ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩୦।୩: ଆଜିର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ ହେଉଥିବା ସମାଜରେ, ସମ୍ପର୍କର ପରିଭାଷାରେ ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି। ଯେଉଁ ସମ୍ପର୍କଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରୁ ସାମାଜିକ ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଚାହିଁ ରହୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ସରକାରୀ ରେକର୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଜନଗଣନା ୨୦୨୭ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ନୂତନ FAQ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଝଲକ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଯଦି ଜଣେ ଲିଭ-ଇନ ଦମ୍ପତି ନିଜକୁ ‘ସ୍ଥିର ସମ୍ପର୍କରେ’ ରହୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବୁଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ବିବାହିତ’ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯିବ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଏକ ବୈଷୟିକ ସଂଶୋଧନ ନୁହେଁ; ଏହା ସମାଜର ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ମାନସିକତାର ଏକ ସୂଚକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ତଥାପି, ଏପରି ଅଣ-ବିବାହ ସମ୍ପର୍କକୁ ବିବାହ ସହିତ ସମାନ କରିବା ଉଚିତ କି ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏହା କରିବା ଦ୍ୱାରା ପାରମ୍ପରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବ କି ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ଏକ ଉଷ୍ମ ବିତର୍କ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇଛି। ଟାଇମ୍ସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ଏକ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏକାଠି ରହୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ ସାମାଜିକ କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ସ୍ବୀକୃତି ଅଭାବରୁ ବିଭିନ୍ନ ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ମତ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପସନ୍ଦ ଏବଂ ଜୀବନଶୈଳୀ ପ୍ରତି ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଦିଗରେ ଏକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ସଙ୍କେତ ଦିଏ। ତଥାପି, ‘ସ୍ଥିର ସମ୍ପକ’ର ସଠିକ ପରିଭାଷା ଏବଂ ଏହି ବର୍ଗୀକରଣର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅପବ୍ୟବହାରକୁ କିପରି ରୋକାଯିବ ସେ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସାଧାରଣ ଆଲୋଚନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୨୦୨୭ ଜନଗଣନା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏକାଠି ରହୁଥିବା ଅବିବାହିତ ଦମ୍ପତିମାନେ ନିଜକୁ ‘ବିବାହିତ’ ଭାବରେ ପରିଚୟ ଦେଉଥିଲେ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ସୂଚନା ସେହି ଆଧାରରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା। ଜନଗଣନାର ‘ଘର ତାଲିକା’ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏକ ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ବିବାହିତ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମୋଟ ୪୫ ଦିନ ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ୧୫ ଦିନ ‘ସ୍ବ-ଗଣନା’ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ, ତା’ପରେ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗଣନାକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ। ଦିଲ୍ଲୀର NDMC ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ବୟଂ-ଗଣନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ୧ ଏପ୍ରିଲରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଯେକୌଣସି ଦାୟିତ୍ୱବାନ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି OTP (ୱାନ-ଟାଇମ ପାସୱାର୍ଡ) ବ୍ୟବହାର କରି ଲଗ ଇନ କରିପାରିବେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟରେ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ।
