ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନରେ ସୁସଙ୍ଗର ଅଭାବ ରହିବା କୁସଙ୍ଗ ଅପେକ୍ଷା ଭଲ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ ତାଙ୍କ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏପରି ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଲୋକମାନେ କଦାପି ତୁମର ଭଲ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ତୁମର ନିକଟତର ହୋଇ ତୁମକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏପରି ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ..
– ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁର୍ଜନ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହ ମିଳାମିଶା ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ। ସେମାନେ ସାପ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସାପ କାମୁଡ଼େ, କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ଲୋକମାନେ ସୁଯୋଗ ଖୋଜନ୍ତି ଏବଂ ସୁଯୋଗ ଦେଖି ତୁମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଏଣୁ ଏପରି ଲୋକଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
– କୁହାଯାଏ ଯେ ଜଣେ ମୂର୍ଖ ବନ୍ଧୁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଶତ୍ରୁ ଅପେକ୍ଷା ଭଲ। ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ମୂର୍ଖଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କାରଣ ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ନାହିଁ ସେ ପଶୁ ପର ହୋଇଥାଏ। ଏଥିସହ ସେମାନେ ସର୍ବଦା ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଅଟନ୍ତି। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେଇ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
– ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ଜଣେ ଲୋଭୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବନ୍ଧୁ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଖୁସି ପାଇଁ ତୁମକୁ କୌଣସି ବଡ଼ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇପାରନ୍ତି। ତେଣୁ ବନ୍ଧୁମାନେ ସର୍ବଦା ନିଜପରି ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି ହେବା ଉଚିତ୍।
– ନିଜକୁ ଅତି ଜ୍ଞାନୀ ବୋଲି ଭାବୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଦୂରରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତି ଅହଙ୍କାରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାନ୍ତି। ନିଜକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇ ପାରନ୍ତି। ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଅହଙ୍କାର ନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ନିଜର ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ବାଛନ୍ତୁ।
