ତିରୁମାଲାର ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ସ୍ବାମୀ (ବାଲାଜୀ) ମନ୍ଦିର ଏହାର ମହିମା, ଚମତ୍କାର ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ପରମ୍ପରା ପାଇଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଜଣାଶୁଣା। ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହରେ ପୂଜା ଏବଂ ଆରତି ସମୟରେ ଛୋଟ ଘଣ୍ଟି ବାଜିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ତିରୁମାଲାର ମୁଖ୍ୟ ଗର୍ଭଗୃହରେ ଏହା ହୁଏ ନାହିଁ। ଗର୍ଭଗୃହରେ ଘଣ୍ଟି ନ ଥିବା ବିଷୟକୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଜଣେ ମହାନ ଭକ୍ତ ଏବଂ ଜଣେ ବୈଷ୍ଣବ ସନ୍ଥ ଶ୍ରୀ ବେଦାନ୍ତ ଦେଶିକାଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଲୋକକଥା ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି। ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ବୈଖାନସ ଆଗମ ଶାସ୍ତ୍ରର କଠୋର ନିୟମ। ଆସନ୍ତୁ ଏହି ରହସ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀ ଜାଣିବା…
ପାରମ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ, ତିରୁମାଲାର ଗର୍ଭଗୃହରେ ଘଣ୍ଟି ନ ଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାର ଜଣେ ମହାନ ସନ୍ଥ ଶ୍ରୀ ବେଦାନ୍ତ ଦେଶିକାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସହିତ ଜଡିତ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଦ୍ରୋଥମ୍ବ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାମକ ଏକ ଧାର୍ମିକ ବିବାହିତ ଦମ୍ପତି ରହୁଥିଲେ। ୧୨ ବର୍ଷ ବିବାହ ପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନ ଥିଲା। ସନ୍ତାନ ଇଚ୍ଛା କରି ସେମାନେ ତିରୁମାଲାରେ ଭଗବାନ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ସେମାନଙ୍କର ଅଟଳ ଭକ୍ତିରେ ଖୁସି ହୋଇ, ଭଗବାନ ଭେଙ୍କଟେଶ୍ୱର ସ୍ବାମୀ ଗୋଟିଏ ରାତିରେ ସ୍ବପ୍ନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ସେ ଦ୍ରୋଥମ୍ବଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଘଣ୍ଟି ଅର୍ପଣ କଲେ, ତାଙ୍କୁ ଗିଳିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ ଏବଂ ଏକ ମହାନ, ଦିବ୍ୟ ପୁତ୍ରର ଜନ୍ମର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ସକାଳେ ଉଠିବା ପରେ, ଦମ୍ପତି ଜାଣିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ଉଭୟଙ୍କ ସ୍ବପ୍ନ ସମାନ ଥିଲା।
ପରଦିନ ସକାଳେ ଯେତେବେଳେ ପୁରୋହିତମାନେ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଲେ, ଗର୍ଭଗୃହରେ ମୁଖ୍ୟ ଘଣ୍ଟିଟି ନିଖୋଜ ଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ପୁରୋହିତମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ଦମ୍ପତି ଏହାକୁ ଚୋରି କରି ନେଇଛନ୍ତି। ତଥାପି, ପ୍ରଭୁ ଧ୍ୟାନସ୍ଥ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ ଏବଂ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ସେ ନିଜେ ଦ୍ରୋଥମ୍ବଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟି ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ସେହି ଦିବ୍ୟ ଘଟଣାରୁ ଜଣେ ମହାନ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିବେ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ, ଏହି ଘଟଣା ପରଠାରୁ, ତିରୁମାଲାର ଗର୍ଭଗୃହରେ କୌଣସି ଛୋଟ ଘଣ୍ଟି ରଖାଯାଇନାହିଁ।
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଦ୍ରୋଥମ୍ବ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଔରସରୁ ବେଦାନ୍ତ ଦେଶିକା ନାମକ ଜଣେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟିର ଅବତାର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ପିଲାଦିନରୁ, ଦେଶିକା ଅସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧିମତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ସେ ତାମିଲ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତରେ ମହାନ ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଜଗଦଗୁରୁ ରାମାନୁଜାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରେ, ତାଙ୍କୁ ବୈଷ୍ଣବ ପରମ୍ପରାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଥିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତମ୍ଭ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ମାମୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଳନ କରି, ଦେଶିକା ତାମିଲନାଡୁର ତିରୁବହିନ୍ଦ୍ରପୁରମର ଏକ ପାହାଡ଼ରେ ଗରୁଡ଼ ମନ୍ତ୍ର କଠୋର ଭାବରେ ଜପ କରିଥିଲେ। ଗରୁଡ଼ ଆବିର୍ଭୂତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନ ହୟଗ୍ରୀବ (ଜ୍ଞାନର ଦେବତା) ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ ୩୨ ଶ୍ଳୋକ ବିଶିଷ୍ଟ ‘ହୟଗ୍ରୀବ ସ୍ତୁତି’ ରଚନା କଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ‘କବିତାର୍କି କେଶରୀ’ ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କଲା।
ସେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ଶ୍ରୀସ୍ତୁତି ପାଠ କରି ସ୍ବର୍ଣ୍ଣମୁଦ୍ରା ବର୍ଷା କଲେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ରାତିରେ ହଜାର ଶ୍ଳୋକ ରଚନା କରିବାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କଲେ, ସେ ପ୍ରଭାତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପାଦୁକା ସହସ୍ରମ ରଚନା କଲେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେ ଗରୁଡ଼ ଦଣ୍ଡକମ ପାଠ କଲେ, ଯାହା ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ ପକ୍ଷୀ ଆସି ସାପକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ। ଶ୍ରୀରଙ୍ଗମ ଉପରେ ମୋଗଲ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ, ସେ ଶବ ଗଦା ତଳେ ଲୁଚି ପବିତ୍ର ବୈଷ୍ଣବ ସାହିତ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।
