ଯାଜପୁର ଅଫିସ୍, ୧ା୧୦:ରାଜ୍ୟର ୫୫ ସରକାରୀ ଓ ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପାଖରେ ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧ ସୁଦ୍ଧା ୩୩୬୫.୭୫୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଜଳ କର ବାକି ପଡ଼ିଛି। ଏଥିରୁ ୩୨ଟି ବେସରକାରୀ ଶିଳ୍ପାନୁଷ୍ଠାନ ପାଖରେ ୨୬୯୪.୧୮୬ କୋଟି, ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରର ମିଳିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଖରେ ୪୫୪.୦୪୩ କୋଟି ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଖରେ ୨୧୭.୫୨୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ବାକି ରହିଛି। ତେବେ ବକୈୟା ଜଳକରକୁ ଏକକାଳୀନ ସମାଧାନ(ଓଟିଏସ୍) କରି ୨୬୧୯.୦୯୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ଛାଡ଼ କରିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାବାଦ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲା ଲପଙ୍ଗାସ୍ଥିତ ଭୂଷଣ ପାୱାର ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟିଲ ଲିମିଟେଡ୍ ଏବଂ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲା ବିଆରଜି ଆଇରନ ଆଣ୍ଡ ଷ୍ଟିଲ କମ୍ପାନୀ ଦେବାଳିଆ ତାଲିକାରେ ଥିବାରୁ ଏକକାଳୀନ ସମାଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ବାଦ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ମର୍ମରେ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯନ୍ତ୍ରୀ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ରଥ ତାଙ୍କ ପତ୍ରସଂଖ୍ୟା ୨୦୦୯୦/୨୨।୯।୨୦୨୦ରେ ବିଭାଗୀୟ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସଚିବଙ୍କୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସୂଚିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ରମରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିଙ୍କୁ ଅଯାଚିତ ଅନୁକମ୍ପା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବାରୁ ସରକାର କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ବ ହରାଉଥିବା ମତପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ୨୦୧୫ ନଭେମ୍ବରରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଇଡକୋକୁ ଅଯାଚିତ ଦାନ ସ୍ବରୂପ ୫୬ କୋଟି ୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଜଳକର ଛାଡ କରିଥିଲେ। ଏବେ ଏକକାଳୀନ ସମାଧାନ ତାଲିକାରେ ପୁଣି ଇଡ୍କୋକୁ ୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଛାଡ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି।
ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ନଦୀନାଳରୁ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ପମ୍ପ ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁ କ୍ୟୁସେକ୍ ପାଣି ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥାକୁ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ପାଣିରେ ରାଜ୍ୟ ଶିଳ୍ପ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉନ୍ନୟନ ନିଗମ(ଇଡ୍କୋ) କଳିଙ୍ଗନଗରରେ ଗତ ୨୧ ବର୍ଷ ହେଲା ବ୍ୟବସାୟ ଚଳାଇ ଆସୁଛି। ଇଡ୍କୋ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ସହିତ ଚୁକ୍ତି କରି ପାଣି ନେଉଥିବା କଳିଙ୍ଗନଗରର ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକଠାରୁ ମାସିକ ଜଳକର ଆଦାୟ କରୁଛି। କିନ୍ତୁ କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସରକାରଙ୍କୁ ଜଳକର ଦେବାରେ ଇଡ୍କୋ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥା ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା ସାଧାରଣରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଏକକାଳୀନ ସମାଧାନ ତାଲିକା ଅନୁସାରେ, ଇଡ୍କୋ କଳିଙ୍ଗନଗର ୨୪.୨୩୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ଜଳକର ବାକି ରଖିଥିବା ବେଳେ ଶ୍ୟାମ ମେଟାଲିକ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଏନର୍ଜି ଲିଃ ୧୦୩.୭୦୯ କୋଟି, ଯୋଡା ଟାଟା ଷ୍ଟିଲ ୧୫୯.୭୫୮ କୋଟି, ଟାଟା ବିଏସ୍ଏଲ୍ ଲିଃ ୫୬.୩୭୭ କୋଟି, ଜିଆବାହାଲ ଶ୍ରୀମହାବୀର ଫେରୋ ଆଲଏଜ ୬୨.୫୧୮ କୋଟି, ରାଠି ଷ୍ଟିଲ ଆଣ୍ଡ ପାୱାର ୭୮.୧୮୪ କୋଟି ଓ ଓଡ଼ିଶା ପାୱାର କନ୍ସୋର୍ଟିୟମ୍ ଲିଃ ୨୭୭.୧୯୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ବାକି ରଖିଛନ୍ତି। ସେହିଭଳି ଆରତୀ ଷ୍ଟିଲ ଲିଃ ୮୦.୯୧୫ କୋଟି, ବଲାରପୁର ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ ୪୪୪.୧୬୯ କୋଟି, ଓରିଏଣ୍ଟ ପେପର ମିଲ୍ ଲିଃ ୨୧୬.୧୨୦ କୋଟି, ବେଲପାହାଡ଼ ଟାଟା ରିଫ୍ରାକ୍ଟୋରିଜ ଲିଃ ୬୫.୦୩୦ କୋଟି, ଆଧୁନିକ ମେଟାଲିକ୍ସ ୫୬.୬୩୧ କୋଟି, ଜିନ୍ଦଲ ଷ୍ଟିଲ ଆଣ୍ଡ ପାୱାର ଲିଃ ୮୪.୭୭୭ କୋଟି ଟଙ୍କା, ଏସ୍ଆର୍ ଷ୍ଟିଲ ଲିଃ ୮.୩୫୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ଜଳକର ବାବଦକୁ ବାକି ରଖିଛନ୍ତି। ଏହାବାଦ କେବଳ ଯାଜପୁର ଜିଲାର ତୈଳଙ୍ଗୀ କ୍ରୋମାଇଟ ମାଇନ୍ସ ୦.୭୨୦ କୋଟି, ସାରୁଆବିଲ କ୍ରୋମାଇଟ ମାଇନ୍ସ ୦.୫୦୫ କୋଟି, ରାମ୍କି ଆନଭାରମେଣ୍ଟ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଲିଃ ୦.୫୩୧ କୋଟି ଟଙ୍କା, ନୀଳାଚଳ ଇସ୍ପାତ ନିଗମ ଲିଃ ୧୦.୬୨୩ କୋଟି ଟଙ୍କା, ରୋହିତ ଫେରୋଟେକ୍ ୦.୩୧୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଜଳକର ବାକି ରଖିଛନ୍ତି। ସମୁଦାୟ ୫୫ଟି ଖିଲାପକାରୀ ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟରୁ ୧୫ ସଂସ୍ଥାର ୨୬୬୫.୮୮୭ କୋଟି ଜଳ କର ବାବଦକୁ ବିଭିନ୍ନ କୋର୍ଟରେ ବାକିଥିବା ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି। ବାକି ୪୦ ସଂସ୍ଥାର ୬୯୯.୮୬୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ବାବଦକୁ କୌଣସି ମାମଲା ନାହିଁ।
ଅନ୍ୟପକ୍ଷେ ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈତରଣୀ ଆଦି ନଦୀ ଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଚାଷବାସ କରୁଥିବା ଚାଷୀ ଆବଶ୍ୟକ ପାଣି ଅଭାବରୁ ମରୁଡ଼ିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କମ୍ପାନୀ ପ୍ରୀତି ଏତେ ଜୋର ଧରିଛି ଯେ, ରାଜ୍ୟର ମାଟି, ପାଣି, ପବନ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦକୁ ଲୁଟ୍ କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀଠାରୁ ଜଳକର ବାବଦକୁ ରାଜସ୍ବ ଆଦାୟ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଛାଡ଼ କରାଯାଉ ବୋଲି ମତପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ଏ ସଂକ୍ରାନ୍ତରେ ଜାରକା ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ଜଳକର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ସହକାରୀ ନିର୍ବାହୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ ସନ୍ତୋଷ ବଳବନ୍ତରାୟଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ ସେ କହିଛନ୍ତି, ଜଳକର ଛାଡ ବାବଦକୁ ଏଯାଏ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ସୂଚନା ନାହିଁ। ବିଭାଗୀୟ ଚିଠି ଆସିଲା ପରେ କିଛି କହିହେବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।
ହର୍ଷବର୍ଦ୍ଧନ ବେହେରା
