ଓ୍ବାଶିଂଟନ,୨୧।୪: ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ସନ୍ଦେହର ମେଘ ଘୋଡ଼ାଇ ରହିଛି। ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଯେକୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିପାରେ। ଇରାନ ହାର ମାନିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଆମେରିକା ତାର ମତ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ଇରାନ ଏବେ ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ତଥାପି ଏହା ନିଜର ସ୍ବାର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋପରି ନିଜର ଜାତୀୟ ସ୍ବାର୍ଥକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଏ। ଫଳରେ, ଏକ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ଭୂମି ଖୋଜିବା ଏକ କଷ୍ଟକର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହେଉଛି। ଏପରି ଏକ ଆପୋଷ ଗଠନ କରିବା ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ହେବାକୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଛି। ବୁଧବାର, ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ପୁଣି ଥରେ ଆଲୋଚନା ଟେବୁଲରେ ବସିବେ। ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବେ, ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ନେତାଙ୍କ ପରିଚୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନିଶ୍ଚିତ ରହିଛି।
ତଥାପି, ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ଏକ ସହଜ ସଫଳତା ପରି ମନେ ହେଉନାହିଁ। ଯଦି ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ବିଫଳତାରେ ଶେଷ ହୁଏ, ତେବେ ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ‘ଭାଗ 2’ ଯେକୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନ ସହିତ ବିବାଦ ସମାଧାନ ପଥରେ ଅନେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଇରାନର କ୍ଷମତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ଏପରି ଚୁକ୍ତି ଖୋଜୁଛନ୍ତି ଯାହା ଇରାନକୁ ନିଜ ଗୋଡ଼ରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ଅକ୍ଷମ କରିବ – ୟୁରାନିୟମ ରଖିବା ତ ଦୂରର କଥା। ତଥାପି, ଇରାନ ଆମେରିକୀୟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ମନା କରିଚାଲିଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ: ଇରାନ ସହିତ ବିବାଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମେରିକାର ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ବିକଳ୍ପ ଅଛି? ଏବଂ ଯଦି ବିକଳ୍ପ ଅଛି, ତେବେ ଏହାର ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିପଦ କ’ଣ? ଆସନ୍ତୁ ଦେଖଇବା..
୧. ଏକ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିବା
ଇରାନ ସହିତ ବିବାଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଆମେରିକା ଅନେକ କଠୋର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ରଖିଛି। ଆମେରିକା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ ହେଲେ ହିଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ହାସଲ କରାଯାଇପାରିବ:
ଇରାନକୁ ୟୁରାନିୟମ ସମୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ପଡିବ।
ଏହାକୁ ଏହାର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଏହାକୁ ଏହାର ଆଞ୍ଚଳିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ସଂଯମତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ପଡିବ।
ତଥାପି, ଏହି ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିପଦ ବହନ କରେ:
ଇରାନ ପାଳନ କରିବାକୁ ମନା କରିପାରେ।
ସଂଘର୍ଷ ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ।
୨. ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରିବା
ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସମୟସୀମା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ କିମ୍ବା ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଉଭୟ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ଆଲୋଚନା ଟେବୁଲରେ ରହିବାକୁ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ତ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଖୋଜିବା ଜାରି ରଖିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ। ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ଚୁକ୍ତିନାମା କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧବିରତି ବୃଦ୍ଧି କରିବା
ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିବା ସମୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ହ୍ରାସ କରିବା
ଏହି ପଦ୍ଧତି କମ ବିପଦ ସହିତ ଅଧିକ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ:
ତୁରନ୍ତ ସଂଘର୍ଷକୁ ଏଡାଯାଇପାରିବ।
କୂଟନୈତିକ ଚ୍ୟାନେଲ ଖୋଲା ରହିଛି।
୩. ଏକ ଆପୋଷ ଚୁକ୍ତି
ଏହା ବୁଝାଏ ଯେ ଆମେରିକାକୁ ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଖୋଜିବାକୁ ପଡିବ। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରିହାତି ଦେବାକୁ ପଡିବ। ଆମେରିକା କେବଳ ଏକପାଖିଆ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ଏହାକୁ ଇରାନର ଚିନ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାରକୁ ନେବାକୁ ପଡିବ। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ତାଙ୍କର ସାର୍ବଜନୀନ ପ୍ରତିଛବିକୁ ଖରାପ କରିପାରେ। ଯଦି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଆମେରିକାର ଘରୋଇ ରାଜନୀତି ଭିତରେ ଦୁର୍ବଳତାର ସଙ୍କେତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ।
୪. ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ
ଯଦି ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣର ବୃଦ୍ଧି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇପାରେ। ପ୍ରକୃତରେ, ଯଦି ଆଲୋଚନା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ତେବେ ସାମରିକ ଚାପ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବରେ ପୁଣି ଥରେ ତୀବ୍ର ହେବ। ଆମେରିକା ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦୀ ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିପାରେ କିମ୍ବା ବ୍ୟାପକ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିପାରେ।
ବିପଦ: ଏହା ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷକୁ ଦୀର୍ଘ କରିବ। ଏହା ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ, ଯାହା ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
୫. ଆଲୋଚନାରୁ ଓହରିଯିବା
ଆମେରିକା ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଶେଷ ବିକଳ୍ପ ହେଉଛି ଇରାନ ସହିତ ଆଲୋଚନାରୁ ଓହରିଯିବା। ହଁ, ଆମେରିକା ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷରେ କେବଳ ‘ରଣନୈତିକ ବିଜୟ’ ଦାବି କରିପାରିବ। ତଥାପି, ଏହି ପଥ ଯଥେଷ୍ଟ ବିପଦ ବହନ କରେ।
ଇରାନ ଏହାର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ତ୍ୱରାନୱିତ କରିପାରିବ।
ଆଞ୍ଚଳିକ ଅସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।
ଏହା ଏକ ବଡ଼ ରଣନୈତିକ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିକଳ୍ପରେ ସନ୍ତୁଳନର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ:
ଦୃଢ଼ତା ବନାମ କୂଟନୀତି
ସାମରିକ ଚାପ ବନାମ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ
ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭାବ
ତୈଳ ବଜାର
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ସ୍ଥିରତା
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା
ବିକଳ୍ପ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ପଥ ସହଜ ନୁହେଁ
ଯେକୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ସ୍ପଷ୍ଟ, ତଥାପି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ପଥ ସହଜ ନୁହେଁ। କଥାବାର୍ତ୍ତା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଥ ନିଜ ସହିତ ଏକ ଅନନ୍ୟ ବିପଦ ଆଣିଥାଏ। ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ, ପରିଣାମ ସ୍ବରୂପ ମୁକାବିଲା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ କିମ୍ବା ଏକ ଆପୋଷ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଦେଖିବାକୁ ବାକି ଅଛି ଯେ ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ ରଖିଥାଏ। ଏଠାରେ ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେ ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଫେବୃଆରୀ ୨୮ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମିଳିତ ଭାବରେ ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ସେହି ଆକ୍ରମଣରେ ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରୁ ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରହିଛି। ଗତ ୧୫ ଦିନ ଧରି ଏକ ଯୁଦ୍ଧବିରତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ଅନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ବୁଧବାର ଇସଲାମାବାଦରେ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
