ମେଲବୋର୍ନ, ୩୧ା୭ (ଏ.ପି.):ଲାଇବ୍ରେରିରୁ ନେଇଥିବା ବହି ଫେରାଇବାରେ ସପ୍ତାହେ କିମ୍ବା ମାସେ ବିଳମ୍ବ ହେବା ସାଧାରଣ କଥା। ମାତ୍ର ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଲାଇବ୍ରେରିରେ ଏମିତି ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଘଟଣା ଘଟିଛି, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯିବେ। ପ୍ରାୟ ୧୫୦ ବର୍ଷ ତଳେ ଲାଇବ୍ରେରିରୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଏକ ଅତି ବିରଳ ବହି ସମ୍ପ୍ରତି ଫେରସ୍ତ ଆସିଛି। ତେବେ ଏହି ବହିଟିକୁ କିଏ ଏବଂ କେବେ ନେଇଥିଲେ, ତାହାର କୌଣସି ରେକର୍ଡ ନ ଥିବାରୁ ବହି ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନାହିଁ।
ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସହର କିଆମାରେ ଥିବା ସାର୍ବଜନୀନ ଲାଇବ୍ରେରିରେ ଏହି ରୋଚକ ଘଟଣା ଘଟିଛି। ୧୮୫୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ‘ଆଣ୍ଟିକ୍ୱିଟିଜ୍ ଅଫ୍ ଏଥେନ୍ସ’ ନାମକ ଏହି ବହିଟିକୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି ଲାଇବ୍ରେରିକୁ ଆଣି ଫେରାଇଛନ୍ତି। ସେ ନିଜ ଘରର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଓ ମରାମତି କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏକ ଇଟାରେ ବନ୍ଦ ହୋଇ ରହିଥିବା ପୁରୁଣା ରୋଷଶାଳାର ଚା’ ବାକ୍ସରୁ ଏହି ବହିଟିକୁ ପାଇଥିଲେ। କିଆମା ଲାଇବ୍ରେରିର ମ୍ୟାନେଜର ମିସେଲ ହଡ୍ସନ୍ କହିଛନ୍ତି, ‘ଆମ ଲାଇବ୍ରେରି ଇତିହାସରେ ଏତେ ପୁରୁଣା ବହି କେବେ ଫେରିନାହିଁ। ସାଧାରଣତଃ ୩୦-୪୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବହି ଲୋକେ ଫେରାଉଥିବା ଦେଖାଯାଏ, ମାତ୍ର ୧୫୦ ବର୍ଷ ପରେ ବହି ଫେରିବା ସତରେ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ।’ ଲାଇବ୍ରେରିର ନିୟମ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ଆଧାର କରି ହିସାବ କଲେ, ଏହି ୧୫୦ ବର୍ଷର ବିଳମ୍ବ ପାଇଁ ବହି ନେଇଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରାୟ ୨୮,୦୦୦ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲୀୟ ଡଲାର (ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ପ୍ରାୟ ୧୬ ଲକ୍ଷରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଟଙ୍କା) ଜରିମାନା ହେବ। ୧୮୭୨ ମସିହାରେ ଲାଇବ୍ରେରି ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ବହିର ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟରେ ସପ୍ତାହକୁ ‘୩ ପେନ୍ସ’ ହିସାବରେ ଜରିମାନା ନିୟମ ଲେଖାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ୧୮୭୦ ଦଶକର ବହି ନେବାଆଣିବା ରେଜିଷ୍ଟର ଖାତାଟି ହଜିଯାଇଥିବାରୁ ଶେଷରେ ଏହି ବହିଟିକୁ କିଏ ନେଇଥିଲେ, ତାହା ଜାଣିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ୧୮୭୦ ଦଶକର ନିୟମାନୁସାରେ, ଜରିମାନା ନ ଶୁଝିବା ଯାଏ ନୂଆ ବହି ନେବା ମନା ଥିଲା। ବୋଧହୁଏ ସେହି ଭୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଗ୍ରାହକ ଜଣକ ବହିଟିକୁ ଆଉ ଫେରାଇ ନ ଥିଲେ ବୋଲି ହଡସନ ଅନୁମାନ କରିଛନ୍ତି।
ସେତେବେଳେ ଯେଉଁ ପରିବାରରେ ଅତିକମରେ ୬ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ପଢ଼ିବା ଜାଣିଥିବେ, ସେହି ଘରକୁ ସର୍ବାଧିକ ୩ଟି ବହି ନେବାକୁ ଅନୁମତି ମିଳୁଥିଲା। ଏବେ ପଢ଼ିବାର ପ୍ରମାଣ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ୁନାହିଁ। ସେହିପରି ମଦ୍ୟପାନ କରି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଲାଇବ୍ରେରି ଭିତରକୁ ଆସିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାରଣ ଥିଲା। ୧୮୭୨ରେ ଲାଇବ୍ରେରି ଆରମ୍ଭ ହେବା ବେଳେ ମୋଟ ୧,୦୦୦ ବହି ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ବହିଟିର ନମ୍ବର ଥିଲା ‘୫୦୬’। ଏହାକୁ ଲାଇବ୍ରେରିର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ‘ସ୍ଥାନୀୟ ଇତିହାସ ସଂଗ୍ରହ’ରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରଖାଯିବ ଏବଂ ଏହାକୁ ଆଉ କାହାକୁ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ବାହାରକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଲାଇବ୍ରେରି କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
Dharitri – Odisha’s No.1 Odia Daily
