ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୩ ।୫: ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମରେ ଏପ୍ରିଲ ୨୨, ୨୦୨୫ରେ ହୋଇଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ, ଯେଉଁଥିରେ ୨୬ ଜଣ ନିରୀହ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ, ତାହା ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସାଉଦି ଆରବ, କତାର, ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟସ (ୟୁଏଇ) ଏବଂ ତୁର୍କୀ ଭଳି ମୁସଲିମ ଦେଶମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ଓ ସାମରିକ ସମର୍ଥନ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ତେବେ, ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ସାମରିକ ସମର୍ଥନ ଅପେକ୍ଷା ଆର୍ଥିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଉଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ସାଉଦି ଆରବ, ଯିଏ ଐତିହାସିକ ଭାବେ ପାକିସ୍ତାନର ସହଯୋଗୀ ରହିଆସିଛି, ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ନେଇ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ବିବୃତି ଦେଇନାହିଁ। ସାଉଦି ଆରବର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଉଭୟ ଦେଶକୁ ସଂଯମ ଅବଲମ୍ବନ କରି କୂଟନୈତିକ ଉପାୟରେ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଆହୱାନ ଦେଇଛି। ସାଉଦିର ‘ଭିଜନ ୨୦୩୦’ ଅଧୀନରେ ଭାରତ ସହିତ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗିତା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
କତାରର ନିରପେକ୍ଷ ନୀତି
କତାର ମଧ୍ୟ ଏହି ଉତ୍ତେଜନାରେ ନିରପେକ୍ଷ ରହିଛି। କତାରର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବିବୃତିରେ ଉଭୟ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସଂଯମ ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ ଖୋଜିବାକୁ କହିଛି। କତାରର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିବାଦରେ ନିରପେକ୍ଷତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ, ଯାହା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ସମର୍ଥନ କରିବାରୁ ବିରତ ରଖିଛି।
ୟୁଏଇର ମିଶ୍ରିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ୟୁଏଇ ଭାରତର ଇଣ୍ଡସ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ନୀତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛି, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ସମର୍ଥନ କରିନାହିଁ। ୨୦୨୪ରେ ଭାରତ ସହ ୮୫ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ନିବେଶ ସମ୍ପର୍କ ୟୁଏଇକୁ ଭାରତ ସହ ସୁସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି।
ତୁର୍କୀର ସଂଯତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଐତିହାସିକ ଭାବେ ତୁର୍କୀ କଶ୍ମୀର ମାମଲାରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥର ତା’ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସଂଯତ ରହିଛି। ୨୦୨୪ରେ ଭାରତ ସହ ୧୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ବାଣିଜ୍ୟ ତୁର୍କୀକୁ ଭାରତ ସହ ବିବାଦ ଏଡ଼ାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। ତୁର୍କୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ କରୁନାହିଁ ଏବଂ କେବଳ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋଚନାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛି।
ଇରାନର ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପ୍ରସ୍ତାବ
ଇରାନ ଏକ ଭିନ୍ନ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରି ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସେୟେଦ ଅବବାସ ଆରାଘଚୀ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାର୍ତା ସହ ଏକ ପାରସୀ କବିତା ସେୟାର କରି ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। ଇରାନ ନିଜକୁ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ପକ୍ଷ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରି ପାକିସ୍ତାନକୁ ସିଧାସଳଖ ସମର୍ଥନ କରିବାରୁ ବିରତ ରହିଛି।
ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ ନେଇ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା
କେତେକ ରିପୋର୍ଟରେ ମୁସଲିମ ଦେଶମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ। ସାଉଦି ଆରବ, ୟୁଏଇ ଏବଂ କତାର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଭାରତ ସହ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦେଉଥିବାରୁ ସାମରିକ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା କମ ଦେଖାଯାଉଛି। ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଣ ନେଇ ଅସ୍ବୀକାର କରିଛି।
