ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୮।୫: ତୁର୍କୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରେସେପ ତାୟିପ ଏର୍ଡୋଗାନ ପୁଣିଥରେ କଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ ମେ ୧୭ରେ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେହବାଜ ସରିଫଙ୍କ ସହ ଏକ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ତୁର୍କୀ “ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ” ବଜାୟ ରଖି “ମାନବାଧିକାର-ଭିତ୍ତିକ ସମାଧାନ” ରେ ଯୋଗଦାନ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ତଥାପି, ଭାରତର ମତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ କଶ୍ମୀର ଦେଶର ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ମାମଲା ଏବଂ ଏଥିରେ କୌଣସି ତୃତୀୟ ପକ୍ଷର କୌଣସି ଭୂମିକା ରହିପାରିବ ନାହିଁ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ପୂର୍ବରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିସାରିଛନ୍ତି ଯେ ଆତଙ୍କବାଦ ଏବଂ ଆଲୋଚନା ଏକାଠି ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ। ଭାରତ ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏବେ କେବଳ ଦୁଇଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ବାକି ଅଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଆତଙ୍କବାଦର ଅନ୍ତ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ପାକ ଅଧିକୃତ କଶ୍ମୀର (POK) ଫେରସ୍ତ। ଏହିପରି ଭାବରେ, ଏର୍ଡୋଗାନଙ୍କ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପ୍ରସ୍ତାବ ଭାରତ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ।
ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଉତ୍ତେଜନା, ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୂର ସମୟରେ ତୁର୍କୀଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ନେଇ ଭାରତରେ ଗମ୍ଭୀର ଅସନ୍ତୋଷ ରହିଛି। ତୁର୍କୀ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଉନ୍ନତ ଡ୍ରୋନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଭାରତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଭାରତରେ ତୁର୍କୀ ଉତ୍ପାଦ ବର୍ଜନର ଦାବି ଜୋର ଧରିଛି। ଏହା ସେହି ତୁର୍କୀ ଯାହାକୁ 2023 ର ବିନାଶକାରୀ ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମେ ’ଅପରେସନ ଦୋସ୍ତ’ ଅଧୀନରେ ସାହାଯ୍ୟ ପଠାଇଥିଲା।
ଆଲୋଚନା ପରେ ଏର୍ଡୋଗାନ ଏକ ବିବୃତ୍ତିରେ କହିଛନ୍ତି, ‘ଆମେ ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ କଶ୍ମୀର ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲୁ ଏବଂ ସମାଧାନର ଉପାୟ ଖୋଜିଥିଲୁ।’ ଆମେ ଏକ ସମାଧାନ ଚାହୁଁଛୁ ଯେଉଁଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ସାମିଲ ଥିବେ। ଭାରତ ଏର୍ଡୋଗାନଙ୍କ ଏହି ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବାର ପ୍ରୟାସ ଭାବରେ ଦେଖିଛି। ଭାରତ ବହୁ ଦିନ ଧରି ତା’ର ମତକୁ ଦୋହରାଇ ଆସୁଛି ଯେ କଶ୍ମୀରରେ କୌଣସି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଯାହା କେବଳ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସମାଧାନ ହେବ।
ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ନୁହେଁ ଯେତେବେଳେ ଏର୍ଡୋଗାନ କଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭାରେ କଶ୍ମୀର ବିଷୟରେ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାର ଭାରତ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିବାଦ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଭାରତ କଠୋର ମନୋଭାବ ଗ୍ରହଣ କରି କହିଥିଲା ଯେ ତୁର୍କୀ କୁର୍ଦ୍ଦଙ୍କ ପରିସ୍ଥିତି, ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ପ୍ରେସ ସ୍ବାଧୀନତା ଭଳି ଏହାର ଘରୋଇ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଭାରତର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟାପାରରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
