ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୮।୮: ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କ ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ସାଧାରଣତଃ ଉତ୍ତେଜନା, ସୀମା ବିବାଦ ଏବଂ ଶତ୍ରୁତାର ଚିତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହା ମଧ୍ୟରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ବୟଂସେବକ ସଂଘ (ଆରଏସଏସ) ମୁଖ୍ୟ ମୋହନ ଭାଗବତଙ୍କ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି। ସେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ପାକିସ୍ତାନର ଲୋକମାନେ ହୃଦୟରେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଘୃଣା କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁତା କୌଣସି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ନୁହେଁ। ମୁମ୍ବାଇରେ ଭାରତର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଳିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ (ଆଇଆଇଏମୟୁଏନ)ର ୧୫ତମ ବାର୍ଷିକୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ଭାଗବତ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ କିପରି ବିବାଦକୁ ଦେଖେ। ତାଙ୍କର ବାର୍ତ୍ତା ସିଧାସଳଖ ଥିଲା: ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ସରକାର ଏବଂ ସେନା ସହିତ ଠିଆ ହେବା ଜରୁରୀ, ସଂଘର୍ଷ ଶେଷ ହେବା ପରେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ କରିବା ସମାଧାନ ନୁହେଁ।
ମୋହନ ଭାଗବତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ମାନସିକତା କେବେବି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବା କିମ୍ବା ବିନାଶ କରିବା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ; ଭାରତୀୟ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆଲୋଚନା, ସମନ୍ବୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିରେ ରହିଛି। ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ରହିଛି ଏବଂ ଦେଶକୁ ମୁକାବିଲା ସମୟରେ ଏହାର ସରକାର ଏବଂ ସେନା ସହିତ ଠିଆ ହେବା ଉଚିତ, ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାୟୀ ଶତ୍ରୁତା ମୂଳପୋଛ ହେବା ଉଚିତ। ଭାଗବତଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଆରଏସଏସ ମୁଖ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ସରକାର ଯେକୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ତାହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଏହା ବିଦ୍ୟମାନ ସମ୍ପର୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାପ୍ତି ଆଡ଼କୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେ ଆହୁରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଚାଇନା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ 2,000 ବର୍ଷ ଧରି ଭାରତ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ସ୍ବୀକାର କରେ, ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତରୁ ଅଲଗା ହେବାର ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ବିତି ଯାଇନାହିଁ।
ଭାଗବତ ସ୍ବୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ସଂଘର୍ଷ ସମ୍ପର୍କକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିପାରେ ଏବଂ ଆଲୋଚନାକୁ ବନ୍ଦ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଜୋର ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମ୍ପର୍କଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଥରେ ଏକ ସଂଘର୍ଷ ସମାଧାନ ହୋଇଗଲେ, ସମ୍ପର୍କ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ପୁଣି ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରିବ ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ମୋହନ ଭାଗବତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସ୍ଥାୟୀ ଘୃଣା ଏବଂ ଶତ୍ରୁତା କୌଣସି ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରେ ନାହିଁ। ସେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଏକ ସମସ୍ୟା ଉପୁଜେ, ସେତେବେଳେ ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ସଂଘର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ରାସ୍ତା ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତର ପଥ ଅନ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ସମନ୍ବୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅଗ୍ରଗତି କରିବା।
ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁତାକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଭାଗବତ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଭାବନାକୁ କେବଳ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ତରରେ ଦେଖାଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ, ‘ପାକିସ୍ତାନୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭାରତୀୟମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେପରି ଭାବନ୍ତି ନାହିଁ।’ ସେ ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲେ ଯେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି, ରାଜ୍ୟ ସୀମା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ବାସ୍ତବତା। ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ଦେଶ ଏବଂ ସେନା ସହିତ ଠିଆ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ, କିନ୍ତୁ ଜଣେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ବୀକାର କରିବାକୁ ପଡିବ ଯେ ସଂଘର୍ଷ ଶେଷରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ପଡିବ।
ଭାଗବତ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ କେବଳ ସ୍ଥାୟୀ ଶତ୍ରୁତାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ସ୍ବାଭାବିକ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ମାନବତା ପ୍ରଥମେ ଆସେ ବୋଲି ଜୋର ଦେଇ ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଶେଷରେ, ମଣିଷ ଏକ।
ମେ 2025 ରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ 22 ରେ ପହଲଗାମରେ ହୋଇଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣରେ 26 ଜଣଙ୍କ ଜୀବନ ଯିବା ପରେ, ଭାରତ ‘ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୂର’ ନାମକ ଏକ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ତିନି ଦିନିଆ ଏକ କଠୋର ସାମରିକ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଉଭୟ ପକ୍ଷ କ୍ଷତି ସହିଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଏକ ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା। ମୋହନ ଭାଗବତଙ୍କ ବକ୍ତବ୍ୟ ଏବେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଏକ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି; ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ଜାତୀୟ ସ୍ବାର୍ଥ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ସର୍ବୋପରି ହେଲେ, ସ୍ଥାୟୀ ଘୃଣା ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପଥ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
