ଇସଲାମବାଦ,୨୭।୪: ପହଲଗାମରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଉପରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସତର୍କତା ଜାରି କରାଯାଇଛି। ବିଶେଷକରି ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀର ସୀମା ସଂଲଗ୍ନ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ଏହି କ୍ରମରେ, ଲୋକମାନେ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ସଂଲଗ୍ନ ଗାଁରେ ର୍ନିମିତ ପୁରୁଣା ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକୁ ସଫା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ର୍ନିମିତ ଏହି ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକୁ ପାକିସ୍ତାନରୁ ଗୁଳିବର୍ଷା ସମୟରେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ପହଲଗାମରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏବେ ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ବଙ୍କର କେମିତି ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ? ଏହା କେତେ ପ୍ରକାରର ଏବଂ କେତେ ପ୍ରକାରର ଆକ୍ରମଣ ସହ୍ୟ କରିପାରିବ?
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଆକ୍ରମଣରୁ ଲୁଚିବା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେନା ଦ୍ୱାରା ର୍ନିମିତ ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଘର ବା ଗୁମ୍ପା ଭଳି ହୋଇଥିବା ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ବଙ୍କର କୁହାଯାଏ। ସାଧାରଣତଃ ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ସୀମା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନରେ ର୍ନିମିତ ହୋଇଥାଏ। କେତେବେଳେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନେତା କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ବାସଭବନରେ ବଙ୍କର ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ। ଏହି ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆକ୍ରମଣରୁ ଦେଶର ଜନତା ଏବଂ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ପ୍ରକୃତରେ, ପାକିସ୍ତାନର ବାରମ୍ବାର ଗୁଳିବର୍ଷଣରୁ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କଶ୍ମୀର ସରକାର ସୀମା ନିକଟରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବଙ୍କର ର୍ନିମାଣ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ତା’ପରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ୧୪ ହଜାର ବଙ୍କର ର୍ନିମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଇଥିଲା। ଭାରତ କଶ୍ମୀରର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ବଙ୍କର ର୍ନିମାଣ କରିଛି, ଯାହା ଦାରା କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆକ୍ରମଣ ହେଲେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଏବଂ ସୈନିକମାନେ ଖସି ଯାଇ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବେ।
କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ, ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଦେଶର ସେନା ସେମାନଙ୍କ ସେନା ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଙ୍କର ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରେ, ଏହି ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ସୀମାରେ ନିୟୋଜିତ ଏବଂ ଲଢ଼ୁଥିବା ସୈନିକଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଘର ଭଳି। ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶରେ ବଙ୍କର ତିଆରି ହୁଏ ଯାହା ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଉପଯୋଗୀ। ବଙ୍କର୍ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ।
ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ବଙ୍କର କିପରି ର୍ନିମିତ ହୁଏ? ବାସ୍ତବରେ, ବଙ୍କର ହେଉଛି ଭୂତଳରେ ର୍ନିମିତ ଏକ ଘର। ଏହାର କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ କିଛି ଫୁଟ ଘନ କଂକ୍ରିଟ କିମ୍ବା କିଛି ଇଞ୍ଚ ଘନ ଲୁହା ସ୍ତରର ତିଆରି। ଅନେକ ପ୍ରକାରର ବଙ୍କର ଅଛି। ବଡ଼ ନେତା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରମୁଖ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ସୁବିଧା ରହିଛି। ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ରହିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଅଛି। ତଥାପି, ଯେଉଁ ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ରହିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କୁଜ କୁହାଯାଏ।
ବଙ୍କର ର୍ନିମାଣ ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରି-କାଷ୍ଟ ର୍ନିମାଣ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ପ୍ରି-କାଷ୍ଟ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିରେ, କଂକ୍ରିଟ ଭୂମି ଉପରେ ଲୁହା ଛାଞ୍ଚରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକାରେ, କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକର କାନ୍ଥ ଏବଂ ଛାତ ତିଆରି କରାଯାଏ।
ବଙ୍କର ର୍ନିମାଣ କରିବା ସମୟରେ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଏ। ତେଣୁ, ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ଭୂମି ତଳେ ର୍ନିମିତ ଏକ ଗଠନରେ ସଜ୍ଜିତ କାନ୍ଥ ଏବଂ ଛାତ କେବଳ ଉପର ଚାପ ସହ୍ୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ ବରଂ ପାଣି, କୀଟପତଙ୍ଗ ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚରଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବା ଉଚିତ। ପ୍ରକୃତରେ, ପ୍ରି-କାଷ୍ଟ ର୍ନିମାଣ ପଦ୍ଧତିର ଅନେକ ସୁବିଧା ଅଛି। ଗୋଟିଏ କଥା ହେଉଛି ଯେ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ର୍ନିମିତ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଗୋଟିଏ ବଙ୍କର ତିଆରି କରିବାକୁ ମାତ୍ର ଦୁଇ-ତିନି ଦିନ ସମୟ ଲାଗେ।
ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଭୂତଳ ବଙ୍କରଟି ବାୟୁଚଳନ ଯୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏଥିରେ ଆଲୋକ ଏବଂ ପବନ, ବିଦ୍ୟୁତ, ପାଣି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସେନାର ଯବାନମାନେ ସେମାନଙ୍କର ରହିବା ସମୟ ଅନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ନେଇ ବଙ୍କରକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଅଧିକାଂଶ ବଙ୍କରରେ ବାୟୁ ପାଇଁ ବ୍ଲାଷ୍ଟ ଭାଲ୍ଭ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ। ଏଗୁଡ଼ିକ ସ୍କାଏଲାଇଟ ପରି କାମ କରନ୍ତି। ଯଦି ନିକଟରେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ବ୍ଲାଷ୍ଟ ଭାଲ୍ଭଗୁଡ଼ିକ ସୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ପାଣି ଗରମ କରିବା ପାଇଁ ବଙ୍କରରେ ଏକ ଚୁଲି ମଧ୍ୟ ଅଛି। କାରଣ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କଶ୍ମୀରରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ବଙ୍କର ତିଆରି କରାଯାଇଛି।
ସେଥିପାଇଁ ସୈନିକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ, ମୌଳିକ ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟ ଯତ୍ନ ନିଆଯାଏ। ସୀମାନ୍ତରେ ସାଧାରଣତଃ ଗୋଟିଏରୁ ତିନି କିଲୋମିଟର ଦୂରତାରେ ବଙ୍କର୍ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜଣଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଅର୍ନିଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ବଙ୍କରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ି ନ ଥାଏ।
ବିଶ୍ୱରେ ଏପରି ଏକ ଦେଶ ଅଛି ଯାହା ବଙ୍କରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ ବଙ୍କର୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏହି ଦେଶଟି ହେଉଛି ଆଲବାନିଆ। ତଥାପି, ୟୁରୋପର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ବଙ୍କର ଅଛି। ଜର୍ମାନୀ ଏବଂ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନରେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ।
