ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୩।୫: ଏପ୍ରିଲ 2025 ରେ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ହେବା ପରେ, ଭାରତ ପଶ୍ଚିମ ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଜଳର ସର୍ବାଧିକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଏବେ ସରକାର ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କଶ୍ମୀରର ପ୍ରମୁଖ ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ ରଣବୀର କେନାଲର ଲମ୍ବ 60 କିଲୋମିଟରରୁ 120 କିଲୋମିଟରକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଯୋଜନାରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି କେନାଲକୁ ଜମ୍ମୁର ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନରେଖା ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ରଣବୀର କେନାଲ ଡୋଗ୍ରା ଶାସକ ମହାରାଜା ରଣବୀର ସିଂହଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ୧୮୭୩ ରୁ ୧୯୦୫ ମଧ୍ୟରେ ର୍ନିମିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କେନାଲ ଅଖନୁର ନିକଟରେ ଚେନାବ ନଦୀରୁ ପାଣି ଟାଣି ଜମ୍ମୁ ସହର, ଆରଏସ ପୁରା, ବିଷ୍ନାହ, ସାମ୍ବା ଏବଂ କାଠୁଆର କିଛି ଅଂଶ ଦେଇ ଯାଇଥାଏ। ଏହାର ପାଣିରେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ହଜାର ହେକ୍ଟର ଜମି ଜଳସେଚିତ ହୁଏ।
ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, କେନାଲର ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତାକୁ 40 କ୍ୟୁସେକରୁ 150 କ୍ୟୁସେକକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହା କେବଳ ଜଳ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବ ନାହିଁ ବରଂ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନକୁ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।
ରଣବୀର କେନାଲର ଏହି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନରେ ଭୟର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ପାକିସ୍ତାନୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଭାରତ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସମାପ୍ତ କରେ, ତେବେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଚେନାବ ନଦୀର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନରେ କୃଷି ଏବଂ ପାନୀୟ ଜଳ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
୮୦% କୃଷି ଜମି ର୍ନିଭରଶୀଳ: ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ଲକ୍ଷ ହେକ୍ଟର କୃଷି ଜମି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀର ଜଳ ଉପରେ ର୍ନିଭରଶୀଳ। ଏହି ନଦୀ ସେଠାକାର କୃଷିର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର।
୯୩% ଜଳସେଚନ: ପାକିସ୍ତାନର ୯୩% କୃଷି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ଜଳସେଚନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଏହାକୁ ଦେଶର କୃଷିର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ କରିଥାଏ।
୨୩୦ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରେ: ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀ ପାକିସ୍ତାନର ୬୧% ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ କରାଚୀ, ଲାହୋର ଏବଂ ମୁଲତାନ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ବିଦ୍ୟୁତ ସଙ୍କଟ: ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରମୁଖ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ କେନ୍ଦ୍ର ଯେପରିକି ତରବେଲା ଏବଂ ମଙ୍ଗଳା ଏହି ନଦୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯାହା ଦେଶର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ।
୨୫% GDP ରେ ଅବଦାନ: ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାକିସ୍ତାନର GDP ରେ ପ୍ରାୟ ୨୫% ଅବଦାନ ରଖେ। ଏହି ପାଣିରେ ଗହମ, ଚାଉଳ, ଆଖୁ ଏବଂ କପା ଭଳି ମୁଖ୍ୟ ଫସଲ ବଢ଼ିଥାଏ।
