ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭାରତରେ ପାଖାପାଖି ୮ ମିଲିୟନ ଟନ୍ ଫୁଲ ନଦୀରେ ଫିଙ୍ଗିଦିଆଯାଉଛି ଓ ନଦୀ ପ୍ରଦୂଷଣର ୧୬ ଭାଗ ଏହା ଯୋଗୁ ଘଟୁଛି ବୋଲି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାଶନାଲ ଜର୍ନାଲ ଫର୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନ୍ ଆପ୍ଲାଏଡ ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ବାସ୍ତବରେ ଏହା ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ବିଷୟ। ନଦୀ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ଲାଗି ବ୍ୟବହୃତ ଫୁଲର ରିସାଇକେଲିଂ ବା ପୁନଃଉପଯୋଗ ଜରୁରୀ ଏବଂ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦିଲ୍ଲୀର ପୁନମ୍ ସିଂଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। ସେ ମାସକୁ ୧,୦୦୦ କେଜି ବର୍ଜ୍ୟ ଫୁଲ ରିସାଇକେଲିଂ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ୩,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ମହିଳାଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ହେବା ଲାଗି କୁଶଳୀ କରିପାରିଛନ୍ତି। ପୁନମ୍ ବର୍ଜ୍ୟ ଫୁଲ ରିସାଇକେଲିଂ କରି ମାସକୁ ୨ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିପାରୁଛନ୍ତି। ଜୁନ୍ ୨୦୧୯ରେ ସେ ‘ଆରୁହି ଏଣ୍ଟରପ୍ରାଇଜେସ’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ତା’ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ସକାଳ ୫ଟାରୁ ଉଠି ଦିଲ୍ଲୀ ଏନ୍ସିଆରର ୧୫ରୁ ଅଧିକ ମନ୍ଦିରରୁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି। ଏବେ ପ୍ରତି ୩ଦିନରେ ସେ ୧୦୦ କେଜି ବର୍ଜ୍ୟ ଫୁଲ ପାଉଛନ୍ତି। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଖାଇ ପାଉଡର କରି ସେଥିରୁ ଧୂପକାଠି, ଦେବଦେବୀ ମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ଏୟାର ଫ୍ରେଶନର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛନ୍ତି। ପୁନମ୍ ୫ ଜଣ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ଫ୍ଲାଓ୍ବାର ରିସାଇକେଲର’ କୁହାଯାଉଛି। ଫୁଲରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଉତ୍ପାଦକୁ ୫୦ରୁ ୩୫୦ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରି କରାଯାଉଛି।
