ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୦।୬: ଜୁନ ୧୨ରେ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ଏକ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ୨୪୧ ଜଣ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ତୁରନ୍ତ ପରେ ଏକ ହଷ୍ଟେଲ ଛାତ ଉପରେ ପିଟି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ କିଛି ଛାତ୍ର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ଦୁର୍ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ୭୦ ତୋଳା (ପ୍ରାୟ ୮୦୦ ଗ୍ରାମ) ସୁନା, ୮୦ ହଜାର ଟଙ୍କା ନଗଦ, ଭଗବଦ ଗୀତା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କର କିଛି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ସରକାରୀ ସୁରକ୍ଷା ଅଧୀନରେ ଅଛି।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ପଳାପୁଳା ସୁନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷର ଦାବିଦାର କିଏ ହେବ? ସରକାର କ’ଣ ଏହି ଜିନିଷକୁ ନିଜ ପାଖରେ ଜମା କରିବେ? ଏହି ସୁନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଦାବି କରାଯାଇପାରିବ କି? ଯଦି ହଁ, ତେବେ କିପରି? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା…
ବିମାନ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ଜିନିଷର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସରକାର ଦାୟୀ, ଯାହାର ନିୟମ ବହୁତ ସ୍ପଷ୍ଟ। ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ପ୍ରଥମେ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ସ୍ଥଳରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ହେପାଜତକୁ ନେଇଥାଏ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖାଯାଇପାରିବ। ଏହା ପରେ, ଏହି ଜିନିଷକୁ ସରକାରୀ କୋଷାଗାରରେ ଜମା କରାଯାଏ ଏବଂ ତଦନ୍ତ ସମାପ୍ତ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ଜିନିଷ ସରକାରୀ କୋଷାଗାରରେ ଜମା ରହିଥାଏ।
ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ଭଗ୍ନାବଶେଷରୁ ମିଳିଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକର ମାଲିକାନା ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ସ୍ପଷ୍ଟ। ବେସାମରିକ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ମିଳିତ ଭାବରେ ସେହି ଜିନିଷର ପ୍ରକୃତ ମାଲିକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ, ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଯଦି ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷର କୌଣସି ରସିଦ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାଗଜପତ୍ର ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଚିହ୍ନଟକୁ ସହଜ କରିଥାଏ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ, ମୃତଦେହଗୁଡ଼ିକର ଚିହ୍ନଟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଭଗ୍ନାବଶେଷରୁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ଚିହ୍ନଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ହିଁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯିବ।
ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରର କେହି ଦୁର୍ଘଟଣାର ଶିକାର ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ଥିଲା, ତେବେ ମୃତକଙ୍କ ପରିବାର ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କୀୟ ଦାବି କରିପାରିବେ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ କାଗଜପତ୍ର, ମୃତକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରମାଣ, ଯାତ୍ରା କାଗଜପତ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଯଦି ସବୁକିଛି ଠିକ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ, ତେବେ ଲଗେଜ ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯିବ।
ଯଦି ଭଗ୍ନାବଶେଷରୁ ଉଦ୍ଧାର ଲଗେଜ ପାଇଁ କୌଣସି ଦାବିଦାର ନମିଳେ, ତେବେ ସରକାର ଏପରି ଲଗେଜକୁ ସରକାରୀ ସମ୍ପତ୍ତି ଭାବରେ ଜବତ କରନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହା ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉଡ଼ାଣ ହୋଇଥିବାରୁ, ମଣ୍ଟ୍ରିଆଲ କନଭେନସନ 1999 ର ନିୟମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ହୋଇପାରେ, ଯେଉଁଥିରେ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକମାନେ ଲଗେଜର ପ୍ରକୃତ ମାଲିକ କିଏ ଏବଂ କିଏ ନୁହେଁ ତାହା ଚିହ୍ନଟ ହେବା ପରେ ହିଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯିବ।
