ପ୍ୟାରିସ୍,୧୭।୬: ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ G7 ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏବଂ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ବୈଠକ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ଭାରତକୁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଦେଇଛି। ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗ ପେଣ୍ଟାଗନ ‘ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ କମାଣ୍ଡ’କୁ ପୁନଃ ‘ୟୁଏସ ପ୍ୟାସିଫିକ କମାଣ୍ଡ’ ନାମରେ ନାମିତ କରିଛି।
ହାୱାଇରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି କମାଣ୍ଡ ଭାରତ ମହାସାଗରରୁ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଦାୟୀ। ଏହା ଆମେରିକାର ସପ୍ତମ ନୌବାହିନୀର ତଦାରଖ କରେ। ଏହା ଏମିତି ଏକ ଶକ୍ତି ଯାହା ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତ ବିରୋଧରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୮ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସୁଦୃଢ଼ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ଏହି କମାଣ୍ଡକୁ ‘ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ କମାଣ୍ଡ’ ଭାବରେ ନାମିତ କରିଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ’‘ପାସିଫିକ କମାଣ୍ଡ’ ଭାବରେ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ନାମକରଣ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ‘ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୂର’ ପରେ ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କିଛିଟା ତିକ୍ତ ହୋଇଛି।
ପେଣ୍ଟାଗନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ, ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ପ୍ରକୃତିର। ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟର ୭ ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା ସାମରିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ଏବଂ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରାର ଗର୍ବକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା।
ଆମେରିକା ଭାରତ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ଜାପାନ ସହିତ ‘QUAD’ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରିଛି। ‘ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍’ ମୂଳତଃ ଉଭୟ ଦେଶର ସହଭାଗୀତାକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଫଳସ୍ବରୂପ, ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗର ‘ଇଣ୍ଡୋ’ ଶବ୍ଦକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥାଏ। ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବୁଝାଏ ଯେ, ଆମେରିକା ଏବେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତ ମହାସାଗର ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବ। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ଧ୍ୟାନ କେବଳ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରହିବ।
ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ କମାଣ୍ଡକୁ ‘ୟୁଏସ ପାସିଫିକ କମାଣ୍ଡ’ (USPACOM) ରୁ ‘ୟୁଏସ ଇଣ୍ଡୋ-ପାସିଫିକ୍’ (INDOPACOM)ରେ ନାମିତ କରାଯାଇଥିଲା।
Dharitri – Odisha’s No.1 Odia Daily

