ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩।୧: ଆଜିକାଲି, ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସହରର ରାସ୍ତାରେ ଡେଲିଭରି ପାର୍ଟନରମାନେ ଲାଲ, ହଳଦିଆ ଏବଂ ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଟି-ସାର୍ଟ ପିନ୍ଧି କାମ କରୁଥିବା ଦେଖଇବାକୁ ପାଉଥିବେ। ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମ ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ପାଲଟି ଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଡ୍ରେସ କପଡା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ରାସନ ଯାଏ ଆମ ଘର ଦୁଆର ମୁହଁରେ ପହଞ୍ଚାଉଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି: ଏହି ଡେଲିଭରି ଏଜେଣ୍ଟମାନେ କ’ଣ ସେମାନଙ୍କ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ପାଇଁ ଉଚିତ ମଜୁରୀ ପାଉଛନ୍ତି? 10 ମିନିଟ ଡେଲିଭରି ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଛନ୍ତି କି? ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ଏହି ବିତର୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଜୋମାଟୋ ଏବଂ ବ୍ଲିଙ୍କିଟର ସିଇଓ ଦୀପିନ୍ଦର ଗୋୟଲ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବରେ ରୋଜଗାର ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ତଥ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ପ୍ରତିମାସ 25,000 ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ?
ପ୍ରାୟତଃ ଆଲୋଚନା ହୁଏ ଯେ ଡେଲିଭରି ପାର୍ଟନରମାନେ ଯେକୌଣସି ଆରମ୍ଭିକ ଅଫିସ ଚାକିରି ଅପେକ୍ଷା ଭଲ ରୋଜଗାର କରନ୍ତି। ଦୀପିନ୍ଦର ଗୋୟଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେୟାର କରାଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ଦେଖିଲେ, ଚିତ୍ରଟି ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ। 2025 ରେ, ଜୋମାଟୋ ଡେଲିଭରି ପାର୍ଟନରମାନଙ୍କର ହାରାହାରି ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ରୋଜଗାର (EPH) 102 ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ୱ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ 11% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ, ଏହି ଆୟ କେବଳ ଅର୍ଡର ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ବିତାଇଥିବା ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଗଣନା କରାଯାଏ ନାହିଁ, ବରଂ ଲଗ ଇନ ଏବଂ ଅର୍ଡର ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବାରେ ବିତାଇଥିବା ସମୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରି କରାଯାଏ।
ଗୋୟଲ ଏକ ଆନୁମାନିକ ଆୟ ବିଭାଜନ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ମାସକୁ 26 ଦିନ କାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ 10 ଘଣ୍ଟା ଲଗ ଇନ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ମୋଟ ମାସିକ ମୋଟ ଆୟ ପ୍ରାୟ 26,500 ହୋଇପାରେ। ତଥାପି, ଏଥିରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ବାଇକ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଯଦିଓ ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚଗୁଡ଼ିକୁ ବାଦ ଦିଆଯାଏ, 20% ହ୍ରାସକୁ ଧରି, ନିଟ ଆୟ ପ୍ରାୟ 21,000 ଟଙ୍କା ହୁଏ। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନେକ ପ୍ରବେଶ-ସ୍ତରୀୟ ଚାକିରି ସହିତ ତୁଳନୀୟ କିମ୍ୱା ତା’ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ମନେହୁଏ।
ଅନେକ ଲୋକ ଅଂଶକାଳୀନ କାମ କରନ୍ତି
ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ଭାବୁଛୁ ଯେ ଡେଲିଭରି କାମ ଏହି ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବିକାର ଏକମାତ୍ର ଉତ୍ସ, କିନ୍ତୁ ତଥ୍ୟ ଭିନ୍ନ କାହାଣୀ କୁହେ। କମ୍ପାନୀ ଦାବି କରେ ଯେ ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶୀଦାର ଫୁଲଟାଇମ୍ ଚାକିରି ଭାବରେ ନୁହେଁ,ମ୍ପାର୍ଟ ଟାଇମ୍ କିମ୍ୱା ନିଜସ୍ୱ କାମ କରନ୍ତି। ହାରାହାରି, ଜଣେ ଅଂଶୀଦାର ବର୍ଷକୁ କେବଳ 38 ଦିନ କାମ କରିଥିଲେ। କେବଳ 2.3% ବର୍ଷକୁ 250 ଦିନରୁ ଅଧିକ କାମ କରିଥିଲେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହି କାମ ନମନୀୟ, କୌଣସି ସ୍ଥିର ଶିଫ୍ଟ କିମ୍ୱା ବସ ବିନା।
ଗୋୟଲ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଟିପ୍ସ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଭାବନ୍ତି ଯେ କମ୍ପାନୀ ଟିପ ରଖେ, କିନ୍ତୁ ଗୋୟଲ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଟିପ ର 100% ଆରୋହୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଏ। ତଥାପି, ଟିପ ଦେବା ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକମାନେ ଟିକେ କଞ୍ଜୁସ ମନେହୁଏ। ବ୍ଲିଙ୍କିଟରେ ଟିପ୍ସ ମାତ୍ର 2.5% ଏବଂ ଜୋମାଟୋରେ 5%। ଟିପ୍ସରୁ ହାରାହାରି ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ଆୟ ମାତ୍ର 2.6 ଟଙ୍କା।
ସର୍ୱାଧିକ ବିବାଦ ହେଉଛି “କ୍ୱିକ କମର୍ସ”, ଅର୍ଥାତ 10 ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଡେଲିଭରି। ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି ଯେ ଏହା ଆରୋହୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦ୍ରୁତ ଗାଡି ଚଲାଇବା ପାଇଁ ବିପଜ୍ଜନକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଜୋମାଟୋର ମୁଖ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଡେଲିଭରି ସମୟ ଯାନବାହାନ ଗତି ସହିତ ଜଡିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଷ୍ଟୋର୍ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ସହିତ ଜଡିତ। ବ୍ଲିଙ୍କିଟରେ ହାରାହାରି ଡେଲିଭରି ଦୂରତା ମାତ୍ର 2.03 କିଲୋମିଟର, ଯାହା 8 ମିନିଟ ସମୟ ନିଏ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ଗତି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 16 କିଲୋମିଟର, ଯାହାକୁ ସହର ଟ୍ରାଫିକ ବିଚାରକୁ ନେଇ ବହୁତ ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ।
ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ, କମ୍ପାନୀ ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛି ଯେ ଏହା ଏହାର ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ 100 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛି। ଏଥିରେ 10 ଲକ୍ଷର ଦୁର୍ଘଟଣା ବୀମା, 1 ଲକ୍ଷର ଚିକିତ୍ସା କଭର ଏବଂ ଏପରିକି ବେତନ କ୍ଷତି ବୀମା ଭଳି ସୁବିଧା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
