ଆସାମର ଜାଟିଙ୍ଗା ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ଗାଁରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରୁ ନଭେମ୍ବର ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅଜଣା ଘଟଣା ଘଟିଥାଏ। ଏହି ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀମାନେ ରାତିରେ ଗାଁରେ ପହଞ୍ଚି ଗଛ, ଘର, ଓ ମାଟିରେ ଅଛାଡି ଭଳି ପଡ଼ି ମରିଯାଆନ୍ତି। ଏହାକୁ ଅନେକେ “ପକ୍ଷୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା” ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି। ଏହି ରହସ୍ୟମୟ ଘଟଣା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ଓ ଗବେଷକମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛି।
ଜାଟିଙ୍ଗା ଆସାମର ଦିମା ହାସାଓ ଜିଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ଗୁଆହାଟୀରୁ ପ୍ରାୟ ୩୩୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ରହିଛି। ଏହି ଗାଁରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ସମୟରେ, ବିଶେଷତଃ କୁହୁଡ଼ି ଓ ମେଘୁଆ ରାତିରେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ଅଜ୍ଞାତ କାରଣରୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ଟାଇଗର ବିଟର୍ନ, କିଙ୍ଗଫିସର, ଲିଟିଲ ଇଗ୍ରେଟ ଭଳି ଅନେକ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ଏହି ଘଟଣାରେ ଜଡ଼ିତ।
କାରଣ କ’ଣ ହୋଇପାରେ?
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ଘଟଣା ପଛରେ ଅନେକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। କେହି କେହି ମନେକରନ୍ତି ଯେ ଗାଁରେ ଜଳୁଥିବା ଆଲୋକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନେ ବାଟବଣା ହୋଇ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଏକ ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଚ୍ଚତା, ପ୍ରବଳ ପବନ, ଓ କୁହୁଡ଼ି ପାଗ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଦିଗହରା କରିଦେଇଥାଏ। ଏହାଛଡ଼ା, କେତେକ ଗବେଷକ ମନେକରନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଭୂ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଅସ୍ବାଭାବିକତା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ନାଭିଗେସନ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଶକ୍ତି ସହ ଯୋଡ଼ିଥାନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଅନେକେ ଏହାକୁ “ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା”ର କାରସାଜି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହାକୁ “ଦେବତାଙ୍କ ଉପହାର” ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
୧୯୬୦ ଦଶକରେ ଇ.ପି. ଜୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଟିଙ୍ଗାରେ ଏହି ଘଟଣାର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ମନେକରିଥିଲେ ଯେ ଆସାମରେ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବାସସ୍ଥାନ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନେ ପ୍ରବାସ କରୁଛନ୍ତି। ଜାଟିଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରବାସ ପଥରେ ପଡ଼ୁଛି, ଯେଉଁଠାରେ ପାଗ ଓ ଆଲୋକ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଗଭ୍ରାନ୍ତ କରୁଛି।ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂରକ୍ଷଣବାଦୀମାନେ ଏହି ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରୁଛନ୍ତି। ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଶିକାର କରିବା ବଦଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ସେମାନେ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହାଛଡ଼ା, ଅତ୍ୟଧିକ ଆଲୋକ ବ୍ୟବହାର ହ୍ରାସ କରି ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁହାର କମାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ଚାଲିଛି।
