ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ‘ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି’ରେ ସେ ଜୀବନରେ ସଫଳତା ପାଇବାର ଅନେକ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ଚାଣକ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ କେବଳ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ବରଂ ସେମାନେ ଦେଉଥିବା ଦାନଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ଆପଣ ଆପଣଙ୍କର ରୋଜଗାରର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ଏହି ୪ଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍କ ବାଲାନ୍ସ କେବେ ହ୍ରାସ ପାଇବ ନାହିଁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ସାମାଜିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଚାରିଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଚାଣକ୍ୟ କୁହନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କର ରୋଜଗାରର ଏକ ଅଂଶ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା କରିବା ଦ୍ୱାରା କେବଳ ପୁଣ୍ୟ ଆସିଥାଏ ନାହିଁ ବରଂ ଆପଣଙ୍କ ଘରୁ ରୋଗ ଏବଂ ଅସୁବିଧା ଦୂରେଇ ରହେ।
ଶିକ୍ଷା ଦାନ କରିବା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ। ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଗରିବ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା କିମ୍ବା ସ୍କୁଲ ଫି’ ସହିତ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଚମକିବ। ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ସମାଜରେ ଜଣେ ସମ୍ମାନିତ ବ୍ୟକ୍ତି କରିପାରେ।
ଆପଣଙ୍କର ଆୟର ଏକ ଅଂଶ ମନ୍ଦିର, ଧର୍ମଶାଳା କିମ୍ବା ସାମାଜିକ ସଂଗଠନକୁ ଦାନ କରିବା ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଚାଣକ୍ୟ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆମେ ସମାଜରୁ ବହୁତ କିଛି ପାଇଥାଉ, ତେଣୁ ଦାନ କରିବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିନିଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଟଙ୍କା କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହା କୌଣସି ନା କୌଣସି ରୂପରେ ବହଚଗୁଣିତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସେ।
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଏବଂ ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି ଉଭୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନକୁ ଏକ ମହାନ ଦାନ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଭୋକିଲା ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ମୂକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବାର ଏକ ସିଧାସଳଖ ଉପାୟ। ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସର୍ବଦା ଏପରି ଘରେ ବାସ କରନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଭୋକିଲା ବ୍ୟକ୍ତି ଖାଲି ହାତରେ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ କେବେବି ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଟଙ୍କାର ଅଭାବ ହୁଏ ନାହିଁ। ସାତ ପିଢ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଭାବ ଅସୁବିଧା ରହେ ନାହିଁ ବୋଲି ଚାଣକ୍ୟ ତାଙ୍କ ନୀତିରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଯାଇଛନ୍ତି।
