ଯାଜପୁର ଅଫିସ,୨୩।୪: ଖରାର ପ୍ରକୋପ ସହିତ ତାଳ ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାନୀୟ ଜଳ ସଙ୍କଟ ବଢ଼ି ଚାଲିଛି। ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର କମିବାରେ ଲାଗିଛି। ଫଳରେ କୂଅ, ନଳକୂପ, ନଦୀ, ପୋଖରୀ ଶୁଖିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପାଣି ପାଇଁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଲୋକେ ଡହଳବିକଳ ହେଉଛନ୍ତି। କୂପରୁ ପ୍ରତିଦିନ ଝରୁଥିବା ପାଣି ଓ ନଦୀରେ ଚୁଆ ଖୋଳି ଲୋକେ ଜଳ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ସେହି ପାଣି ପାନୀୟ ଜଳ ମାନକ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଲୋକେ ତାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଖୋଲା କୂପଗୁଡ଼ିକର ଉନ୍ନତୀକରଣ ପାଇଁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଜଳଯୋଗାଣ ଓ ପରିମଳ (ଆର୍ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏସ୍ଏସ୍) ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଲୋକଙ୍କୁ ପୁଣି ଥରେ ଖୋଲା କୂପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଥିବା ସାଧାରଣରେ ମତପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ମେଗା, ମଧ୍ୟମ ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ପାଇପ ଜଳଯୋଗାଣ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବାରେ ବିଭାଗ ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିବା ମନେହେଉଛି।
୧୯ା୪ା୨୦୨୧ରେ ଓଡ଼ିଶା ଆର୍ଡବ୍ଲ୍ୟୁଏସ୍ଏସ୍ ବିଭାଗର ଇଞ୍ଜିନିୟର-ଇନ୍-ଚିଫ୍ ସମସ୍ତ ନିର୍ବାହୀ ଯନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପାନୀୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ନଳକୂପଗୁଡ଼ିକର ଉନ୍ନତୀକରଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଉକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମାରେ ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ବେଳେ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଥିବା ଖୋଲା କୂପ, ଚହଲା ଇତ୍ୟାଦି ଉତ୍ସର ପୁନଃଖନନ କରାଯାଇପାରେ। ଏକ ପାନୀୟ ଜଳଉତ୍ସକୁ ୧.୨ ମିଟର ବ୍ୟାସ ଓ ୨ରୁ ୨.୫ ମିଟର ଗଭୀର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିମେଣ୍ଟ ରିଙ୍ଗ(ନନ୍ଦ)ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇପାରେ। ଏଥିସହ ଅଧିକ ଗଭୀରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖନନ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷଣ ସୁବିଧା ସହିତ ଜଳ ଯୋଗାଇବ । ସେହି ପ୍ରକଳ୍ପର ବାହ୍ୟ ବ୍ୟାସ ସହିତ ସର୍ବନିମ୍ନ ଘନତା ୦.୩ ମିଟର ତଳୁ ଜଳ ଧାରଣ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ। ସିମେଣ୍ଟ ନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଭୂମିସ୍ତରଠାରୁ ୦.୬ ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରାଯିବ । ଯେପରି କୂଅରେ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରିବ ନାହିଁ। ଉପରୋକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଶେଷ କରିବା ପରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପର୍ଯ୍ୟାୟ କ୍ରମେ ସେହି କୂଅ ପାଣିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରାଯିବ। ଲୋକଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର ଧାରଣା ପ୍ରଦାନ ସହିତ ବ୍ଲିଚିଂ ପାଉଡର ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ଏମିତି ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପାନୀୟ ଜଳ ଉତ୍ସକୁ ଉପରୋକ୍ତ ଗାଇଡଲାଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ। ତଦନୁସାରେ ପାଣ୍ଠି ଅଟକଳ କରାଯାଇ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ ବୋଲି ବିଭାଗୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ୬ଟି ଯୋଜନାରେ ପାନୀୟ ଜଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ମିଳିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ୨୦୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ସୁଦ୍ଧା ଜଳ ଜୀବନ ମିଶନ (ଜେଜେଏମ୍) ଯୋଜନାରେ ୨୨୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ପାଣ୍ଠି ରହିଥିବାବେଳେ ୧୪୭୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇସାରିଛି। ଏଥିରେ ୪୫୦ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ୪୧୮ଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ବସୁଧା ଯୋଜନାରେ ୨୫୦୦ କୋଟିରୁ ୮୮୨.୯୩ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ୟଧାର୍ଯ୍ୟ ୬୫୦ଟି ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ୬୦୨ଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଆର୍ଆଇଡିଏଫ୍(ରୁରାଲ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଫଣ୍ଡ)ରେ ୭୫୦ କୋଟି ମଧ୍ୟରୁ ୯୬୫.୬୭ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇ ଧାର୍ଯ୍ୟ ୧୧୦ ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ୭୩ଟି ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି। ଚତୁର୍ଥ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଅର୍ଥ କମିଶନରେ ୧୩୫ କୋଟି ମଧ୍ୟରୁ ୪୪.୦୮ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇ ଧାର୍ଯ୍ୟ ୭ଟି ମେଗା ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଗୋଟିଏ ବି ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଡିଷ୍ଟ୍ରିକ୍ଟ ମିନେରାଲ ଫାଉଣ୍ଡେଶନ(ଡିଏମ୍ଏଫ୍)ରେ ୧୩୧୯.୪୮ କୋଟି ମଧ୍ୟରୁ ୬୬୦.୩୮ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଇ ଧାର୍ଯ୍ୟ ୪୭୬ଟି ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ମାତ୍ର ୧୦୬ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି। ଓଡ଼ିଶା ମିନେରାଲ ବିୟରିଂ ଏରିଆ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ କର୍ପୋରେଶନ(ଓଏମ୍ବିଏଡିସି)ରେ ଖଣି ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଛୋଟବଡ଼ ପାନୀୟ ଜଳଯୋଗାଣ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଏହି ଯୋଜନାରେ ଅନୁଗୋଳ, ଢେଙ୍କାନାଳ, ମୟୂରଭଞ୍ଜ, କୋରାପୁଟ, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ଯାଜପୁର, ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଓ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲାରେ ଛୋଟବଡ ୨୮୬ ପ୍ରକଳ୍ପ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଛି। ଏଥିରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ୫୦୫.୪୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇସାରିଛି। ଏଭଳି ଭାବେ ବହୁ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବା ସହ ପ୍ରକଳ୍ପ ସଂଖ୍ୟା ବଢୁଥିବାବେଳେ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ଟିକିଏ ମିଳୁନାହିଁ। ନିମ୍ନମାନର କାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଠିକାଦାରି ରାଜନୀତି ଯୋଗୁ ଅଧିକାଂଶ ପାଇପ ଜଳଯୋଗାଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୋଇ ପାରୁନାହିଁ। ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଲୋକଙ୍କୁ ପାଣି ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚି ପାରୁ ନ ଥିବା ନଜୀର ରହିଛି। ଯଦ୍ଦ୍ବାରା ସରକାର ନିହାତି ଜରୁରୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଖୋଲାକୂପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇ ପ୍ରାୟ ୨୫ ବର୍ଷ ତଳକୁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ମତପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।
