ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩୧।୭: ରୁଷ୍ର ପୁଟିନ୍ ସରକାର ବାଂଲାଦେଶକୁ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା (INR)ରେ ବ୍ୟାପାରିକ ନେଣଦେଣ ଏବଂ ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଅଧୀନରେ ବାଂଲାଦେଶରେ ରୁଷ୍ର ଏକ ବ୍ୟାଙ୍କ ଶାଖା ଖୋଲିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ରୁଷ୍ ଉପରେ ଲଗାଯାଇଥିବା କଟକଣା ହିଁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପଛର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। ଆମେରିକାର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ରୁଷ୍ ପାଇଁ ଡଲାରରେ କାରବାର କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି। ବାଂଲାଦେଶର ଯୋଜନା ରୁଷ୍କୁ ଚୀନ୍ର ‘ୟୁଆନ୍’ରେ ଭୁଗତାନ୍ କରିବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ରୁଷ୍ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ କାରଣରୁ ଠପ୍ ହୋଇଗଲା।
ବାଂଲାଦେଶ ‘ରୂପପୁର ଆଣବିକ ପ୍ରକଳ୍ପ’ ପାଇଁ ରୁଷ୍ରୁ ଋଣ ନେଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସେ ପରିଶୋଧ କରିବାର ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ବାଂଲାଦେଶ ଡଲାରରେ ରୁଷ୍କୁ ଭୁଗତାନ୍ କରିପାରୁନାହିଁ, ସେଥିପାଇଁ ରୁଷ୍ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାରେ ଭୁଗତାନ୍ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବରରେ ହେବାକୁ ଥିବା ‘ବାଂଲାଦେଶ-ରୁଷ୍ ଆନ୍ତଃ-ସରକାରୀ ଆୟୋଗ’ର ବୈଠକରେ ନିଆଯାଇପାରେ। ରୁଷ୍-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ବାଂଲାଦେଶ ସହ ବ୍ୟାପାର କମିଯାଇଥିବାରୁ, ପୁଟିନ୍ ସରକାର ଏହି ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଜରିଆରେ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ପୁଣି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଆମେରିକାର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ରୁଷ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଅଲଗା ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ବାଂଲାଦେଶ ପାଇଁ ରୁଷ୍କୁ ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ଏବଂ ସେଠାରୁ ଟଙ୍କା ଆଣିବା ଏକ ଆହ୍ୱାନ ପାଲଟିଛି। ରୁଷ୍ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ଟଙ୍କାରେ ନେଣଦେଣ କରି ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସୀମିତ ପରିମାଣରେ ହେଉଥିଲା। ରୁଷ୍ ଆଶା ରଖିଛି ଯେ ଯଦି ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାରେ ଭୁଗତାନ୍ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକାର କଟକଣା କାରଣରୁ ବାଂଲାଦେଶ ସହ ବ୍ୟାପାରରେ ଆସିଥିବା ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଦୂର ହୋଇଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ପୁଣି ଥରେ ପଟରୀକୁ ଫେରିଆସିବ।
ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାରେ ବ୍ୟାପାର କରିବା ପାଇଁ ରୁଷ୍ର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଫାଇଦା ହେବ। ପ୍ରଥମ ଲାଭ ହେଉଛି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଲାଭ ହେଉଛି ଆଉ ଗୋଟିଏ ଦେଶର ଡଲାର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମିବ। ତୃତୀୟ ଲାଭ ହେଉଛି ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଏସିଆରେ ଭାରତର ଆଞ୍ଚଳିକ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଭୂମିକା ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ହେବ।
ଟଙ୍କାରେ ବ୍ୟାପାର କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ସହ ରୁଷ୍ ବାଂଲାଦେଶକୁ ସସ୍ତା ଦରରେ ୟୁରିଆ ଯୋଗାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ରୁଷ୍ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାର ଅପେକ୍ଷା ଟନ୍ ପିଛା ୧୦ ଡଲାର କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ବାଂଲାଦେଶକୁ ୨ ଲକ୍ଷ ୮୦ ହଜାର ଟନ୍ ୟୁରିଆ ଖତ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଏହାସହ ରୁଷ୍ ବାଂଲାଦେଶକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ତେଲ, ଗହମ, ବୁଟ, ହଳଦିଆ ମଟର ଏବଂ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟର ଯୋଗାଣ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ରୁଷ୍-ବାଂଲାଦେଶ ବାଣିଜ୍ୟ ପରିଷଦ, ବାଂଲାଦେଶର ବସ୍ତ୍ର ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକୃତ ତାଲିକା, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ସହ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରସ୍ତାବ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମକୁ ସହଜ କରିବା ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାର ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ବାଂଲାଦେଶ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି (ରିନ୍ୟୁଏବଲ୍ ଏନର୍ଜି), ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ, ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା, ଇ-କମର୍ସ, ଡିଜିଟାଲ୍ ଅର୍ଥନୀତି, କୃଷି, ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, କୃଷି ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ଶିଳ୍ପ, ବୈଷୟିକ ଓ ଧନ୍ଦାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ, କନେକ୍ଟିଭିଟି ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିବ।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ରୁଷ୍-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ବାଂଲାଦେଶ ରୁଷ୍କୁ ୫୦ କୋଟି ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ଜିନିଷ ରପ୍ତାନି କରୁଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ପେମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେବାରୁ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ରୁ ମେ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ବାଂଲାଦେଶ ରୁଷ୍କୁ ଅଧା ଅର୍ଥାତ୍ କେବଳ ୨୪.୫ କୋଟି ଡଲାରର ଜିନିଷ ରପ୍ତାନି କରିପାରିଛି। ସେହିପରି ବାଂଲାଦେଶ ରୁଷ୍ରୁ ହିଁ ଗହମ, ଖତ, ସାର, ମେସିନାରୀ ଏବଂ ଖାଇବା ତେଲ ଆମଦାନୀ କରୁଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ରୁଷ୍ ବାଂଲାଦେଶରୁ ପୋଷାକ, ସୁଏଟର୍ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପୋଷାକ (ରେଡିମେଡ୍ ଗାର୍ମେଣ୍ଟସ) କିଣୁଛି।
