ଓ୍ବାଶିଂଟନ,୪।୪: ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ‘ଷ୍ଟ୍ରେଟ ଅଫ ହର୍ମୁଜ’ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଅବରୋଧିତ ରହିଛି। ଇରାନ ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ନୌଚାଳନା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିବା ବେଳେ, ପୂର୍ବ ପରି ତେଲ ଯୋଗାଣ ସୁଗମ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଆମେରିକାର ‘ମେକ୍ସିକୋ ଉପସାଗର’ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ‘ଦ୍ୱିତୀୟ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ’ ବା ସେକେଣ୍ଡ ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି – ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁଠାରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତ୍ୟେକ କୋଣକୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର LPG ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲ ପଠାଯିବ। ଭାରତ ପାଇଁ, ଏହା ସବୁଠାରୁ ସହଜ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ କମ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଯୋଗାଣ ମାର୍ଗ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବ। ଦାବି କରାଯାଉଛି ଯେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟବସାୟିକ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଏହି ଆମେରିକାର ଉପସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିପୁଳ ନିବେଶ ଆରମ୍ଭ କରିସାରିଛନ୍ତି।
ଏହି ଆମେରିକାର ଅଲ୍ଟ୍ରା-ଡିପ ୱାଟର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଧନ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଶକ୍ତି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଧାଡ଼ିରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି। ଲଣ୍ଡନ-ଭିତ୍ତିକ ବିପି ଏବଂ ସ୍ପେନର ରେପସୋଲ ସହିତ ୟୁରୋପୀୟ ମହାରଥୀ ଟୋଟାଲ ଏନର୍ଜି ଏବଂ ସେଲ ସମସ୍ତେ ଦୌଡ଼ରେ ଅଛନ୍ତି।
‘ସେନାଣ୍ଡୋଆ’ କ୍ଷେତ୍ରର ବର୍ତ୍ତମାନର ମାଲିକମାନେ ସମ୍ପତ୍ତିର 51% ଅଂଶଧନ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ବିଡ ଆଗାମୀ କିଛି ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଦାଖଲ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ଏସିଆର ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୌଡ଼ରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରନ୍ତି, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଭାରତକୁ ତେଲ ଏବଂ ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ରାସ୍ତା ଖୋଲିପାରେ।
ଏହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ତୈଳ କ୍ଷେତ୍ର ନୁହେଁ; ଏହା ସମୁଦ୍ର ଗଭୀରତାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରବେଶ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏଠାରେ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଭଣ୍ଡାର ପୃଷ୍ଠ ତଳେ ପ୍ରାୟ 30,000 ଫୁଟ ତଳେ ଅଛି।
ଏହି ଗଭୀରତାରେ ଚାପ ପ୍ରତି ବର୍ଗ ଇଞ୍ଚରେ 20,000 ପାଉଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଏହି ଚରମ ପରିସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ୱେ, ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରଟି ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତିଦିନ 100,000 ବ୍ୟାରେଲ ତେଲ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଛି। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳଟି ଯେକୌଣସି ସକ୍ରିୟ ସଂଘର୍ଷ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ମାଇଲ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଅର୍ଥାତ ଏହି ଉତ୍ସରୁ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଭଳି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗରେ ନେଭିଗେଟ କରିବା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ନାହିଁ।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସଙ୍କଟ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଭୟଙ୍କର ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଚାଲିଥିବା ନୌସେନା ଅବରୋଧ ମଧ୍ୟରେ, ଆମେରିକାର ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ତୈଳ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ବିଶ୍ୱ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି।
ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଆମେରିକାରୁ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ବଜାରକୁ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ଏବଂ ଫଳସୱରୂପ, ଏହାକୁ ଏଲପିଜି ଠାରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଇନ୍ଧନ ଆବଶ୍ୟକ। ଆମେରିକା ଭଳି ଏକ ସ୍ଥିର ରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ଯୋଗାଣ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଭାରତ ପାଇଁ ’ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା’ର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ।
