ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୪ା୯: ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର (ସିଇସି) ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନର (ଇସି) ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚୟନ କମିଟିରୁ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି (ସିଜେଆଇ)ଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେବା ପାଇଁ ୨୦୨୩ରେ ଆସିଥିବା ଆଇନର ବୈଧତାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଅନେକ ପିଟିଶନ ଦାଏର କରାଯାଇଥିଲା। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଏକ ବୃହତ୍ତର ସାମ୍ବିଧାନିକ ପୀଠକୁ ପଠାଯିବ କି ନାହିଁ, ସେନେଇ ବୁଧବାର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଭାଜିତ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଦୁଇଜଣିଆ ଖଣ୍ଡପୀଠରେ ମତଭେଦ ଦେଖାଦେଇଛି।
ଜଷ୍ଟିସ୍ ଦୀପଙ୍କର ଦତ୍ତ ଏବଂ ସତୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମାଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠରେ ଉକ୍ତ ପିଟିଶନଗୁଡ଼ିକର ଶୁଣାଣି ୫ ଦିନ ହେଲା ଚାଲିଥିଲା। ମତଭେଦ ଦେଖାଦେଇଥିବାର ଏକ ପ୍ରଭାବୀ ଏବଂ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚାରାଧୀନ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ନିମନ୍ତେ ଘଟଣାକୁ ପ୍ରଶାସନିକ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟ କାନ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥାପନା କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଖଣ୍ଡପୀଠ କହିଛନ୍ତି। ଏଥିସହିତ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ୫ ଜଣିଆ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପୀଠ ଗଠନର ସମ୍ଭାବନାକୁ ବିଚାରକୁ ନେବା ପାଇଁ ଖଣ୍ଡପୀଠ ସିଜେଆଇଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି।
ସିଇସି ଏବଂ ଇସି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚୟନ କମିଟିରୁ ସିଜେଆଇଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେବା ପାଇଁ ଅଣାଯାଇଥିବା ଆଇନର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୈଧତାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇ ଅନେକ ପିଟିଶନ ଦାଏର ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନିଯୁକ୍ତିକୁ ସରକାରଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସ୍ବାଧୀନ ରଖିବା ପାଇଁ ୨୦୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପରାମର୍ଶକ୍ରମେ ସିଇସି ଏବଂ ଇସି ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚୟନ କମିଟି ଗଠନ କରାଯିବ, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ଲୋକ ସଭାର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ଏବଂ ସିଜେଆଇ ସାମିଲ ରହିବେ।
ଶୁଣାଣି ବେଳେ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯୁକ୍ତି ରଖାଯାଇଥିଲା ଯେ, ପିଟିଶନଗୁଡ଼ିକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛି। ସେଥିପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ୫ ଜଣିଆ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପୀଠକୁ ପଠାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତେବେ ଜଷ୍ଟିସ ଦତ୍ତ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଯୁକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଜଷ୍ଟିସ ଦତ୍ତଙ୍କ ମତରେ ଖଣ୍ଡପୀଠର ଅନ୍ୟତମ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ ଶର୍ମା ସହମତ ହୋଇ ନ ଥିଲେ। ଜଷ୍ଟିସ୍ ଦତ୍ତ କହିଥିଲେ, ମୁକ୍ତ ଓ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ହେଲେ କେବଳ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏକ ସ୍ବାଧୀନ ସଂସ୍ଥା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସ୍ବାଧୀନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଜରୁରୀ। ୨୦୨୩ ଆଇନ ହୁଏତ ଚୟନ କମିଟିରେ ସିଜେଆଇଙ୍କୁ ସାମିଲ ନ କରିବା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଆହ୍ବାନକୁ ସାମ୍ନାକରି ବର୍ତ୍ତିଯାଇପାରେ। ତଥାପି ଏହାକୁ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ପରୀକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ବୋଲି ଅଦାଲତ କହିଆସିଛନ୍ତି। ଜଷ୍ଟିସ୍ ଦତ୍ତ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ଅଦାଲତ କୌଣସି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଉନାହାନ୍ତି, କାରଣ ଏହା ୨୦୨୩ ଆଇନର ବୈଧତା ସହ ଜଡ଼ିତ। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ କିଛି ପ୍ରାଥମିକତା ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଆବଶ୍ୟକ କରେ। ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ ଏକ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ନିର୍ବାଚନ ଏକ ସ୍ବାଧୀନ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ତେବେ ଇସିଆଇ ସ୍ବାଧୀନ ହେବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ଏହା ସ୍ବାଧୀନ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମନେହେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଜଷ୍ଟିସ ଦତ୍ତ କହିଛନ୍ତି।
