ତେହରାନ,୧୬।୪: ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ବିଶେଷକରି, ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିବା ଅବରୋଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଚାଇନା ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ରିଚ ଷ୍ଟୋରି ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପରିବହନ କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବିଶ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି। ପ୍ରକୃତରେ, ଚାଇନା ଖୋଲାଖୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ସେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅବରୋଧ ଲାଗୁ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ପାଳନ କରିବ ନାହିଁ। ଏହି ଘଟଣା ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ବୃହତ୍ତମ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୂରାଜନୈତିକ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ତଥାପି, ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ: ଯଦି ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହୁଏ, ତେବେ କେଉଁ ଦେଶ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତି ସହିବ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର।
ପ୍ରକୃତରେ, ଏହି ମାର୍ଗକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପରିବହନ ଧମନୀ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସର ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଏହି ଚ୍ୟାନେଲ ଦେଇ ଗତି କରେ। ଏଠାରେ ଘଟୁଥିବା ଯେକୌଣସି ବିଭ୍ରାଟ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ନାହିଁ; ବରଂ, ଏହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଏହାର ମୂଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୋହଲାଇ ଦେବାର ସମ୍ଭାବନା ରଖିଛି।
ଏପରି ସଂଘର୍ଷ ହେଲେ ଚାଇନା ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ଯାଉଛି। ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଭାବରେ, ଚାଇନା ଏହାର ମୋଟ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣର ପ୍ରାୟ 40% ରୁ 50% ପାଇଁ ଏହି ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ପ୍ରାୟ ଅଧା ଏବଂ ଏହାର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ LNG ଆମଦାନୀ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ହୁଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇରାନର ପ୍ରାୟ 90% ତୈଳ ରପ୍ତାନି ଚାଇନା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଯଦି ଅବରୋଧ ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ଚାଇନାର ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର, ପରିବହନ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଗୁରୁତର ମାନ୍ଦାବସ୍ଥାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ।
ସମକାଳୀନ ଭାବରେ, ଇରାନ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ଷତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ମୁଖ୍ୟତଃ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ଯାହାର ଅଧିକାଂଶ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଚାଇନାକୁ ପଠାଯାଏ। ଯଦି କୌଣସି ଅବରୋଧ ଲାଗୁ ହୁଏ, ତେବେ ଇରାନ ଏହାର ତେଲ ବିକ୍ରୟ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଆମଦାନୀ କରିବାରେ ବହୁତ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରେ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ଏହାର ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର ସଙ୍କଟକୁ ଠେଲି ଦେଇପାରେ।
ଭାରତ, ଜାପାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଭଳି ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ତଥାପି, ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ଅବରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଭାରତ ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ କମ ଦେଖାଯାଉଛି। ତଥାପି, ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ, ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ ପ୍ରତି $200 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରେ।
ଅନ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ତୁଳନାରେ, ଆମେରିକା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ଥିତି ଅଧିକାର କରେ। ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦକ ଭାବରେ, ଏହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଆମଦାନୀ ଉପରେ କମ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ତଥାପି, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିବ ନାହିଁ; ବିଶ୍ୱ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା, ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଏବଂ ବଜାର ଅସ୍ଥିରତାର ବିପଦ ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏବେ ବି ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।
