ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୫।୭: NEET-UG ୨୦୨୬ ପରୀକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବିବାଦ ଏବଂ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନିଜ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ନିଜର ଇସ୍ତଫା ପତ୍ର ପଠାଇବା ସହ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘X’ରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ପରେ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ, ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ କ’ଣ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଦରମା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ? ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ମିଳୁଥିବା ଦରମା ଓ ସୁବିଧାସୁଯୋଗର ଲାଭ ସେ ଆଗକୁ ପାଇବେ ନା ସବୁକିଛି ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଭାବରୁ ଶେଷ ହୋଇଯିବ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ପରେ ଦରମା ଓ ସୁବିଧାସୁଯୋଗକୁ ନେଇ କ’ଣ ରହିଛି ସରକାରୀ ନିୟମ।
ସରକାରୀ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, କୌଣସି କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ନିଜ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା ପରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ମିଳୁଥିବା ଦରମା ଏବଂ ଭତ୍ତା ସେହି ଦିନରୁ ହିଁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ଯେଉଁ ଦିନ ତାଙ୍କ ଇସ୍ତଫାର ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞପ୍ତି (Notification) ଜାରି ହୁଏ।
ସାଲାରୀ ଆଣ୍ଡ ଆଲାଉନ୍ସେସ ଅଫ ମିନିଷ୍ଟର୍ସ ଆକ୍ଟ, ୧୯୫୨ (Salary and Allowances of Ministers Act, 1952) ଅନୁସାରେ, ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫାର ଅଫିସିଆଲ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ‘ଅଫିସିଆଲ ଗଜେଟ’ରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା କ୍ଷଣି ହିଁ ଦରମା ଅଟକି ଯାଏ।
ଏଥିରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ମିଳୁଥିବା ମୂଳ ଦରମା, ଦୈନିକ ଭତ୍ତା (Daily Allowance) ଏବଂ ର୍ନିବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଭତ୍ତା (Constituency Allowance) ସାମିଲ ରହିଛି।
ଯଦି ମନ୍ତ୍ରୀ ସାଂସଦ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ କ’ଣ ହେବ?
ନିୟମାନୁସାରେ, କୌଣସି ବି ରାଜନେତା ଏକାସାଙ୍ଗରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ସାଂସଦ (କିମ୍ୱା ବିଧାୟକ) ଦ୍ୱୟଙ୍କ ଦରମା ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏବେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ଦରମା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ; ତେଣୁ ସେ ନିଜର ସାଂସଦ ପଦ ବଜାୟ ରଖୁଥିବାରୁ, ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଜଣେ ସାଧାରଣ ସାଂସଦଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ନିୟମିତ ଦରମା ଓ ଭତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ।
ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ମିଳୁଥିବା ଦରମା ଓ ଦୈନିକ ଭତ୍ତା
ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ସହ ଜଡ଼ିତ ନିର୍ୱାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ ଭତ୍ତା
ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭତ୍ତା (Sumptuary Allowance)
ସରକାରୀ ଗାଡ଼ି/ବାହନ: ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ଅଫିସିଆଲ ଗାଡ଼ି ସୁବିଧା।
ନିଜସୱ ଷ୍ଟାଫ: ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କିମ୍ୱା ସଚିବାଳୟ ଷ୍ଟାଫ (Secretarial Staff)।
ଇସ୍ତଫା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ମାତ୍ରେ ଏହିସବୁ ସୁବିଧା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଆଯାଏ।
ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଇସ୍ତଫା ଦେଇଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ସରକାରୀ ବାସଭବନ (ବଙ୍ଗଳା) ଖାଲି କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହି ସମୟସୀମା ସାଧାରଣତଃ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ।

