ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୫।୩: ଆମେରିକା ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଜୋରଦାର କରିଛି। ଏହି ସଂଘର୍ଷ 15 ଦିନ ଧରି ଚାଲିଛି। ଆମେରିକା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଆଡକୁ ତାର ସାମରିକ ସମ୍ପତ୍ତି, ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ସମେତ ପୁନଃର୍ନିମାଣ କରୁଛି। ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମିରେ, ସମଗ୍ର ଏସିଆରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଭା ହେଉଛି: ଚାଇନା କ’ଣ ଏହି ସୁଯୋଗକୁ ହାତଛଡ଼ା କରି ତାଇୱାନ ଉପରେ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ, କିମ୍ୱା ସମଗ୍ର ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବ? ଏହି କାରଣରୁ ଆମେରିକାର ସହଯୋଗୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ, ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ଜାପାନ ଏବଂ ତାଇୱାନ ଏବେ କେବଳ ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ନୁହେଁ ବରଂ ଚୀନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି। ଇରାନ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ୱରୁ, ଆମେରିକାର ସାମରିକ ବାହିନୀ ଦକ୍ଷିଣ ଚାଇନା ସାଗରରୁ ଏକ ବାହକ ଆକ୍ରମଣ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ପେଣ୍ଟାଗନ ମଧ୍ୟ ଇରାନରୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଡ୍ରୋନ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହାର ଘାଟି ଏବଂ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆରୁ ଉନ୍ନତ THAAD ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରୁଛି। ଏହା ସେହି ପ୍ରଣାଳୀ ଯାହାକୁ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବିପଦର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସମଗ୍ର ଏସିଆର ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛି: ସଙ୍କଟ ସମୟରେ, ଆମେରିକାର ପ୍ରାଥମିକ ଧ୍ୟାନ ନିଜସୱ ଆତ୍ମରକ୍ଷା ଉପରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଚୀନ ପାଇଁ ଏକ ରଣନୈତିକ ସୁଯୋଗ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି। ଆମେରିକା ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଯେତେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଫସିଯିବ, ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ଚୀନ ସେତେ କମ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ। ଯଦିଓ ଏହା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ ଯେ ଚୀନ ତାଇୱାନ ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ଏହା ଅସୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ଯେ ବେଜିଂ ତାଇୱାନକୁ ଏକକ ଭାବରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅନୁଭବ କରାଇବା ପାଇଁ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଧାରା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି। ଏହି ଭୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ଏକ କାରଣ ହେଉଛି ପୂର୍ୱ ଚୀନ ସାଗରରେ ତାଇୱାନକୁ ଘେରି ରହିଥିବା 1,300 ରୁ 2,000 ଚୀନ ମାଛ ଧରିବା ଜାହାଜକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସାଧାରଣ ଭାବରେ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଏକ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ମାନକ ମାଛ ଧରିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ପୂର୍ୱତନ ନୌସେନା ଯୁଦ୍ଧ ଅଧିକାରୀ ଜେନିଫର ପାର୍କର ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ ପୂର୍ୱରୁ କେବେବି ଏପରି ଗଠନରେ ମାଛ ଧରିବା ଜାହାଜ ଦେଖି ନାହାଁନ୍ତି। ଅନେକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଏହା ଚୀନ୍ର ସାମୁଦ୍ରିକ ମିଲିସିଆକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ – ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ସାମରିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ ବେସାମରିକ ଜାହାଜର ଏକ ନେଟୱାର୍କ। ଏହି ଶକ୍ତି ତାଇୱାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭବିଷ୍ୟତର ଯେକୌଣସି ଅବରୋଧ କିମ୍ୱା ଚାପ ଅଭିଯାନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ। ଫଳସୱରୂପ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ନିୟମିତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଗତିବିଧି ଭାବରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଆକର୍ଷଣୀୟ ଭାବରେ, ତାଇୱାନ ଆଡକୁ ଚୀନ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନର ଉଡ଼ାଣର ବାରମ୍ୱାରତାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ହ୍ରାସ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ନଜରରେ, ଏହା ସୱାଗତଯୋଗ୍ୟ ଖବର ପରି ମନେହୁଏ; ତଥାପି, ଅନେକ ବିଶ୍ଳେଷକ ଏହାକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରନ୍ତି। ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଧାରାଗୁଡ଼ିକ ହଠାତ୍ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଅନିଶ୍ଚିତତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଚୀନ ହୁଏତ ତାଇୱାନ ଠାରୁ ଦୂରରେ ତାଇୱାନ ଠାରୁ ଦୂରରେ ତାଇୱାନକୁ ତାଇୱାନକୁ ନେଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କରିଥାଇପାରେ। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହଜରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ଉଡ଼ାଣ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ହ୍ରାସ ଜରୁରୀ ଭାବରେ ବିପଦ ସ୍ତର ହ୍ରାସକୁ ସୂଚିତ କରେ ନାହିଁ।
ଇରାନ ସହିତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସଂଘର୍ଷର ଆଉ ଏକ ପରିଣାମ ହେଉଛି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ। ଇରାନ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଏହାର ମିତ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଯେଉଁ ହାରରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ଏବଂ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି ତାହା ଦେଖି, ଏସିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଭୟ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସୱ ର୍ନିଦ୍ଧାରିତ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ ଆହୁରି ବିଳମ୍ୱର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବ। ବିଶେଷକରି ତାଇୱାନ ପୂର୍ୱରୁ ଆମେରିକାର ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣରେ ବିଳମ୍ୱ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ଜାପାନ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ରଖିଛି ଯେ ଯଦି ଏକକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ସାମରିକ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ଏହାର ନିଜସୱ ସୁରକ୍ଷା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସେ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପତ୍ତି ପୁନଃନିୟୋଜନ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତଥାପି ସେ ସୀମିତ ବିକଳ୍ପ ସହିତ ନିଜକୁ ପାଏ।
ଚୀନର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦ୍ଭୁତ ପରିସ୍ଥିତି ଦୁଇଗୁଣ ଲାଭ ଦେଇପାରେ। ପ୍ରଥମତଃ, ଏହା ସମଗ୍ର ଏସିଆରେ ଏହି କଥାକୁ ଦୃଢ଼ କରିପାରେ ଯେ ଆମେରିକା ଏକ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗୀ, କାରଣ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେବା ମାତ୍ରେ ଏହାର ପ୍ରାଥମିକତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ଦେଖାଯାଉଛି। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଉପରେ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ର୍ନିଭରଶୀଳତା ରଖିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ ରହିବା ପାଇଁ ମାନସିକ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଜାପାନ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏହାର ଦୀର୍ଘ-ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଉପରେ କାମ କରୁଛି, ଯେତେବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆରେ ଆତ୍ମର୍ନିଭରଶୀଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷମତା ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
