ମଣିଷ ଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ ରହିଛି ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ହେଲେ ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପକ୍ଷୀ ଶାଗୁଣ ଓ ଚିଲଙ୍କ ପାଇଁ ରହିଥିବା ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ କଥା ଶୁଣିଲେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଛି। କିନ୍ତୁ ଆମ ଦେଶରେ ହିଁ ରହିଛି ଏମିତି ଏକ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ। କାନପୁର ଜୁଲୋଜିକାଲ ପାର୍କରେ ଖୋଲିଛି ଏହି ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ। ଏଠି କେବଳ ଏହି ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଛି ଏହି ନିଆରା ରେଷ୍ଟୁରାଷ୍ଟ। ତେବେ ୨ଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଖୋଲାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି। ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ମୃତ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଏଣେ ତେଣେ ଫୋପାଡି ପରିବେଶ ଦୂଷିତ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରୋକିବା ଓ ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପକ୍ଷୀ ଶାଗୁଣା ଓ ଚିଲଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା। ଏହାର ଆଉ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉିଛି ଏକା ସଙ୍ଗେ ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ଚିଲ ଓ ଶାଗୁଣାଙ୍କୁ ଚିଡିଆ ଘରକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେବା। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଲା ଏବେ ଦେଶରେ ଏହି ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତଗତିରେ କମିବାରେ ଲାଗିଛି। ତେଣୁ ଏବେ ଏମାନଙ୍କର ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡିଛି। ଯଦି ଏକାସହ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଶାଗୁଣା ଏକାଠି ହେବେ ତେବେ ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ବସା ବାନ୍ଧିବା ଆରମ୍ଭ କରିବେ। ପରେ ସେମାନଙ୍କ ବଂଶବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ହେବ। ସବୁଠାରୁ ବଡ କଥା ହେଲା ଏହା ହେଉଛି ଏକ ଓପନ୍ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ। ଚାରିପଟରେ ଗଛ ଲଗାଇ ମଝିରେ ମଝିରେ କାଠର ବାଡା ଲଗାଇ ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଏହି ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଚିଲ, ଶାଗୁଣାଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ ଶିକାରି ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିପାରିବେ। ମଝିରେ ମଝିରେ ଲଗାଯାଇଥିବା କାଠର ମୋଟା ମୋଟା ବାଡା ଉପରେ ବସି ଏମାନେ ଆରାମରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ସହ ନିକଟରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ପୋଖରିରୁ ପାଣି ପିଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଥିବା ପ୍ରାଣୀ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ମତରେ ପୂର୍ବରୁ ମୃତ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଚାରୋଟି ସ୍ଥାନରେ ପକାଯାଉଥିଲା। ବର୍ଷା ସମୟରେ ଏଥିରୁ ଖୁବ୍ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ହେବା ସହ ପରିବେଶ ଦୂଷିତ ହେଉଥିଲା। ଏବେ ଏହି ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ଫଳରେ ଦୁର୍ଗନ୍ଧ କମିବା ସହ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟ ଦୂଷିତ ହେଉନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସଂରକ୍ଷଣ ବି ହୋଇପାରୁଛି।
