ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୮।୧: ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ଫେବୃଆରୀ ୧, ୨୦୨୫ରେ ଦେଶର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ। ତାଙ୍କର ବଜେଟ ଭାଷଣ ଲୋକ ସଭାରେ ସକାଳ ୧୧ଟାରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଏହା ସୀତାରମଣଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ବଜେଟ ଭାଷଣ ହେବ। ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରସୋରରେ ଚାଲିଛି। ନିକଟରେ, ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ହାଲୱା ସମାରୋହ ପରେ, ବଜେଟର ଲକ-ଇନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ବଜେଟ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହୋଇସାରିଛି।
ପ୍ରତିଥର ପରି, ଏଥର ମଧ୍ୟ ଦେଶର ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ବର୍ଗ ବଜେଟ ଠାରୁ ବହୁତ ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଯୁଗରେ ସେମାନେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଆଶା କରୁଛନ୍ତି। ବଜେଟରେ କ’ଣ ଘୋଷଣା କରାଯିବ ତାହା ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବଜେଟ ଭାଷଣ ପରେ ହିଁ ଜଣାପଡିବ। ଏଠାରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବଜେଟ ବିଷୟରେ କହିବୁ। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ବଜେଟ କେଉଁଠାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଏହି ଶବ୍ଦ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ବଜେଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା କ’ଣ ଥିଲା?
ଏହି ଦେଶ ଏହାର ପ୍ରଥମ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା
ବଜେଟ ଶବ୍ଦଟି ଲାଟିନ ଶବ୍ଦ ‘ବୁଲ୍ଗା’(bulga)ରୁ ଆସିଛି। ଫରାସୀ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ବୁଗେଟ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଇଂରାଜୀରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲା, ଏହା ବଜେଟ ହୋଇଗଲା ଯାହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବଜେଟ କୁହାଗଲା। ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱରେ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର କଥା ଆସେ, ଇଂଲଣ୍ଡର ନାମ ପ୍ରଥମେ ଆସେ। ଏହା ଏହିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ୧୭୬୦ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭରେ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏଠାରୁ ବଜେଟ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ପହଞ୍ଚିଲା ଏବଂ ସରକାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥାପନ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଭାରତରେ ପ୍ରଥମ ବଜେଟ କେବେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା?
ଭାରତରେ ବଜେଟ ସ୍ବାଧୀନତାର ବହୁତ ପୂର୍ବରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ, ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହ ପରେ, ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଜଣେ ମହାନ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଜେମ୍ସ ୱିଲସନଙ୍କୁ ଭାରତ ଡକାଇଥିଲେ। ସେ ୧୮୬୦ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ୭ ତାରିଖରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଦେଶ ସ୍ବାଧୀନତା ପରେ, ତତ୍କାଳୀନ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଆରକେ ଶନମୁଗମ ଚେଟ୍ଟି ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୭ରେ ସ୍ବାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବଜେଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।
