ୱାଶିଂଟନ,୧୮ା୫: ବର୍ତ୍ତମାନର ଶୁଷ୍କ ଓ ଧୂଳିଝଡ଼ରେ ଆବୃତ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହ ଦିନେ ପାଣିରେ ଭରପୂର ଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୩୫୦ କୋଟି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏହି ଲାଲ ଗ୍ରହରେ ଏକ ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବନ୍ୟା ଆସିଥିଲା, ଯାହା ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ସମଗ୍ର ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତିକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର କିଛି ନୂତନ ଚିତ୍ରରୁ ଏହି ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ୟୁରୋପୀୟ ସ୍ପେସ୍ ଏଜେନ୍ସିର ‘ମାର୍ସ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍’ରେ ଲାଗିଥିବା ହାଇ-ରିଜୋଲ୍ୟୁଶନ ଷ୍ଟେରିଓ କ୍ୟାମେରା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନିଆଯାଇଛି। ଏହି ଫଟୋଗୁଡ଼ିକରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ଜଳବାୟୁ ଓ ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅପେକ୍ଷା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଥିଲା ଏବଂ ଗ୍ରହର ରୂପରେଖ ଗଠନରେ ଜଳ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଉପତ୍ୟକା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ମୁହଁ କିମ୍ବା ଗର୍ତ୍ତ ପାଣିରେ ଭରିଯାଇଥିଲା। ଏହି ବନ୍ୟାରେ ଏତେ ପରିମାଣର ପଟୁମାଟି ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା ଯେ, ତାହା ଯଦି ପୃଥିବୀରେ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ କିଛି ଦିନ ବା ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋତି ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତା। ଇଏସ୍ଏ ନିଜ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରେ ଲେଖିଛି, ‘ଭୂତଳ ଜଳ ହଠାତ୍ ପୃଷ୍ଠଭାଗକୁ ମାଡ଼ି ଆସି ପ୍ରାୟ ୧୦ କିଲୋମିଟର ଓସାର ଏବଂ ୫୦୦ ମିଟର ଗଭୀରର ଏକ ବିଶାଳ ଉପତ୍ୟକା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଶୁଖିଯାଇଥିଲା। ଏହାର ସ୍ମାରକୀ ସ୍ବରୂପ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ବିଷୁବରେଖା ନିକଟରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ‘ଶାଲବାଟାନା ଭାଲିସ୍’ ନାମକ ଏକ ୧,୩୦୦ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବର ଜଳପଥ ରହିଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ ଇଟାଲୀର ଲମ୍ବ ସହିତ ସମାନ।
ଇଏସ୍ଏ ନିଜ ପୋଷ୍ଟରେ ଆହୁରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ, ‘ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଉଲ୍କାପିଣ୍ଡ ମାଡ଼ ଯୋଗୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏବଂ ବନ୍ୟା ଜଳରେ କ୍ଷୟପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଗର୍ତ୍ତ ଚିହ୍ନଟ କରିହେବ। ଏହା ସହିତ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ପ୍ରବଳ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ି ଆସି ଜମା ହୋଇଥିବା ଆଗ୍ନେୟଗିରି ପାଉଁଶର ଆସ୍ତରଣ ଏବଂ ଲାଭା ଶୀତଳ ହୋଇ ସଙ୍କୁଚିତ ହେବା ଫଳରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ ଭଙ୍ଗା ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଏଠାରେ ଏକ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ଭୂଭାଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହା ପ୍ରକୃତରେ ଭୂତଳ ବରଫ ତରଳିବା ଯୋଗୁ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିବା ପଥରର ଏକ ବିରାଟକାୟ ପାଚେରି ଭଳି ପ୍ରତୀତ ହେବ।’
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳଟି ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ଭୂଭାଗର ମିଳନ ସ୍ଥଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଗ୍ରହର ଅଧିକ ଗର୍ତ୍ତ ଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ବତ୍ୟ ସମତଳ ଭୂମି ଏବଂ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ମସୃଣ ଉତ୍ତର ସମତଳ ଭୂମିକୁ ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଡୁଛି। ଏହି ଫ୍ରେମ୍ର ଠିକ୍ ଆରପଟେ ‘କ୍ରାଇସ୍ ପ୍ଲାନିଟିଆ’ ନାମକ ସ୍ଥାନ ରହିଛି, ଯାହା ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହର ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ହିଁ ଗ୍ରହର ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ବିଶାଳ ଜଳପ୍ରବାହଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଥିଲେ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଗୋଷ୍ଠୀ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦିନେ ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରାଚୀନ ମହାସାଗର ବିଦ୍ୟମାନ ଥିଲା।
