ମହାନ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ ନିଜର ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ‘ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି’ରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଓ ତାର ସମାଧାନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ବିଭିନ୍ନ ନୀତି ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତି କେଉଁ ୫ଟି ଭୁଲ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ବୋଲି ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ବଡ଼ କ୍ଷତି ହୋଇଥାଏ। ଜାଣନ୍ତୁ…
धर्म धनं च धान्यं च गुरोर्वचनमौषधम्।
सुगृहीतं च कत्र्तव्यमन्यथा तु न जीवति।।
ଚାଣକ୍ୟ ଏହି ଶ୍ଳୋକରେ କହିଛନ୍ତି, ଯଦି କେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଧର୍ମ ସହ ଜଡ଼ିତ କାମକୁ କରିବାରେ ଭୁଲ କରିଥାଏ ଏବଂ ତାହା ଜାଣିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ସୁଧାରେ ନାହିଁ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ବଡ଼ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ଧାର୍ମିକ କାମରେ କରିଥିବା ଭୁଲ ଯୋଗୁ ବ୍ୟକ୍ତି ବରବାଦ ହୋଇଯାଏ।
-ଔଷଧକୁ ନେଇ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସର୍ବଦା ସଜାଗ ରହିବା ଉଚିତ। ରୋଗୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଯଦି ଔଷଧ ନେବାରେ ଅବହେଳା କରିଥାଏ ତେବେ ତାର ଜୀବନ ବି ଯାଇପାରେ। ଏଥିନେଇ ଔଷଧକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଓ ଠିକ୍ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର ନ କରିବା ଅସୁବିଧାରେ ପକାଇପାରେ ବୋଲି ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।
-ଗରିବ ହୁଅନ୍ତୁ ଅବା ଧନୀ, ସବୁ ବର୍ଗର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଧନର ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବହାର ବିଷୟରେ ଧାରଣା ରହିବା ଉଚିତ। ଧନକୁ ସଠିକ୍ ଉପାୟରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ଉପାୟ ଜଣା ନ ଥିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ବରବାଦ ହୋଇଯାଏ। ଏଥିପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନିଜର ରୋଜଗାର ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ବିଷୟରେ ଜଣାଥିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।
-ଅଧିକ ଖାଇବା ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଖରାପ। ଅତ୍ୟଧିକ ଭୋଜନ ଦରିଦ୍ରତାର କାରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଥିନେଇ ଉକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି କିଛି ସମୟ ପରେ ବରବାଦ ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।
-ଶେଷରେ ଗୁରୁ ଆଦେଶକୁ ଅବମାନନା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବନରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର କଷ୍ଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥାଏ। ଏଥିନେଇ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।
