ବନ୍ଦର ସେରି ବେଗାୱାନ,୮।୧୨: COVID-19 ମହାମାରୀ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଆଘାତ ଦେଇଥିଲା। ଅନେକ ଦେଶରେ ସରକାର ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ, ଋଣ ନେବାକୁ ଏବଂ ବଜେଟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ତଥାପି, ଏହି ଅଶାନ୍ତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଏକ ଛୋଟ ଦେଶ ବ୍ରୁନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅବିଚଳିତ ମନେ ହେଉଥିଲା। ସାରା ବିଶ୍ୱ ଯେତେବେଳେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଋଣ ସହିତ ଲଢୁଥିବା ବେଳେ, ବ୍ରୁନେଇର ସରକାରୀ ଋଣ GDP ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୧.୯% ରହିଥିଲା, ଯାହାକୁ ବିଶ୍ୱରେ ସବୁଠାରୁ କମ ବିକଶିତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୫ଲକ୍ଷ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସୁବିଧା କୌଣସି ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ତୁଳନାରେ କମ ନୁହେଁ। ଏହାର ନାଗରିକମାନଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଆୟକର ଲାଗୁ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଶିକ୍ଷାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚିକିତ୍ସା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ମାଗଣା। ସରକାର ଅଭାବୀ ପରିବାରକୁ ଜମି ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଇ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ବ୍ରୁନେଇର ସୁଲତାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଧନୀ ଶାସକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ରାଜଧାନୀ, ବନ୍ଦର ସେରି ବେଗାୱାନ, ଏହାର ସ୍ବଚ୍ଛ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନଶୈଳୀ ଯୋଗୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସହର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଲଣ୍ଡନ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଓରିଏଣ୍ଟାଲ ଆଣ୍ଡ ଆଫ୍ରିକାନ ଷ୍ଟଡିଜର ପ୍ରଫେସର ଉଲରିଚ ୱାଲ୍ଜଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରୁନେଇ ଏକ ‘ପେଟ୍ରୋ-ଷ୍ଟେଟ’, ଯାହାର ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରାୟ ୯୦% ତେଲ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ। ୨୦୧୭ ସୁଦ୍ଧା, ଏହାର ତୈଳ ଭଣ୍ଡାର ଏକ ବିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଯେତେବେଳେ ଗ୍ୟାସ ଭଣ୍ଡାର ୨.୬ ଟ୍ରିଲିୟନ ଘନ ମିଟରରୁ ଅଧିକ ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏତେ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଶକ୍ତି ସମ୍ପଦ ଏକ ଛୋଟ ଦେଶ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।
ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସରୁ ରାଜସ୍ବ ଏତେ ପରିମାଣର ମିଳିଥାଏ ଯେ ବ୍ରୁନେଇକୁ ବାହ୍ୟ ଋଣ ନେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଦେଶର ଚଳିତ ଆକାଉଣ୍ଟ ପ୍ରାୟତଃ ଅତିରିକ୍ତ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଦୃଢ଼ ରହିଥାଏ। ଯଦିଓ ଏକ ନିଅଣ୍ଟ ଘଟେ, ସରକାର ଏହାକୁ ନିଜସ୍ବ ନଗଦ ଭଣ୍ଡାର ସହିତ ଭରଣା କରନ୍ତି, ଯାହା କାରଣରୁ ବ୍ରୁନେଇକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଋଣଗ୍ରହୀତା ଦେଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଋଣଦାତା ଦେଶ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ମହାମାରୀ ସମୟରେ, ଅଧିକାଂଶ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ମନ୍ଥର ହୋଇଗଲା, ବଡ଼ ବଜେଟ ଗର୍ତ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ଋଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ବିପରୀତରେ, ବ୍ରୁନେଇ ପ୍ରାୟତଃ ଅପ୍ରଭାବିତ ରହିଲା। କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ: ଏହାର ସମଗ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଶକ୍ତି ରାଜସ୍ବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଯାହା ନିରନ୍ତର ଏହାର ଆର୍ଥିକକୁ ବଜାୟ ରଖେ। ମୁଡି’ସର ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି ଯେ ବ୍ରୁନେଇର ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଏବଂ ସରକାରୀ ପରିଚାଳନା ଏହି ବୋଝକୁ ହ୍ରାସ କରେ।
Dharitri – The Largest & Most Trusted Odia Daily
