ଦ୍ୱାଦଶ ପରେ ଶିକ୍ଷକ ହେବାର ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖୁଥିବା ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଆଗରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଯେ ସେମାନେ B.Ed. କରିବେ କି D.El.Ed କରିବେ। ନଉଭୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରୁ ଶିକ୍ଷକ ହୋଇପାରିବେ। ତେବେ ଯୁବପିଢ଼ି B.Ed. ବଦଳରେ D.El.Ed ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ବି.ଏଡ ଏବଂ ଡି.ଏଲ.ଏଡ ମଧ୍ୟରେ କ’ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି।
ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା (B.Ed) ଏକ ବୃତ୍ତିଗତ ଡିଗ୍ରୀ। B.Ed ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ନାତକ ପରେ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଡିଗ୍ରୀ କୋର୍ସ। କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ପରେ ଚାରି ବର୍ଷର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି। ତଥାପି, ୨୦୨୭ ପରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ପରେ B.Ed ଚାରି ବର୍ଷର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ହେବ। B.Ed କରିବା ପରେ, ଷଷ୍ଠରୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପାଠପଢ଼ାଯାଇପାରିବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପରେ B.Ed କରନ୍ତି ସେମାନେ ହାଇସ୍କୁଲ ଏବଂ ମଧ୍ୟମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପାଠପଢ଼ା କରିପାରିବେ। B.Ed କରିବା ପରେ, ଜଣେ TGT ଏବଂ PGT ଭଳି ସରକାରୀ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
D.El.Ed କ’ଣ?
ଡିପ୍ଲୋମା ଇନ ଏଲିମେଣ୍ଟାରୀ ଏଜୁକେସନ (D.El.Ed) ଏକ ଦୁଇ ବର୍ଷର ଡିପ୍ଲୋମା କୋର୍ସ। ଏହା ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଥମରୁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ କରାଯାଇଛି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ, ଆପଣ ଏହାକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ପରେ ସିଧାସଳଖ କରିପାରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ଶୀଘ୍ର ନିଜର କ୍ୟାରିଅର ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ। ଏହି କୋର୍ସର ଧ୍ୟାନ ପିଲାମାନଙ୍କ ବିକାଶ, ସେମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଖେଳ-ଆଧାରିତ ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି ଉପରେ ରହିଛି।
D.El.Edର ଚାହିଦା କାହିଁକି ବଢ଼ୁଛି?
କ୍ୟାରିଅରର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆରମ୍ଭ: D.El.Ed ପାଠ୍ୟକ୍ରମ କେବଳ ଦ୍ୱାଦଶ ପରେ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଆପଣ ଦ୍ୱାଦଶ ପରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ନାତକ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା ନକରି ଶିକ୍ଷକ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବେ। ଏହା ସମୟ ଏବଂ ଟଙ୍କା ଉଭୟ ସଞ୍ଚୟ କରେ।
ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିର ପ୍ରଭାବ: ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ୮ଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତିରେ ଶ୍ରେଣୀ ବିଭାଜନ ୫+୩+୩+୪ ଫର୍ମୁଲା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଥମ ୫ଟି ଶ୍ରେଣୀ ହେଉଛି ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଯେଉଁଥିରେ ନର୍ସରୀରୁ ୨ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଣୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତା’ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ୩ଟି ଶ୍ରେଣୀ ଅଧୀନରେ ତୃତୀୟରୁ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି। ତଦନୁସାରେ, ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ନିଶ୍ଚିତ।
ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି: ସମ୍ପ୍ରତି, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତିରେ ବି.ଏଡ ଧାରକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପଥ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା D.El.Edର ଗୁରୁତ୍ୱ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ବାଲ ଭାଟିକା ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହିତ ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ: ନୂତନ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ସାରା ଦେଶରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ବାଲ ଭାଟିକା ର୍ନିମାଣ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ୟୁପିରେ ୩,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ବାଲ ଭାଟିକା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ କ୍ରୀଡା, କଳା, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବାର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ,D.El.Ed ଡିଗ୍ରୀଧାରୀଙ୍କ ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ତାଲିମ: D.El.Edର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ଛୋଟ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଏ। ଏଥିରେ, ପିଲାମାନଙ୍କର ମାନସିକତାକୁ ବୁଝିବା, ଖେଳୁଆଡ଼ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ବ୍ୟବହାରିକ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ, D.El.Ed କରୁଥିବା ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଧିକ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ: ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁରେ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କର ସର୍ବଦା ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ। D.El.Ed ପାଠ୍ୟକ୍ରମ କରି, ଜଣେ ସହଜରେ ସରକାରୀ ସ୍କୁଲରେ ଚାକିରି ପାଇପାରିବେ।
କମ ମୂଲ୍ୟରେ ଭଲ ବିକଳ୍ପ: ସ୍ନାତକ କରିବା ଏବଂ ତା’ପରେ B.Ed କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ଏବଂ ଟଙ୍କା ଲାଗେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଦ୍ୱାଦଶ ପରେ D.El.Edକରିବା ଏକ କମ ଖର୍ଚ୍ଚାନ୍ତ ଉପାୟ।
