କୋଲକାତା,୫।୮: କୋଲକାତା ହାଇକୋର୍ଟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ମଦ୍ରାସାଗୁଡ଼ିକରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ଛଅଟିଯାକ ପଦ ଗାଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ବିରୋଧରେ ଦାୟର ଏକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା (PIL)ର ଶୁଣାଣି କରି କହିଛନ୍ତି, “ଆକାଶ ଛିଣ୍ଡି ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।”
କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି (ACJ) ତାପବ୍ରତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ଆଗକୁ କହିଛନ୍ତି, “ହଜାର ହଜାର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ସ୍କୁଲ୍ ଅଛି ଯେଉଁଠାରେ ସବୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ। ତେବେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କ’ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି ଯେ ଆପଣ ମୋତେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମ ସହ ଜଡ଼ିତ କଥା କାହିଁକି ଗାଉଛନ୍ତି? ଏହାଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଛିଣ୍ଡି ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଆଜି ଯଦି ମୋତେ କେହି ଏମିତି କିଛି କଥା ଦୋହରାଇବାକୁ କହେ ଯାହା ମୋ ଧର୍ମରେ ନାହିଁ, ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ମୁଁ କ’ଣ ମୋ ଧର୍ମରୁ ବାହାର ହୋଇଯିବି?”
ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ ବିକାଶ ରଞ୍ଜନ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି (Notification) ଜାରି କରି ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ସମସ୍ତ ଛଅଟି ପଦ ଗାଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଛନ୍ତି।
ସେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଥିଲେ, “ଏପରି କିପରି କରାଯାଇପାରିବ? ଯେତେବେଳେ ସମ୍ବିଧାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା, ବହୁ ଆଲୋଚନା ପରେ ଏହା ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ଯେ କେବଳ ଦୁଇଟି ପଦ ହିଁ ଗାନ କରାଯିବ… ଯଦି କେହି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଗାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ତେବେ ମୋର କୌଣସି ଆପତ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଜବରଦସ୍ତ ଲଦି ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।”
ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଥିଲେ, “ଏହାଦ୍ୱାରା ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ୍ଭାବ ବିଗିଡ଼ିଯିବ। ଅନେକ ରକ୍ତପାତ ପରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ମିଳିଥିଲା। ଯଦି କେହି ଏହାକୁ ଗାଇବାକୁ ମନା କରେ, ଏହା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇଥିଲେ ବି ଯଦି ତାଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ସେ କିପରି ଆଇନଗତ ସହାୟତା ନେଇପାରିବେ?”
ଏହି ମାମଲାରେ ଏକାଧିକ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ମାମଲା ଦାୟର କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମାମଲାରେ ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ କଲ୍ୟାଣ ବାନାର୍ଜୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସଂସଦରେ ଏହା ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା।
କୋଲକାତା ହାଇକୋର୍ଟ କ’ଣ କହିଲେ?
ଏସିଜେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବେଞ୍ଚ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତରରେ ସେହି ଯୁକ୍ତିରେ ଯଥାର୍ଥତା ଥିବା ପରି ମନେହେଲା ଯେ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରୁଥିବା ମେମୋ ଜାରି କରିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ରର ଦିଗଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ପଚାରିଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କିମ୍ବା କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି କି?
ଏସିଜେ, ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, “ସେମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇନାହାନ୍ତି ଯେ ଯଦି କେହି ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ନ ଗାଏ ତେବେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାହାରିକୁ କିଛି ଅସୁବିଧା ହୋଇଛି କି?”
ଅତିରିକ୍ତ ସଲିସିଟର ଜେନେରାଲ୍ ଧୀରଜ କୁମାର ତ୍ରିବେଦୀ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଉପରେ ସ୍ଥଗିତାଦେଶ (Stay order) ପାଇଁ କରାଯାଇଥିବା ଅନ୍ତରୀଣ ଦାବିକୁ ବିରୋଧ କରି କହିଥିଲେ, “ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶାତଃ ଏପରି ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ ଆସୁଛି ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରଚାର ପାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦାୟର କରାଯାଉଥିବା ଆବେଦନ (Publicity Interest Litigation) କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି।”
