ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୨୬।୮: ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ୨୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ଜାରି କରିଥିବା ନିଜର ମାସିକ ବୁଲେଟିନ୍ରେ ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଦରଦାମ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିପଦ ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ସାବଧାନ ସୂଚନା ଦେଇଛି। RBI ର ଅଗଷ୍ଟ ବୁଲେଟିନ୍ରେ ‘ଷ୍ଟେଟ୍ ଅଫ୍ ଦି ଇକୋନୋମି’ ଅନୁସାରେ, ବାହ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଦୃଢ଼ ରହିଛି। ତଥାପି, ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାର ସମ୍ଭାବନା, ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ, ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ his ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (ମହଙ୍ଗା ଦର)କୁ ନେଇ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
RBI କ’ଣ କହିଛି?
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସାବଧାନ କରିଛି ଯେ ଖାଦ୍ୟପେୟ ସାମଗ୍ରୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଇନ୍ଧନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷର ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ (ଇନ୍ପୁଟ୍ କୋଷ୍ଟ) ବୃଦ୍ଧି ହେବା ଯୋଗୁଁ ଦେଶରେ ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ପୁଣି ଥରେ ବଢ଼ିପାରେ। ତଥାପି, ଏହି ଲେଖାରେ ମଜବୁତ୍ ଘରୋଇ ଚାହିଦା, ସୁଧୁରୁଥିବା ଶିଳ୍ପ ଗତିବିଧି ଏବଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଭଲ ଲାଭକୁ ବିକାଶ ପାଇଁ ସହାୟକ ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଛି। RBI ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ବିପଦକୁ ନେଇ ଆଲର୍ଟ ଦେବା ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଅଗଷ୍ଟ ଆରମ୍ଭରେ RBI ନିଜର ମୁଦ୍ରା ନୀତି (Monetary Policy) ବୈଠକ ସମୟରେ ପ୍ରଥମ ଚେତାବନୀରେ କହିଥିଲା ଯେ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଜିନିଷର ଦାମ୍ ବଢ଼ୁଛି। ଏବେ ୨୫ ଅଗଷ୍ଟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଚେତାବନୀ ଦେଇ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସାବଧାନ କରିଛି ଯେ ଏହି ମହଙ୍ଗା ଦର ଏବେ କେବଳ ଟମାଟୋ କିମ୍ବା ପିଆଜ ଭଳି କିଛି ପନିପରିବାରେ ସୀମିତ ନାହିଁ, ବରଂ ଏବେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାପିବାର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇସାରିଛି।
କାହିଁକି ମହଙ୍ଗା ଦର ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି?
ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ଖାଦ୍ୟପେୟ ସାମଗ୍ରୀର ଚାପ ବଜାୟ ରହିଛି। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାରଣରୁ ହେଡ୍ଲାଇନ୍ CPI ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିରେ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା। ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ଖାଦ୍ୟପେୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ପ୍ରତି ମାସ ହିସାବରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଚାଉଳ, ଗହମ, ଖାଇବା ତେଲ, ଡାଲି ଏହି ସବୁର ମୂଲ୍ୟରେ କମ୍-ବେଶୀ ବୃଦ୍ଧି କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, କୋର୍ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ସ୍ଥିର ରହିଛି। ନିକଟରେ ପାଣିପାଗର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ଚିନି ଦରରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।
RBI ଅନୁସାରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ଚାପ ମୁଖ୍ୟତଃ ଯୋଗାଣରେ ଆସୁଥିବା ସମସ୍ୟା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଉତ୍ତେଜନା କାରଣରୁ ହେଉଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ମଧ୍ୟ ଅଗଷ୍ଟ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ପାଇଁ ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍ ବର୍ଷାର ଆକଳନ କରିଛି। ଏଲ୍ ନିନୋ (El Niño) ର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଅସମାନ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟପେୟ ସାମଗ୍ରୀର ମହଙ୍ଗା ଦର ଚାପକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ।
