ଭୁବନେଶ୍ୱର,୨୪ା୫: ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ଗାଡ଼ି ମାଲିକାନା ସର୍ଭେରେ ଓଡ଼ିଶା ତଳେ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ମାତ୍ର ୨.୭% ପରିବାରରେ କାର ଅଛି, ଯାହା ଜାତୀୟ ହାର ୭.୫% ଠାରୁ ବହୁତ କମ। ସେହିପରି ରାଜ୍ୟରେ ଦୁଇ ଚକିଆ ଗାଡ଼ିର ପ୍ରଚଳନ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାଜନକ ଭାବେ କମ, କେବଳ ୪୩.୫% ପରିବାରରେ ମୋଟରସାଇକେଲ କିମ୍ବା ସ୍କୁଟର ଅଛି, ଯାହା ସାରା ଭାରତର ହାର ୪୯.୫% ଠାରୁ କମ। ଏହି ତଥ୍ୟ ଜାତୀୟ ପରିବାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସର୍ଭେ-୫ (NFHS-5) ରୁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ଏହା ଓଡ଼ିଶାକୁ ବିହାର (୨% କାର, ୨୭.୨% ବାଇକ) ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ (୨.୮% କାର, ୨୮.୫% ବାଇକ) ଭଳି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସହ ଏକ ସମୂହରେ ରଖିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଆର୍ଥିକ ସୀମାବଦ୍ଧତା ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ପରିବହନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗତିଶୀଳତାକୁ ବହୁତ ସୀମିତ କରିଛି।
ଯଦିଓ ଓଡ଼ିଶା ଖଣି, ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ଆଇଟି ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସକାରାତ୍ମକ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିଛି, ଗାଡ଼ି ମାଲିକାନା ତଥ୍ୟ ମାକ୍ରୋ-ସ୍ତରୀୟ ଉନ୍ନୟନ ସୂଚକ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଗତିଶୀଳତା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ଅସମ୍ପର୍କତାକୁ ଉଜାଗର କରୁଛି।
ଏହା ବିପରୀତେ, ଗୋଆ (୪୫.୨% କାର, ୮୬.୭% ବାଇକ) ଏବଂ କେରଳ (୨୪.୨% କାର, ୫୮.୨% ବାଇକ) ଭଳି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଉଚ୍ଚ ଗାଡ଼ି ପ୍ରଚଳନ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଉଚ୍ଚ ମୁଣ୍ଡପିଛା ଆୟ, ଉନ୍ନତ ରାସ୍ତା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ସହଜଲଭ୍ୟ ଋଣ ସୁବିଧା ସହ ଜଡ଼ିତ।
ଏପରିକି ତେଲଙ୍ଗାନା, ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ନୂଆ ରାଜ୍ୟ, ରେ ୫୨% ପରିବାରରେ କାର ଅଛି, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ୨.୭% ସହ ତୀବ୍ର ବିପରୀତ। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଓଡ଼ିଶାର ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ଗାଡ଼ି ମାଲିକାନା କମ ହେବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଭାଉଛି।
ପ୍ରାୟ ୮୩% ଜନସଂଖ୍ୟା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରୁଥିବାରୁ, ଅନେକ ଗାଁରେ ସର୍ବଦା ଉପଲବ୍ଧ ରାସ୍ତା, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ସୁବିଧା କିମ୍ବା ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ସଂଯୋଗ ନାହିଁ। ଜନସଂଖ୍ୟାର ବଡ଼ ଅଂଶ ପାଇଁ ଗାଡ଼ି ମାଲିକାନା ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅସମ୍ଭବ କିମ୍ବା ଅବ୍ୟବହାରିକ।
ବିଡ଼ମ୍ବନାର ବିଷୟ ହେଉଛି, କମ ଗାଡ଼ି ମାଲିକାନା ନିରାପଦ ରାସ୍ତାରେ ପରିଣତ ହୋଇ ନାହିଁ। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଓଡ଼ିଶାରେ ୨୦୨୪ ରେ ୬,୧୪୨ ଟି ରାସ୍ତା ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ଯାହା ୨୦୨୩ ତୁଳନାରେ ୭% ଏବଂ ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ୨୯.୬% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ଗତ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟରେ ମୋଟ ୧୨,୩୭୫ ଟି ଦୁର୍ଘଟଣା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି। ଅଧିକ ଚିନ୍ତାଜନକ ହେଉଛି, ଓଡ଼ିଶାର ଦୁର୍ଘଟଣା ଗମ୍ଭୀରତା ହାର, ଅର୍ଥାତ୍ ୧୦୦ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା, ୪୯.୬% ରହିଛି, ଯାହା ଜାତୀୟ ହାର ୩୭% ଠାରୁ ବହୁତ ଅଧିକ।
ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ, ମହିଳାମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ବଜାରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ କିଲୋମିଟର କିଲୋମିଟର ପାଦରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି। ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଏବଂ ବନ୍ୟାପ୍ରବଣ ଜିଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବସ୍ ରୁଟ୍ ପ୍ରାୟତଃ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଯଦିଓ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବଂ କଟକରେ ମୋ ବସ୍ ଏବଂ ଇ-ରିକ୍ସା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ କିଛି ଉନ୍ନତି ଦେଖାଯାଇଛି, ଗ୍ରାମୀଣ ଓଡ଼ିଶା ବହୁତାଂଶରେ ପଛରେ ରହିଛି।
ରାଜ୍ୟ ଶିଳ୍ପାୟନର ଦିଗରେ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏହାକୁ ସମାନ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ନିରାପଦ ରାସ୍ତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ନଚେତ୍, ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନୟନର ଚକ ଅଟକି ରହିପାରେ।
