କେନ୍ଦୁଝର (ନରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ): କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲାର ଆଦିମ ଜନଜାତି ଜୁଆଙ୍ଗମାନେ ଏବେ ସମାଜର ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତରେ ସାମିଲ ହୋଇ ବିଭିନ୍ନ କଳା କୌଶଳରେ ନିଜର ପରିଦର୍ଷିତା ଦେଖାଇ ପାରିଛନ୍ତି । ଆଧୁନିକ ଚାକଚକ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଜୁଆଙ୍ଗମାନଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ହଜିଯିବାକୁ ବସିଥିବା ବେଳେ
ବାଂଶପାଳ ବ୍ଲକ ଗୋନାଶିକା ପଞ୍ଚାୟତର ପୁଣ୍ୟତୋୟା ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳ ଗୁପ୍ତଗଙ୍ଗାର ସୁଗ୍ରୀବ ଜୁଆଙ୍ଗ ନିଜର ପାରମ୍ପରିକ କଳା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ନିଆରା ଉଦ୍ୟମ।
ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଓ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀରୁ ପାଠ ଛାଡି ଥିବା ୩୫ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସୁଗ୍ରୀବ ଚିତ୍ର କଳା ପ୍ରତି ଥିବା ଆଗ୍ରହକୁ ଧରି ଏବେ ରୋଜଗାରର ମାଧ୍ୟମ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି । ସେ ଛୋଟ ବେଳେ ଶିଖିଥିବା ଚିତ୍ର କଳା ନିଜେ ଘରେ କରୁଥିବା ବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଜଣେ ଅଧିକାରୀ ଗୋନାଶିକା ପରିଦର୍ଶନରେ ଆସିଥିବା ବେଳେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଉପରେ ନଜର ପଡ଼ିଥିଲା। ସେ ତାଙ୍କୁ ଭୁବନେଶ୍ବର ଥରେ ଚିତ୍ରକଳା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ। ସେବେଠାରୁ ସୁଗ୍ରୀବ ଆଉ ପଛକୁ ଚାହିଁନାହାନ୍ତି । ଲୋକକଳା ଚିତ୍ର କରି ନିଜ ପରିବାରର ଭରଣ ପୋଷଣ ଠିକ ଭାବେ କରି ପାରୁଛନ୍ତି । ସରକାରୀ ଓ ଘରୋଇ ଚାହିଦା ଅନୁସାରେ ସେ ଆଉ ଏକ ଜନଜାତି ସଉରା ଲୋକକଳା ବେଶ ଆଦୃତ ହୋଇଛି। ଏହି ଚିତ୍ରକଳା କରି ବେଶ ନାମ କମାଇ ଥିବା ବେଳେ ନିଜ ପାରମ୍ପରିକ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରିବାକୁ ମନ ବଳାଇଛନ୍ତି ସୁଗ୍ରୀବ। ସୁଗ୍ରୀବ ଏଥିପାଇଁ ବହୁ କଷ୍ଟ ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି ।
ନିଜ ପାରମ୍ପରିକ ଚିତ୍ରକଳା ଏକ ପ୍ରକାର ଲୋପପାଇ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ପୁନଃରୁଧାର କରି ଆଉ ଥରେ ନିଜ ରଙ୍ଗ ତୂଳୀରେ ସ୍ମୃତି ସାଉଣ୍ଟୁଛନ୍ତି । ଏଥି ସହ ଏହି ଚିତ୍ରକଳା କରିବା ପାଇଁ ସେ କୌଣସି କପଡା ପଟି ବ୍ୟବହାର କରୁ ନଥିବା ବେଳେ ରେଶମ କପଡା ବ୍ୟବହାର କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ଫଳରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅଙ୍କିତ ଚିତ୍ର ବେଶ ଆଦୃତ ହେଉଛି । ଏହାକୁ ବିଶେଷ କରି ସରକାରି ମ୍ୟୁଜିମରେ ଚାହିଦା ରହୁଛି। ଏହି ଜୁଆଙ୍ଗ ଚିତ୍ରକଳାକୁ ନେବା ପାଇଁ କଳା ପ୍ରେମୀଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ସାହ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳା ଧୀରେ ଧୀରେ ବିଭିନ୍ନ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରଦର୍ଶନୀ, ସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ଆଦିରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି । ଏଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥରରେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ଏଠାରେ ସୂଚନା ଯୋଗ୍ୟ ଯେ ଗୋନାଶିକା ଗ୍ରାମରେ ୧୬୫ ଘର ଥିବା ବେଳେ ୮୬୮ ଜଣ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି। ଆଜିର ଦୀନରେ ସେ ମାସକୁ ପନ୍ଦର ହଜାରରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଟଙ୍କା ଏହି ଆଦିବାସୀ ଚିତ୍ରକଳା ଆଙ୍କି ପାରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ କରୁଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ତିନି ପରିବାରରେ ତିନିଜଣ ଥିବା ବେଳେ ସ୍ତ୍ରୀ ଘର କାମ ସହ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କାରେ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ପୁଅ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସେ ଅଙ୍ଗନୱାଡି ପଢ଼ୁଛି। ସୁଗ୍ରୀବ ଜୁଆଙ୍ଗଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଏହି କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୁଇ ତିନି ଜଣ ଯୁବକ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି । ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଳା କରି ନିଜ ପରିବାରର ଭରଣ ପୋଷଣ କରିପାରୁଛନ୍ତି ।
କିନ୍ତୁ ଜୁଆଙ୍ଗ ଲୋକକଳାର ପାଇଁ ଅଧିକ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସହ ନୂତନ ଯୁବକଙ୍କୁ ଏହି କଳା ବିଷୟରେ ଟ୍ରେନିଙ୍ଗ ଦେଲେ ଏହି ଲୋକକଳା ଅଧିକ ଲୋକଦୃତ ହେଇ ପାରନ୍ତା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ସୁଗ୍ରୀବ ଜୁଆଙ୍ଗ।
ଅଧିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଳା କୃତିକୁ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ କିଣି ଜିଲା ଓ ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ବିକ୍ରି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ସହ ବିଭିନ୍ନ ସମୟ ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମେଳା, ଉତ୍ସବରେ ସାମିଲ କରି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଗଲେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଭଳି ବହୁ ପରିବାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଜନଜାତି ଲୋକକଳା ବେଶ ସହାୟକ ହୋଇ ପାରିବ ବୋଲି ପାଟେଶ୍ୱର ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ରମାକାନ୍ତ ସ୍ୱାଇଁ କହିଛନ୍ତି ।
ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ମହୋତ୍ସବ ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଗୁଡ଼ିକରେ ଷ୍ଟଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି । ଜୁଆଙ୍ଗ ଲୋକକଳା ଯେହେତୁ ଏକ ପ୍ରକାର ଲୋପ ପାଇବାକୁ ବସିଲାଣି ସେଥିପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ନୂତନ ଯୁବକଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯିବ ବୋଲି ଜୁଆଙ୍ଗ ଉନ୍ନୟନ ଅଧିକାରୀ ମନୋରଞ୍ଜନ ବେହେରା କହିଛନ୍ତି।
