସେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଯେ ଲିଥିୟମ-ଆୟନ ସେଲ ଏବଂ ବ୍ୟାଟେରୀ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଣାଳୀ ସହିତ ଜଡିତ ଉପକରଣ ଉପରେ କଷ୍ଟମ ଡ୍ୟୁଟି ଛାଡ଼ ଦେଶରେ ନିବେଶ, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ନବସୃଜନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହା ସହିତ, ଭାରତ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ମିଶନ 2.0 ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼େଇବ।
ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାହିଁକି ତୁରନ୍ତ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ନାହିଁ?
ଏଠାରେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଯେ ବଜେଟ 2026 ସିଧାସଳଖ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ସୁଲଭ ଫୋନ ଯୋଗାଇବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ ନୁହେଁ। ସରକାର ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କରୁଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। ପୂର୍ୱରୁ, କଞ୍ଚାମାଲ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଉପରେ ଉଚ୍ଚ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଫୋନର ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଇନପୁଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରାଯିବ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଲାଭ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ କି ନାହିଁ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ର୍ନିଭର କରେ।
ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ହେବ କି ନାହିଁ ତାହା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ର୍ନିଭର କରେ।
ସରକାର କୌଣସି ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିନାହାଁନ୍ତି ଯାହା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ। Apple, Samsung, Xiaomi, Oppo, କିମ୍ୱା Vivo ପରି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସୱ ରଣନୀତି ଆଧାରରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ ଯେ ସେମାନେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ସଞ୍ଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିବେ କି ନାହିଁ। ତେଣୁ, ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ କ୍ଷଣିକ ମଧ୍ୟରେ ଶସ୍ତା ହେବ ବୋଲି କୌଣସି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନାହିଁ।
ବଜେଟ 2026 ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସରକାର ମେକ ଇନ ଇଣ୍ଡିଆ, ଇଣ୍ଡିଆ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ମିଶନ 2.0 ଏବଂ PLI ଯୋଜନା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତରେ ବଡ଼ ପରିମାଣରେ ନିବେଶ କରିବା ଏବଂ ଏଠାରେ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ, ର୍ନିଭରଯୋଗ୍ୟ ପରିବେଶ ପ୍ରଦାନ କରିବା।
ତଥାପି, ଶିଳ୍ପର ସମସ୍ତେ ଏହି ବଜେଟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନୁହଁନ୍ତି। ଟେକଆର୍ସିର ଗବେଷଣା ବିଶ୍ଳେଷକ ଫୈସଲ କାୱୁସା ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ ଆଶା କରିଥିବା ସିଧାସଳଖ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିନାହିଁ। ସେ କୁହନ୍ତି ଯେ GST ହ୍ରାସ କିମ୍ୱା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ ବିନା, ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିବା କଷ୍ଟକର ହେବ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଅନିଶ୍ଚିତତା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି।
ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ କ’ଣ ଶସ୍ତା ହେବ?
ଉତ୍ତର ହେଉଛି ଏହା ସମ୍ଭବ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ନୁହେଁ। ବଜେଟ 2026 ରେ ନିଆଯାଇଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିପାରିବ। ଯଦି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନର ମୂଲ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ଲାଭର କେତେ ଅଂଶ ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସହ ବାଣ୍ଟିବେ ତାହା ଉପରେ ର୍ନିଭର କରିବ।
