କମିନି କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ଆଦର

ଢେଙ୍କାନାଳ ଅଫିସ, ୧୫।୨: ଢେଙ୍କାନାଳ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରମ୍ପରା ଅର୍ଦ୍ଧଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା। କଳାକାରର ହାତ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା କଣ୍ଢେଇର ଅଙ୍ଗଭଙ୍ଗୀ ବିଭୋର କରିଥାଏ ଦର୍ଶକଙ୍କୁ। ଜିଲାର ୧୪ ଲୋକକଳା ବିଭବ ଭିତରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ନାଚ। କଳାକାରଙ୍କ ନିଷ୍ଠାପର ଉଦ୍ୟମରେ କଣ୍ଢେଇ ନୃତ୍ୟ ଜିଲାକୁ ଗୌରବାନ୍ବିତ କରିଥିବାବେଳେ ସଚେତନଧର୍ମୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଆଜି ବି ଏହା ପାଲଟିଛି ଦେଖାଣାହାରିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ।ଅସୀମିତ ମନୋରଞ୍ଜନର ମାଧ୍ୟମ। ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ସମୟରେ ମୋବାଇଲ ଅଙ୍ଗୁଳି ଟିପରେ ମିଳିଯାଉଛି ସବୁକିଛି। ତଥାପି ପାରମ୍ପରିକ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ସ୍ବତନ୍ତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିଛି। ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ, ସାମାଜିକ କଥାବସ୍ତୁ, ରାଗରାଗିଣୀ, ଲୋକଗୀତ ଆଧାରରେ କଳାକାରମାନେ ଗାଁ ଗାଁ ବୁଲି କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥା’ନ୍ତି। ସଦର ବ୍ଲକ ରାଇଡିହି ଗ୍ରାମରେ ଏହି ଲୋକକଳା କଳାକାରଙ୍କ ଜୀବନ ଜୀବିକା ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଯାଇଛି।
ଢେଙ୍କାନାଳ ସଦର ବ୍ଲକରେ ୧୮ରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କଣ୍ଢେଇ ନୃତ୍ୟ ଦଳ ରହିଛି। ଗୁରୁ ରଘୁନାଥ ପ୍ରଧାନ, ସୁଶାନ୍ତ ଧଳ, ନବକିଶୋର ଧଳ, ବିନୟ ଧଳ, ରବି ଜେନା, ଗଗନ ଧଳ, ଭାଗୀରଥି ଧଳ, ବିଜୟ ଧଳ, ଧର୍ମାନନ୍ଦ ଧଳ, ଭାଗୀରଥି ସାହୁ, ବ୍ରଜ ଧଳ, କୈଳାସ ଜେନାଙ୍କ ବଳିଷ୍ଠ ଉଦ୍ୟମରେ ଏହି ଲୋକକଳା ଜନମାନସରେ ଉଜ୍ଜୀବିତ ରହିଛି। ୩୦-୪୦ ବର୍ଷ ଧରି ସେମାନେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପରିବେଷଣ କରି ପରିବାର ପ୍ରତିପୋଷଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ବୌଦ୍ଧ, ଫୁଲବାଣୀ, କେନ୍ଦୁଝର, କୋରାପୁଟ, କଳାହାଣ୍ଡି, ଛତିଶଗଡ଼ରେ ରାଇଡିହି କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ବେଶ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ୬୦ବର୍ଷ ତଳେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ କାରିଗରମାନେ ଏଠାରେ କଣ୍ଢେଇ ତିଆରି କରିବା ସହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ। ଏବେ ଆଞ୍ଚଳିକ କଳାକାର ଏଥିରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ହୋଇଗଲେଣି। କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପାଇଁ ଗୁରୁ ନବକିଶୋର ଧଳଙ୍କୁ ଢେଙ୍କାନାଳ ମହୋତ୍ସବରେ ‘ମହିମା ସମ୍ମାନ’ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି।

ମୁକ୍ତାକାଶ ତଳେ ମନୋରଞ୍ଜନ

କଳାକାରଙ୍କ ସୂକ୍ଷ୍ମ ହସ୍ତଚାଳନାରେ ନିର୍ଜୀବ କଣ୍ଢେଇମାନେ ହୋଇଉଠନ୍ତି ଜୀବନ୍ତ। କାଠ କଣ୍ଢେଇ ମାଧ୍ୟମରେ ମଞ୍ଚକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସନ୍ତି ବିଭିନ୍ନ ଚରିତ୍ର। କାହାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ କଳାକାରମାନେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟରେ ରହି କଣ୍ଢେଇମାନଙ୍କୁ ସଂଚାଳିତ କରିଥା’ନ୍ତି। କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ୪ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ହାତ କଣ୍ଢେଇ ବା ସଖୀ କଣ୍ଢେଇ, ସୂତା କଣ୍ଢେଇ, ବାଡି କଣ୍ଢେଇ, ଛାୟା କଣ୍ଢେଇ ବା ରାବଣ ଛାୟା। ହାତ କଣ୍ଢେଇକୁ ହାତରେ, ସୂତା କଣ୍ଢେଇକୁ ସୂତାରେ, ବାଡ଼ି କଣ୍ଢେଇକୁ ବାଡ଼ି ଏବଂ ଓ ସୂତା ଦ୍ୱାରା ସମନ୍ବୟ ରକ୍ଷା କରି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଏ। କଣ୍ଢେଇଗୁଡ଼ିକ ହାଲୁକା କାଠରେ ନିର୍ମିତ। ଚରିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ୧ ଫୁଟରୁ ୨ ଫୁଟ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ। ପାଖାପାଖି ୩ ଘଣ୍ଟା ଧରି ନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରାଯାଇଥାଏ। ଦାସକାଠିଆ, ପାଲା ଭଳି ମୁକ୍ତାକାଶ ମଞ୍ଚରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଆଜି ବି ମନୋରଞ୍ଜନର ଅନ୍ୟତମ ମାଧ୍ୟମ ସାଜିଛି ଏହି ନାଚ।

୨୦୧୧ରୁ ପାଇଛି ପୁନର୍ଜନ୍ମ
୨୦୧୧ରେ ଲୋକକଳା ଓ ଲୋକସଙ୍ଗୀତକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରିବା ଲାଗି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଜିଲା, ବ୍ଲକ ଏବଂ ନଗର କଳା ସଂସ୍କୃତି ସଂଘ ଗଠିତ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ କଳାକାରଙ୍କୁ ପଞ୍ଜୀକୃତ କରାଯାଉଛି। ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନଜୀବିକାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଲାଗି ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରହିଛି। ଫଳରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲାରେ ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ କଣ୍ଢେଇ ନାଚକୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ମିଳିଛି। ଏବେ ବିଭିନ୍ନ ମେଳା ମହୋତ୍ସବ, ଯାନିଯାତ୍ରା, ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ସମେତ ସରକାରୀ ଜନସଚେତନତାମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି।

ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିଛି କଳାକାରଙ୍କ ଜୀବନଜୀବିକା
ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକକଳା ହିସାବରେ ରାଜ୍ୟରେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ରହିଛି। ସରକାରଙ୍କ ଜନମଙ୍ଗଳକାରୀ ଯୋଜନା ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ଲାଗି ଏହା ପ୍ରକୃଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମ। ଲୋକକଳାରେ ସାମିଲ କରାଯିବା ପରେ କଳାକାରଙ୍କ ଜୀବନଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇପାରିଛି।
– ବାସୁଦେବ ମାଳବିଶୋଇ, ରାଜ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ବିଭାଗ ପ୍ରକଳ୍ପ ସଂଯୋଜକ

ସରକାରୀ ଯୋଜନା ପ୍ରଚାରର ମାଧ୍ୟମ
ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲା କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ରହିଛି। ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ୨୦୧୧ରୁ ଲୋକକଳା ଓ ଲୋକସଙ୍ଗୀତକୁ ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ କରାଯାଇଛି। ଜିଲା ପ୍ରଶାସନ ଉଦ୍ୟମରେ କଣ୍ଢେଇ ନାଚର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି।
– ଅବନୀ ମିଶ୍ର, ଜିଲା ଲୋକକଳା ସଂଘ ଉପସଭାପତି

ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିଲେ ପେସା କରିହେବ
୧୯୭୨ରୁ କଣ୍ଢେଇ ନାଚକୁ ଜୀବିକା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଗୁଜରାଣ ମେଣ୍ଟାଉଛି। ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକକଳା ସମୟ ସହିତ ତାଳ ଦେଇପାରୁନି। ଏହାକୁ ପେସା କରି ଚଳିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଗଲାଣି। ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିଲେ କଳାକାରମାନେ ଏହାକୁ ବୃତ୍ତି କରି ଚଳିପାରିବେ।

– ଗୁରୁ ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ଧଳ, ରାଇଡିହି


Enter your email to get our daily news in your inbox.

All Right Reserved By Dharitri.Com

ଓଡ଼ିଶା ମୁହାଁ ବାତ୍ୟା; ଜୁନିୟର ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ-କ୍ଲର୍କ ପରୀକ୍ଷା ସ୍ଥଗିତ

ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୮।୧୧: ଓଡ଼ିଶା ମୁହାଁ ହେଉଛି ବାତ୍ୟା ‘ଅକ୍ୱାନ’ । ୯ କିମି ବେଗରେ ବଢୁଛି ଭୀଷଣ ବାତ୍ୟା । ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆସନ୍ତା ୨୧ ଓ…

ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ୪ ଦିନ ଦର୍ଶନ ବନ୍ଦ, ପୁରୀ ଆସୁଥିଲେ ଜାଣି ରଖନ୍ତୁ…

ପୁରୀ,୧୮ା୧୧: ରାଜ୍ୟରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ଖରାପ ପାଗକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପୁରୀର ଆରାଧ୍ୟ ସ୍ଥଳୀ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ଭକ୍ତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼…

ବାତ୍ୟା ଅକ୍ୱାନକୁ ନେଇ ୪ ଜିଲା ପାଇଁ ୪ ଆଇଏଏସ୍‌ଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ, ଜାଣନ୍ତୁ କାହାକୁ କେଉଁ ଜିଲା…

ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୮ା୧୧: ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବାତ୍ୟା ‘ଅକ୍ୱାନ’ର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଜୋରଦାର କରାଯାଇଛି। ବାତ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ହେବାକୁ ଥିବା ୪ଟି…

ନିଜ ମହତ

ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେତେ ଉଚ୍ଚସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚ୍ଚୋଟତା ନ ଥିଲେ ସେ ସମାଲୋଚନାଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଥାଆନ୍ତି। ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି (ସିଜେଆଇ) ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଶପଥ…

ଓଡ଼ିଶା ଛୁଇଁବ ବାତ୍ୟାର ବାହ୍ୟ ବଳୟ: ଏହି ଜିଲାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା…

ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୮ା୧୧(ବନ୍ଦନା ସେଠୀ): ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଅତି ମନ୍ଥର ଗତିରେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୩ କି.ମି. ବେଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି ବାତ୍ୟା ‘ଅକ୍ୱାନ’। ବୁଧବାର ଏହା ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ…

ସନ୍ୟାସକୁ ନେଇ ଭାବୁକ ହେଲେ ଧୋନୀ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭିଡିଓ ଛାଡି କଲେ ବଡ଼ ଘୋଷଣା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୧୧: ଚେନ୍ନାଇ ସୁପର କିଙ୍ଗ୍ସ, ମହାନ ଅଧିନାୟକ ମହେନ୍ଦ୍ର ସିଂ ଧୋନୀଙ୍କ ସନ୍ନ୍ୟାସର ଘୋଷଣା କରିସାରିଥିଲା। ଯାହାପରେ ସମସ୍ତେ ଧୋନୀଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି…

ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ବଡ଼ ଝଟ୍‌କା: IPLରୁ ଅବସର ଘୋଷଣା କଲେ ଧୋନୀ, ମିଳିଲା ନୂଆ ଦାୟିତ୍ୱ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୧୧: ଏମଏସ ଧୋନୀ IPLରୁ ଅବସର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଏବେ ଚେନ୍ନାଇ ସୁପର କିଙ୍ଗ୍ସ (CSK)ର ମେଣ୍ଟର ହୋଇଛନ୍ତି। ଧୋନୀ IPLରୁ ଅବସର ନେବା ସହ…

ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବଡ଼ ଘୋଷଣା: ବଢିଲା ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା, ଜାଣନ୍ତୁ କେତେ…

ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୧୭।୧୧: ରାଜ୍ୟ ସରକାର ନେଲେ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି । ରାଜ୍ୟ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତାରେ ୩ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ସମୁଦାୟ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା…

Advertisement

ଧରିତ୍ରୀ କାର୍ଟୁନ

Archives

 

Dharitri-Rashifala


ଛୁଟିଦିନ
ପିଲାଙ୍କ ଧରିତ୍ରୀ
Trending
Let's Pledge For A 'Plastic Free' Odisha Join The Movement Of 'Plastic Free' Odisha

Akash Das Nayak, supports a Plastic Free Odisha. Do you?