ବେଜିଂ,୧୯।୧୧: ବିଶ୍ୱର ତିନି ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା, ଚାଇନା ଏବଂ ରୁଷିଆର ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକାଠି ଆଲୋଚନା ମେଜରେ ବସିଛନ୍ତି। ନଭେମ୍ବର ୧୯ରେ ଚାଇନାର ଶେନଜେନ (Shenzhen) ଠାରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ, ଚାଇନା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ଏବଂ ରୁଷିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ଏକ ଐତିହାସିକ ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ କରିଛନ୍ତି। ‘ଏସିଆ-ପାସିଫିକ ଇକୋନୋମିକ କୋଅପରେସନ’ (APEC) ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ବୈଠକକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାଜନୀତି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଏହି ବୈଠକରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ରୁଷିଆ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ, ଇରାନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
ବୈଠକ ସମୟରେ, ଚାଇନାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିର୍ମୂଳ କରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ବାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରକୁ ମାନବଜାତି ଉପରେ ଝୁଲି ରହିଥିବା ଏକ ‘ବିପଦର ଖଣ୍ଡା’ (Sword of Damocles) ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପରମାଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କେହି ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧ କେବେବି ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ସି ’ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସାର ନିରୋଧ ଚୁକ୍ତି’ (NPT) ପାଳନ କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ରଣନୀତିକ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି। ଚାଇନାର ସରକାରୀ ସମ୍ବାଦ ସଂସ୍ଥା ‘ସିନହୁଆ’ (Xinhua) ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଏହି ବୈଠକକୁ ଏକ ଐତିହାସିକ ଘଟଣା ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ତିନୋଟି ଦେଶର ନେତାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଆଲୋଚନାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ବିଶ୍ୱ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶକୁ ସୂଚିତ କରେ।
ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେରିକା, ଋଷିଆ ଏବଂ ଚାଇନାର ଏକ ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି ଯେ ସେମାନେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ବ୍ୟବହାରଜନିତ ବିପଦକୁ କମ କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।
ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ବୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଥରେ କୌଣସି ଦେଶ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିନେଲେ, ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ସେହି ଦେଶ ପାଇଁ ସହଜ ହୋଇନଥାଏ। ତଥାପି, ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହି ତିନି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ରହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଇରାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେ ଦୃଢ଼ତାର ସହ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆମେରିକା ଇରାନକୁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିବାକୁ ଦେବ ନାହିଁ।
ରୁଷିଆ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଏହି ବୈଠକର ଅନ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ଥିଲା। ଟ୍ରମ୍ପ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଚାଇନା ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଟ୍ରମ୍ପ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ସମାପ୍ତ କରିବା ଦିଗରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ।
ରୁଷିଆ ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ କରିଛି ଯେ ୟୁକ୍ରେନ ସଂଘର୍ଷ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ତେବେ, ଏହି ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନଥିବାରୁ, ଯଦି କୌଣସି ଚୁକ୍ତିନାମା ହୁଏ, ତେବେ ସେଥିରେ ୟୁକ୍ରେନର ଭୂମିକା କ’ଣ ହେବ ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ୟୁକ୍ରେନର ସହମତି ରହିବ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ବୈଠକକୁ ତାଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଏକ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ମତଭେଦ ରହିଛି, ସେହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ନେତାମାନଙ୍କର ଏହା ଦାୟିତ୍ୱ ଯେ, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ, ସମ୍ମାନଜନକ ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ଖୋଜିବେ।
ଏହି ବୈଠକ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି, ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ, ଇରାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ସଙ୍କଟ, ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ଓ ଚାଇନା ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ଭଳି ଆହ୍ବାନଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ତେବେ, ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ବୈଠକ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ହେବା ସମ୍ଭାବନା କମ। ତଥାପି, ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରର ନେତାମାନେ ଗୋଟିଏ ମଞ୍ଚରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବା ଘଟଣାଟି, ବିଶ୍ୱ କୂଟନୀତି ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପର୍କର ଭବିଷ୍ୟତ ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।

