ମୁଆଁ ଖାଇବାକୁ ମନ

ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ପୃଷ୍ଟି
ମୁଆଁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମନେ ପଡ଼ିଯାଏ, ପିଲାଦିନେ ଶୁଣିଥିବା ଗୋଟିଏ ପଦ, ଯାହାର କି ତିନି ପ୍ରକାରର ଅର୍ଥ ବାହାରିଥାଏ। ତାହା ହେଲା ମା’ ମୁଁ ଆଁ କରିଛି। ମାମୁ ଆଁ କରିଛି। ମା’ ମୁଆଁ କରିଛି। ଗୁଡ଼ ଓ ଖଇ ପାଗରେ ତିଆରି ମୁଆଁ ଖାଲି ଲୋଭନୀୟ ନୁହେଁ, ସ୍ବାଦିଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ। ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଏହାର ସ୍ଥାନ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର। ଏହାର ନାଁ ଶୁଣିଲେ ପାଟିରୁ ଗଡ଼ିଆସେ ଲାଳ। ମୁଆଁ କଥା ଭାବିଲା ମାତ୍ରକେ ମାମୁଘରର ଚିତ୍ର ତାଜା ହୋଇଉଠେ। ଆଈମା’ କେତେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଏହା ତିଆରି ନ କରନ୍ତି ସତେ! ଭଲ ଧାନ ଦେଖି ତାକୁ ପାଗ କରିବେ। ମାଟିଚୁଲି ଉପରେ ହାଣ୍ଡି ବସେଇ ସେଥିରେ ବାଲି ଦେଇ ଖଡିକାରେ ଖଇ ଭାଜିବେ। ତା’ପରେ ରନ୍ଧାଗୁଡ଼କୁ ଗରମ କରି ତାହା ଯେତେବେଳେ ଅଠାଳିଆ ପାଗ ଧରିବ, ସେଥିରେ ଭଜା ପାତି ନଡିଆ, ଜୁଆଣି ଓ ଖଇ ପକାଇ ଘାଣ୍ଟିବେ। ଗୁଡ଼ ଖଇ ସବୁକୁ ଭିଡ଼ି ଧରିବ। ବଦଳିଯିବ ତା’ ରଙ୍ଗ। ଅଠା କାରଣରୁ ମେଞ୍ଚା ମେଞ୍ଚା ହୋଇଯିବ। ପରସ୍ପରକୁ ଭିଡି ଧରିଥିବ ଖଇ। ସେଥିରୁ ଟେଳାଏ ଧରି ଖାଇବାରେ ଆଃ କି ଆନନ୍ଦ। କେବେ କେବେ ପିଲାମାନଙ୍କ ଫରମାଇସରେ ଆଈମା’ ତାକୁ ଗୋଲ ଗୋଲ କରି ଲଡୁର ଆକାର ଦେଇଥାନ୍ତି।
ମାଆ ଯେତେବେଳେ ମାମୁଘର ଯାଆନ୍ତି ଫେରିଲା ବେଳେ ଯାହା ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଥାଏ, ତାହା ହେଉଛି ମୁଆଁ ଭାର। କିଛି ମିଠା ଓ କଦଳୀ ସହିତ ମୁଆଁ ବଣ୍ଟାଯାଏ ସାହିପଡ଼ିଶାଙ୍କୁ। କଂସାଭର୍ତ୍ତି ମୁଆଁ ପାଇଲା ପରେ ଅଜଣା ଲୋକ ବି ଜାଣିଯାଏ ଯେ, ଏହା ଆସିଛି ଝିଅର ବାପଘରୁ। ବିବାହ-ବ୍ରତ, ପୁଣ୍ୟ ପରବ ବେଳେ ମାମୁଘରୁ ଆସୁଥିବା ମୁଆଁଭାରକୁ ପବିତ୍ରତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏତଦ୍‌ବ୍ୟତୀତ ପ୍ରତିଟି ପୂଜାପାଠ ସମୟରେ ଭୋଗ ପାଇଁ ଆଗ ଖୋଜାପଡ଼େ ମୁଆଁ।
ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପାରମ୍ପରିକ ପର୍ବପର୍ବାଣି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପର୍ବ ହେଉଛି ଧନୁସଂକ୍ରାନ୍ତି। ଧନୁ ବା ସୌର ପୌଷ ମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନକୁ ଧନୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହିଦିନ ମୁଆଁକୁ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଖରେ ଭୋଗ ଲଗାଯିବାର ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଧନୁସଂକ୍ରାନ୍ତି ଦିନଠାରୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପହିଲି ଭୋଗ ଆରମ୍ଭହୋଇ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ପୌଷ ମାସରେ ଧାନ ଅମଳ ହୁଏ। ନୂଆ ଧାନର ଖଇରେ ଉଖୁଡା ବା ମୁଆଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଆ ଚଳଣିର ବିଶେଷତ୍ୱ। ମୁଆଁ ଭୋଗ ପାଇଁ ଧନୁସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ରହିଛି। ଏ ମାସରେ ଧନୁମୁଆଁ ଖାଇବା ଏକ ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ। ତେଣୁ ଏହା ପାଇଁ ଥାଏ ବର୍ଷଯାକର ଅପେକ୍ଷା।
ଧନୁମୁଆଁକୁ ନେଇ ଏକ ରୋଚକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ନୟାଗଡ଼ ରାଜା ପ୍ରତିବର୍ଷ ପୌଷ ମାସରେ ତାଙ୍କ ଦରବାରର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଧନୁମୁଆଁ ପଠାଇଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଥରେ ଏଥିରେ ଘଟିଲା ବ୍ୟତିକ୍ରମ। ଧନୁମୁଆଁ ଆସିଲା ନାହିଁ। ଏଣୁ ରାଜଦରବାରର ହାସ୍ୟରସିକ କବି ଯଦୁମଣି ଦୁଃଖ ଓ ଅଭିମାନର ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଖଣ୍ଡେ ଚିଟାଉ ଲେଖି ପଠାଇଲେ। ସେଥିରେ ଲେଖାଥିଲା- ”ଧନୁମାସ ହେଲା ହନୁ ନ ଚଳିଲା କହିବାକୁ ବଡ ଲାଜ। ମୁଁ ଆଁ କରିଅଛି ମୁଆଁ ଖାଇବାକୁ ଆଜ୍ଞା ହେଉ ମହାରାଜ।“ ରାଜା ଏ ଚିଠି ପାଇଲା ପରେ ନିଜ ଭୁଲ ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ହେଲେ ଓ ତୁରନ୍ତ ରାଜ ମୁଆଁ ପଠାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।
ମୁଆଁ ଖାଲି ଗୁଡ଼ରେ ନୁହେଁ ଚିନିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ। ତେବେ ଦେଶୀ ଗୁଡ଼ରେ ତିଆରି ମୁଆଁର ସ୍ବାଦ ଓ ବାସ୍ନା ଥାଏ ନିଆରା। ମୁଆଁ ବା ଉଖୁଡ଼ାକୁ ଗୋଲ ଗୋଲ କରି ଲଡୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ ତାକୁ ଦେଉଳ ଆକୃତି ଦିଆଯାଇ ଜୁଗାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ଘରର ଓଷା ବ୍ରତ, ପୂଜାପାଠ ପରି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଥାଳିରେ ମୁଆଁକୁ ଜୁଗାର ଆକୃତି ଦିଆଯାଇ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପାଖରେ ସମର୍ପଣ କରାଯାଏ।
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ପର୍ବ ହେଉଛି ଜୁଗାର ଯାତ୍ରା। ଏହାର ମୂଳଉତ୍ସ ହେଉଛି ମୁଆଁ। ୫ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ ଖଇ ଓ ଗୁଡ଼ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଜୁଗାର ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସ୍ଥାନ-କାଳ ବିଶେଷରେ ଏହି ଜୁଗାରର ଉଚ୍ଚତା ହୋଇଥାଏ ୬ ଫୁଟରୁ ୧୫ ଫୁଟ୍‌। ମାନସିକ ପୂରଣ ପରେ ମାନସିକଧାରୀ ଭକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱାସର ସହିତ ମା’ କାଳୀଙ୍କ ପାଖରେ ଜୁଗାର ସମର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି। ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଜୁଗାର ସବୁକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକବାଦ୍ୟର ତାଳେ ତାଳେ ପଟୁଆରରେ ଅଣାଯାଇ ମା’ଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିବାର ବିଧି ହିଁ ଜୁଗାର ଯାତ୍ରା ଭାବରେ ସୁପରିଚିତ। ଜୁଗାର ସବୁର ଆକର୍ଷଣୀୟ ପରିପାଟୀ ବେଶ୍‌ ଦର୍ଶନୀୟ। ନିର୍ମାଣଶୈଳୀ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଜୁଗାର ସବୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ନାମିତ। ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଗଡୁ ଜୁଗାର, ହଂସ ଜୁଗାର, ଧିଣ୍ଡା ଜୁଗାର, ଖୁଲା ଜୁଗାର, ଜୁଲି ଜୁଗାର ଓ ପଦ୍ମ ଜୁଗାର ଅନ୍ୟତମ। ଏଥିରୁ ହିଁ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ କଳାନୈପୁଣ୍ୟର ପରିଚୟ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ଜୁଗାର ଯାତ୍ରା ପ୍ରଥମେ ବରଗଡ଼ ଜିଲା ଘେଁସ ବ୍ଲକ କୁଚିପାଲି ଗାଁରେ ୧୮୮୫ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବାର ଜଣାଯାଏ।
ମୁଆଁ ବା ଉଖୁଡ଼ାର ଆଦର ସବୁବେଳେ ରହିଛି ଓ ରହିବ। କୋରାଖଇ ଭାବରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଏହାର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଥିବାବେଳେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଧରଣର ମୁଆଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି। ପୌଷ୍ଟିକତତ୍ତ୍ୱ କାରଣରୁ ଏହା ଅଙ୍ଗନଓ୍ବାଡି କେନ୍ଦ୍ରରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଉଛି। ମାତ୍ର ଦୁଃଖର ବିଷୟ ଫାଷ୍ଟଫୁଡ୍‌ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରାବଲ୍ୟ ଭିତରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ହଜିଯିବାକୁ ବସିଲାଣି ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ। ଆଈ ମା’ଙ୍କ ମୁଆଁ ତିଆରି କୌଶଳକୁ କ୍ରମଶଃ ଭୁଲିଗଲେଣି ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢି। ଗାଁରୁ ମାଟିଚୁଲି, ମାଟିହାଣ୍ଡି ଉଭାନ ହୋଇଯାଉଥିବା ବେଳେ ମୁଆଁର ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ଜାତ ହେଉଛି।
ମୋ-୯୪୩୭୫୪୭୧୪୬


Enter your email to get our daily news in your inbox.

All Right Reserved By Dharitri.Com

ଏଇ ଭାରତରେ

ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ନିଶକୁ ନେଇ ଅନେକ ସମୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରେ। କେତେକ ନିଶ ରଖିବାକୁ ସମ୍ମାନଜନକ ବିଷୟ ବୋଲି ମନେକରନ୍ତି। ମାତ୍ର ରାଜସ୍ଥାନ ଜୟପୁରର...

ଏଇ ଭାରତରେ

ଛତିଶଗଡ଼ ଭିଲାଇର ବୋରିଥାନାର ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଗୋଟିଏ ଗୁଳିରେ ଦୁଇଟି ଶିକାର କଲାଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକରି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛନ୍ତି। ପଡିଆ ଜମିରେ ଫଳଗଛ ଲଗାଇ ଜବରଦଖଲକୁ ରୋକିବା...

କିଏ ଖୁସି ହେବ

ତଥାଗତ ସତପଥୀ ତଥ୍ୟ ବା ଡାଟା ଏବେ ଦେଶ ଦୁନିଆକୁ ପରିଚାଳନା କରୁଛି। ସେଥିପାଇଁ ସରକାରୀ, ଘରୋଇ ସଂସ୍ଥାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନରେ ତଥ୍ୟକୁ...

ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ସମନ୍ବୟକାରୀ

ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ଟେଲିଭିଜନ ଭଳି ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଥିବା ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ଦୃଶ୍ୟକୁ ନେଇ ଦର୍ଶକଙ୍କ ମହଲରେ ସର୍ବଦା ଗୋଟେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଥାଏ। ଶୁଟିଂ ସମୟରେ...

ବାୟୁରେ ମୃତ୍ୟୁକଣିକା

ଆମ ଦେଶରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ନେଇ ବ୍ୟାପକ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଦୁଇଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ରିପୋର୍ଟ (ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୨)ରେ। ଏଥିରେ ବିଚାରକୁ...

ଏଇ ଭାରତରେ

କୋଭିଡ୍‌ ମହାମାରୀ ନାଁ ଶୁଣିଲେ ଭୟ ଲାଗେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଛୁଇଁବା ତ ଦୂରର କଥା ତାଙ୍କ ପାଖାପାଖି ଯିବାକୁ ଭୟ ଲାଗେ। କିନ୍ତୁ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା...

ଉତ୍ତରଣର ଉଷାଲୋକ

ଉପେନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ ଦ୍ୱାପରର ଦ୍ୱାର ଭିତରକୁ ଧସେଇ ପଶିବାକୁ ଯେତେବେଳେ କଳିର ପ୍ରବଳ ପ୍ରୟାସ, ସେତେବେଳେ ସେଇ ଯୁଗସନ୍ଧିକ୍ଷଣର ଏକ ଘଟଣାଟିଏ। ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଖେତ...

ବଜ୍ରପାତ ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଜୀବନ ସୁରକ୍ଷା

ରିତେଶ କୁମାର ଶିଶୁ   ଆଗକୁ ବର୍ଷାଋତୁ ଆସୁଛି। ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ଲୋକ ଚାଷ କାମ ବେଳେ ରାସ୍ତା କଡ଼ ଗଛମୂଳରେ ଛିଡ଼ାହୋଇ ବଜ୍ରପାତର...

Advertisement
Archives

Model This Week