ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୯।୭: ଏସିଆର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ମୁକେଶ ଅମ୍ବାନୀଙ୍କ ଟେଲିକମ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ କମ୍ପାନୀ ରିଲାଏନ୍ସ ଜିଓ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର IPO ଚଳିତ ବର୍ଷ ଆସିବ ନାହିଁ। ବିଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ରିଲାଏନ୍ସ ଜିଓ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର IPO ବିଳମ୍ବ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। କମ୍ପାନୀ ଏହି ବର୍ଷ ଏହାର IPO ଆଣୁନାହିଁ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହା ଟେଲିକମ ଜଗତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ IPO ହୋଇପାରେ। ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ୧୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଜିଓ ନିଜର ଟେଲିକମ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ରାଜସ୍ବ ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଗ୍ରାହକ ଆଧାର ହାସଲ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏଥିସହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ ଅଫରଗୁଡ଼ିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯାହା ଫଳରେ IPO ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରିବ।
ଜିଓ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ $୧୭.୬ ବିଲିୟନ ନୂଆ ରାଜସ୍ବ ଏହାର ଟେଲିକମ ବ୍ୟବସାୟ- ରିଲାଏନ୍ସ ଜିଓ ଇନଫୋକମରୁ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଅମ୍ବାନୀ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଡିଜିଟାଲ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାର କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆପ୍ସ, ସଂଯୁକ୍ତ ଡିଭାଇସ ଏବଂ AI ସମାଧାନ ବିକାଶ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛି। ରିଲାଏନ୍ସ ଜିଓ ମଧ୍ୟ ଏଲୋନ ମସ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଯିଏ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତରେ ଷ୍ଟାରଲିଙ୍କ ଇଣ୍ଟରନେଟ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଜିଓ, ଯାହାର ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁଗୁଲ ଏବଂ ମେଟା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, AI ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ ପାଇଁ Nvidia ସହିତ ମଧ୍ୟ ସହଭାଗୀ ହୋଇଛି।
୨୦୧୯ରେ, ଅମ୍ବାନୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଜିଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହେବା ପାଇଁ “ଅଗ୍ରସର” ହେବ। ଗତ ବର୍ଷ, ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ରିଲାଏନ୍ସ ୨୦୨୫ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଜିଓ ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି ଏବଂ ଏହାକୁ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ IPO କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ପ୍ରଥମ ସୂତ୍ର କହିଛି ଯେ ଜିଓ (IPO) ଏହି ବର୍ଷ ହେବ ନାହିଁ, ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। କମ୍ପାନୀ ଚାହୁଁଛି ଯେ ବ୍ୟବସାୟ ଅଧିକ ପରିପକ୍ୱ ହେଉ। ରଣନୀତି ଗୋପନୀୟ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେବାକୁ ମନା କରିଥିବା ଉଭୟ ସୂତ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ ରିଲାଏନ୍ସ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଷ୍ଟକ ବଜାର ପ୍ରସ୍ତାବ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ପାଇଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ବ୍ୟାଙ୍କରଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିନାହିଁ। ଏହି ବିଷୟରେ ରିଲାଏନ୍ସ ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତି ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ।
୨୦୨୪ରେ ଭାରତର IPO ବଜାରର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବର୍ଷ ଥିଲା, ୨୦.୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲା, ଯାହା କେବଳ ଆମେରିକା ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ। ବାଣିଜ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ବଜାର ଭାବନା ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉନ୍ନତ ହେଉଛି। LSEG ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ IPO ବଜାର, ଏହି ବର୍ଷ ଜୁନ ସୁଦ୍ଧା ୫.୮୬ ବିଲିୟନ ଡଲାର ସଂଗ୍ରହ କରିଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ମୋଟ ଆୟର ୧୨ ପ୍ରତିଶତ।
ରଏଟର୍ସ ପୂର୍ବରୁ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ରିଲାଏନ୍ସ ରିଟେଲର ଆଇପିଓ ବିଳମ୍ବ ହେଉଛି କାରଣ କମ୍ପାନୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଖୁଚୁରା କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ପ୍ରତି ବର୍ଗଫୁଟ ସ୍ଥାନରେ କମ ଆୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ କିରାଣା ଦୋକାନ ନେଟୱାର୍କ ୩,୦୦୦ ସୁପରମାର୍କେଟ ପରିଚାଳନା କରେ। ଏମିତିରେ ରିଲାଏନ୍ସ ରିଟେଲର ଆଇପିଓ ୨୦୨୭ କିମ୍ବା ୨୦୨୮ ପୂର୍ବରୁ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା କମ।
