ଭୁବନେଶ୍ୱର ଜଟଣୀଠାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଘାଟିତ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ୧୬୯ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଟାୟାର-୪ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଓ ସାଇବର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ କଟକ ନରାଜର ୨୫୦ ଏକର ଜମିରେ ଆଦାନୀ ଗ୍ରୁପ୍ ୧.୦୪ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ୧ ଗିଗାୱାଟ୍ ଏଆଇ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପୂର୍ବ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁରକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରୁଛି। ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗେଇବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ବି, ଏହି ଆଧୁନିକୀକରଣ ପଛରେ ଥିବା ଅର୍ଥନୈତିକ, ପରିବେଶଗତ, ବୃତ୍ତିଗତ ଓ ସାମାଜିକ ଆହ୍ନାନର ସମୀକ୍ଷା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।
ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ପୁଞ୍ଜି-ଗ୍ରହଣକାରୀ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ସେଥିରେ କମ୍ କର୍ମଚାରୀ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଅନ୍ତି। ମୋଟ ନିବେଶର ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅଂଶ ଉଚ୍ଚମାନର ହାର୍ଡୱେର୍, ଆମଦାନୀ ସର୍ଭର ଓ ସ୍ବୟଂଚାଳିତ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଥିବାରୁ, ନିର୍ମାଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ଉପଭୋକ୍ତା ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ କମ୍ ରହିବ। ତେଣୁ ଜମି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଜଳ ଉପରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ସବ୍ସିଡି ତୁଳନାରେ ନେଟ୍ କର ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ଲାଭର ସ୍ବଚ୍ଛ ସମୀକ୍ଷା ଜରୁରୀ। ବିଶେଷକରି କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଏବଂ ହାଇ-ପରଫର୍ମାନ୍ସ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ସାମ୍ନାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ସେଗୁଡ଼ିକର ବିଶାଳ ପରିବେଶଗତ ପ୍ରଭାବ। ଏଆଇ ହାର୍ଡୱେର୍ ପାରମ୍ପରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ପାଇଁ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ, ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ କୁଲିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରୟୋଜନ। ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍ ହେଉଥିବାରୁ ପାରମ୍ପରିକ ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ‘ଇଭାପୋରେଟିଭ୍ କୁଲିଂ ଟାୱାର’ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଏକ ସାଧାରଣ ବୃହତ୍ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ଦୈନିକ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଗ୍ୟାଲନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରେ; ଯାହା ଦଶ ହଜାରରୁ ପଚାଶ ହଜାର ଜନସଂଖ୍ୟାବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ମଧ୍ୟମ ଧରଣ ସହରର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ସମାନ। ଓଡ଼ିଶା ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଯେଉଁଠାରେ ମହାନଦୀ ଅବବାହିକାର କୃଷିଭିତ୍ତିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ନିୟମିତ ଭାବେ ଗ୍ରୀଷ୍ମଦିନେ ଜଳସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ସେଠାରେ କ୍ଲାଉଡ୍ ସର୍ଭରଗୁଡ଼ିକୁ ଥଣ୍ଡା କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲିଟର ପାନୀୟ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ କୃଷି ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ପ୍ରତି ଗମ୍ଭୀର ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ବାଷ୍ପୀକରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନୀୟ ଜଳାଶୟଗୁଡ଼ିକରୁ ଆର୍ଦ୍ରତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୋଷି ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷିତ ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ଯାହାକୁ ବିଶୋଧନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟୟବହୁଳ।
ଏହି ପରିବେଶଗତ ଚାପ ଆଞ୍ଚଳିକ ପାୱାର ଗ୍ରିଡ୍ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଥାଏ। ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଚାଲେ। ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ (କୋଇଲା ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍) ଏବେ ବି ବିଦ୍ୟୁତ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ ହୋଇରହିଛି। ତାପଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବାଷ୍ପ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଟର୍ବାଇନ୍ କୁଲିଂ ପାଇଁ ବୃହତ୍ ପରିମାଣର ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ତେଣୁ ପାରମ୍ପରିକ ଗ୍ରିଡ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଗିଗାୱାଟ୍ ଡାଟା ସେଣ୍ଟରକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଇବାର ପରୋକ୍ଷ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତା, ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କୁଲିଂ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ବହୁଗୁଣ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ। ଯଦି କଟକ ଏବଂ ଜଟଣୀର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସୌର ଏବଂ ପବନ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ କରା ନ ଯାଏ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ବୃଦ୍ଧି କରିବେ ଏବଂ ନିକଟସ୍ଥ ନଦୀଗୁଡ଼ିକରେ ତାପଜ ପ୍ରଦୂଷଣ ବଢ଼ାଇବେ। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ପୌରପାଳିକାର ପାନୀୟ ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବାରୁ ବାରଣ କରାଯିବା ଉଚିତ, ସେମାନଙ୍କୁ ‘କ୍ଲୋଜ୍ଡ-ଲୁପ୍ ଲିକ୍ୱିଡ୍ କୁଲିଂ’ ବା ‘ଡାଇରେକ୍ଟ-ଟୁ-ଚିପ୍’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ଶତ ପ୍ରତିଶତ ବିଶୋଧିତ ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବା ଉଚିତ୍।
ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣର ୨୪ରୁ ୨୬ ମାସ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ପରିମାଣର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ସିଭିଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ରାଜମିସ୍ତ୍ରି, ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ୍ ଫିଟିଂ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ହଜାର ଅସ୍ଥାୟୀ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ତଥାପି, ନିର୍ମାଣ ଶେଷ ହେବା ପରେ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଉଚ୍ଚ-ଦକ୍ଷତାସମ୍ପନ୍ନ କର୍ମଚାରୀଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ଏକ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଉଭା ହୁଏ। ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଶହେ ମେଗାୱାଟ୍ ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ଦୁଇ ଶହରୁ କମ୍ ସ୍ଥାୟୀ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ମଚାରୀ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଅନ୍ତି; ଯେଉଁଥିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସିଷ୍ଟମ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର, ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକ, ନେଟୱର୍କ ଆର୍କିଟେକ୍ଟ ଏବଂ ଫ୍ୟାସିଲିଟି ଟେକ୍ନିସିଆନ୍ଙ୍କ ସହିତ ସାଧାରଣ ସୁରକ୍ଷା ଓ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କର୍ମଚାରୀ ସାମିଲ ଥାଆନ୍ତି। ଯଦିଓ ଜଟଣୀଠାରେ ଆର୍ବିଆଇର ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଅନୁଷ୍ଠାନ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ, ବ୍ଲକଚେନ୍ ଏବଂ ଏଆଇ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ, ତଥାପି ଏହି ବିଶାଳ ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ସାଧାରଣ ଶ୍ରମଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଭୀର ବ୍ୟବଧାନ ରହିଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବିନା, ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପଦବୀଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟ ବାହାରର ପେସାଦାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂରଣ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିଯୁକ୍ତିର ବିଶେଷ ଲାଭ ମିଳିବ ନାହିଁ।
ସାମାଜିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଟାୟାର-୪ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଆଗମନ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କମ୍ପ୍ୟୁଟରୀକରଣ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଆର୍ଥିକ ସେବା ପ୍ରଦାନର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ। ତଥାପି ସ୍ଥାନୀୟ ସାମାଜିକ କ୍ଷତିକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇ ନ ପାରେ। ଏହି ବିଶାଳ ଡାଟା ସେଣ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଜମି ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, ଅର୍ଦ୍ଧ-ଗ୍ରାମୀଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ବିସ୍ଥାପିତ କରିପାରେ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଜମିଜମା ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ବୃହତ୍ ସର୍ଭର ଫାର୍ମ ନିକଟରେ ରହୁଥିବା ବାସିନ୍ଦାମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି; ଯାହା ହଜାର ହଜାର ଶିଳ୍ପ କୁଲିଂ ଫ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ଜରୁରିକାଳୀନ ଡିଜେଲ ଜେନେରେଟର ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ଯଦି ଶିଳ୍ପ ବ୍ୟବହାର ହେତୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଏ, ତେବେ ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ ଉପକଣ୍ଠ ଅଞ୍ଚଳର ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ଜଳସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବେ, ଯାହା କର୍ପୋରେଟ୍ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
ଓଡ଼ିଶାର ଡିଜିଟାଲ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆର୍ବିଆଇ ଏବଂ ଆଦାନୀ ଗ୍ରୁପ୍ ପ୍ରବେଶ ଏକ ଐତିହାସିକ ସୁଯୋଗ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ କଠୋର ପରିବେଶଗତ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ପରିଚାଳିତ କରିବାକୁ ହେବ। ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟାମକ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିରେ ଜଳ ବ୍ୟବହାର ଦକ୍ଷତା ମାପଦଣ୍ଡକୁ କମ୍ ରଖିବା ଆଇନଗତ ଭାବେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯିବା ଉଚିତ୍, ଯେପରି କୁଲିଂ ପାଇଁ ଭୂତଳ ଜଳ କିମ୍ବା ପୌରପାଳିକାର ପାନୀୟ ଜଳ ବ୍ୟବହାରକୁ ବାରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହାଛଡ଼ା, ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକୁ ସମାନ ପରିମାଣର ସବୁଜ-ଶକ୍ତି ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ରୟ ଚୁକ୍ତି ସହ ଯୋଡ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଆଞ୍ଚଳିକ ତାପଜ ଗ୍ରିଡ୍ ଉପରେ ଚାପ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ରାଜ୍ୟ ନେତୃବୃନ୍ଦ ଏପରି ଚୁକ୍ତିନାମା କରିବା ଉଚିତ୍ ଯାହା ଡାଟା ସେଣ୍ଟର ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନୀୟ କାରିଗରି ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶ କରିବାକୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଶ୍ରମଶକ୍ତିର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବ। ଶେଷରେ, ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଚାରିପାଖରେ ସବୁଜ ବଳୟ ଏବଂ ଶବ୍ଦରୋଧୀ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବେ।
ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ରାଉତ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ
ମୋ: ୯୩୫୦୧୨୭୩୭୦

