ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧ା୬(ପି.ଟି.): ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ୧୫୦ଟି ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଜଳ ମୋଟ ଧାରଣ କ୍ଷମତାର ୨୩%କୁ ଖସିଆସିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଗତବର୍ଷ ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳସ୍ତର ଯେତିକି ଥିଲା, ଚଳିତ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ସେଥିରେ ୭୭% ହ୍ରାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ଓ୍ବାଟର କମିଶନ (ସିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି) ତଥ୍ୟରୁ ଶୁକ୍ରବାର ଏହି ବିଷୟ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଗୁରୁବାର କେରଳ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳକୁ ମୌସୁମୀ ଛୁଇଁଛି। ତେବେ ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବାୟୁଜନିତ ବର୍ଷା ସାରା ଦେଶକୁ ଭିଜାଇବା ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ଦିନ ଲାଗିବ। କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ଦେଶରେ ଜଳସଙ୍କଟ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ହୋଇପଡ଼ିବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।
ସିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି ପକ୍ଷରୁ ଶୁକ୍ରବାର ସଦ୍ୟ ବୁଲେଟିନ୍ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ, ଦେଶର ୧୫୦ ବଡ଼ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ଗତବର୍ଷ ସ୍ବାଭାବିକ ଭାବେ ୯୪% ପାଣି ଥିଲା। ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ ଜଳସ୍ତର ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ୨୪ ପ୍ରତିଶତ ତଳକୁ ଖସିଆସିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଆହୁରି ହ୍ରାସ ପାଇ ୪୧.୭୦୫ ବିଲିୟନ୍ କ୍ୟୁବିକ୍ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ (ବିସିଏମ୍) ରହିଛି, ଯାହାକି ମୋଟ ଧାରଣ କ୍ଷମତାର ୨୩%। ଗତବର୍ଷ ଏହି ସମୟରେ ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ ୫୩.୮୩୨ ବିସିଏମ୍ ଜଳ ରହିଥିବା ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା। ସ୍ବାଭାବିକ ଜଳସ୍ତର ୪୪.୫୧୧ ବିସିଏମ୍। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଚାର କଲେ ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୭୭ ପ୍ରତିଶତ ପାଣି କମିଯାଇଛି ବୋଲି କମିଶନ କହିଛନ୍ତି।
ସିଡବ୍ଳ୍ୟୁସି ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ ୧୫୦ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ମୋଟ ୧୭୮.୭୮୪ ବିସିଏମ୍ ଧାରଣ କ୍ଷମତା ରହିଛି, ଯାହାକି ଦେଶରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିବା ଷ୍ଟୋରେଜ୍ କାପାସିଟିର ୬୯.୩୫%। ଏଥିରୁ ୧୦ଟି ଜଳଭଣ୍ଡାର ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ପଞ୍ଜାବ ଓ ରାଜସ୍ଥାନ ଭଳି ଉତ୍ତର ଭାଗରେ ରହିଛି। ଏହି ୧୦ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ମାତ୍ର ୧୯.୬୬୩ ବିସିଏମ୍ ଜଳ ରହିଛି।
ଗତ ସପ୍ତାହରେ ସିଡବ୍ଳ୍ୟୁସିଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ମେ’ ୧୬-୩୧ ବୁଲେଟିନ୍ରେ ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ ୫.୮୬୪ ବିସିଏମ୍ (ମୋଟ ଧାରଣ କ୍ଷମତାର ୩୦%)କୁ ଜଳସ୍ତର ଖସିଆସିଥିବା କୁହାଯାଇଥିଲା। ସେହିପରି ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ଓଡ଼ିଶା, ଆସାମ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ତ୍ରିପୁରା, ନାଗାଲାଣ୍ଡ ଓ ବିହାରରେ ୨୩ ଜଳଭଣ୍ଡାର ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ଧାରଣ କ୍ଷମତା ୨୦.୪୩୦ ବିସିଏମ୍ ହୋଇଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାତ୍ର ୫.୬୪୫ ବିସିଏମ୍ (୨୮%) ରହିଛି। ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳର ଗୁଜରାଟ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଥିବା ୪୯% ଜଳଭଣ୍ଡାରର ମୋଟ ଜଳ ଧାରଣ କ୍ଷମତା ୩୭.୧୩୦ ହୋଇଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ଜଳସ୍ତର ୨୫%କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ଛତିଶଗଡ଼ରେ ଥିବା ୨୬ ଜଳଭଣ୍ଡାରର ମୋଟ ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତା ୪୮.୨୨୭ ବିସିଏମ୍। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକରେ ୨୯.୧% ଜଳ ରହିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ, ତେଲଙ୍ଗାନା, କର୍ନାଟକ ଓ ତାମିଲନାଡୁରେ ୪୨ଟି ଜଳଭଣ୍ଡାର ରହିଛି। ଏହି ଜଳଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକର ଧାରଣ କ୍ଷମତା ୫୩.୩୩୪ ବିସିଏମ୍ ହୋଇଥିବାବେଳେ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାତ୍ର ୭.୩୧୭ ବିସିଏମ୍ (୧୫%) ଜଳ ରହିଛି।
